Salda Gölü doğu kıyısında korkutan göçük: İnsan boyunu aşan yarıklar

Burdur – Salda Gölü’nün doğu kıyısında meydana gelen ve 29 Mart 2026 tarihinde bölgedeki kameralara yansıyan büyük çaplı göçük endişe yarattı. Olayın hemen ardından Prof. Dr. M. Doğan Kantarcı tarafından 30 Mart 2026 tarihinde hazırlanan “Salda Gölü Doğu Kıyısındaki Göçük Hakkında Ön Değerlendirme” raporu, bölgedeki tehlikenin boyutlarını ve göçüğün bilimsel nedenlerini gözler önüne serdi.

Gölün çekilmesi dengeyi bozdu

Prof. Dr. Kantarcı'nın hazırladığı rapora göre, felakete zemin hazırlayan en önemli etken Salda Gölü'ndeki su kaybı oldu. Son ısınma ve kuraklaşma döneminde yaşanan aşırı buharlaşma nedeniyle göl yüzeyinin belirgin bir şekilde alçalması, kıyıyı tutan su kütlesinin direncini ortadan kaldırdı. Daha önce yerel yetkililerin de belirttiği üzere, Salda Gölü'nde son 10 yıl içinde yaklaşık 25-30 metrelik bir çekilme yaşandığı biliniyordu. Suyun geri çekilmesiyle yamaçların suya karşı olan dayanımı yok oldu.

Çatlayan toprak suyu emip şişti

Gölün çekilmesiyle kuruyan ve derin çatlaklar oluşturan killi yüzey, yağan yağmurlarla birlikte harekete geçti. Raporda, kuruyan tortul materyalin yüzeyine düşen yağışın hızla derine sızdığı; suyun, killi “huntit” materyalini ıslatıp kabartarak kayganlaştırdığı belirtildi.

Salda'nın doğu kıyısındaki bu malzemenin, gölün yüksek olduğu dönemlerde oluşmuş huntit minerali olduğu ve yamaçlardan göle taşınan peridotit kaynaklı kil mineralleriyle karıştığı tespit edildi. Kantarcı, peridotitlerden oluşan bu kilin 3 tabakalı bir yapıya sahip olduğunu ve su alınca şiştiğini vurguluyor. Suyu emerek kabaran bu killi yapı, yamacın dengesini bozarak kütlenin hızla göle doğru kaymasına neden oldu.

Devasa yarıklar oluştu, alt kısım göle gömüldü

Bölgeden aktarılan görüntüler felaketin boyutunu tüm çıplaklığıyla gösteriyor. Göçen tortul materyalde oldukça derin yarıkların oluştuğu gözlemlenirken, göçüğün alt kısmının tamamen göle indiği tespit edildi. Kayma sonucu oluşan çukur alanlara ise göl suyu doldu. Alanda inceleme yapan 1.70-1.80 metre boylarındaki bir insanın yanında durduğu yarıklar, göçük bloklarının büyüklüğünü korkutucu bir şekilde ortaya koyuyor.

Deprem ihtimali gözden kaçırılmamalı

Raporun sonuç bölümünde Prof. Dr. Kantarcı, olayı doğrudan tektonik bir hareketin tetiklemediğini belirtse de, “Ufak bir yer sarsıntısının etkisi gözden uzak tutulmamalıdır” diyerek bölgedeki sismik hareketliliğin de sürece katkı sağlamış olabileceği ihtimaline karşı uyardı.