Hak ihlalleri Meclis gündeminde: CHP’li Tanrıkulu’ndan Adalet Bakanı Gürlek’e 9 başlıkta soru önergesi

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na kapsamlı bir soru önergesi sundu. Cezaevleri, çocuk hakları, erişim engelleri ve dolandırıcılık gibi başlıklarda hazırlanan önergede, kamuoyunu ilgilendiren çok sayıda konuda veri talep edildi.

Tanrıkulu, ceza infaz kurumlarında kadın hükümlü ve tutukluların eğitim olanaklarına ilişkin bilgi istedi. Bu kapsamda 2025 yılında eğitim programlarına katılan kişi sayısı, programların türleri, katılımcıların yaş ve eğitim durumuna göre dağılımı ile programları tamamlayanların sayısı soruldu.

• 2025 yılı içerisinde ceza infaz kurumlarında eğitim programlarına katılan kadın hükümlü ve tutuklu sayısı kaçtır?
• Bu eğitim programlarının türlerine göre dağılımı nedir?
• Katılımcıların yaş ve eğitim durumlarına göre dağılımı nasıldır?
• Eğitim programlarını başarıyla tamamlayan kişi sayısı kaçtır?
• Kadın mahkumların eğitime erişimini artırmaya yönelik yeni bir çalışma yapılmakta mıdır?

“Cezaevlerinde bulunan çocuk sayısı yıllara göre kaçtır?”

Önergede son 5 yılda cezaevlerinde bulunan çocuk sayısının yıllara göre dağılımı, tutuklu ve hükümlü çocukların oranı, yaş ve cinsiyet bilgileri ile eğitim ve psikososyal destek hizmetlerinden yararlanma düzeyi soruldu.

• Son 5 yılda cezaevlerinde bulunan çocuk sayısı yıllara göre kaçtır?
• Tutuklu ve hükümlü çocukların dağılımı nedir?
• Yaş ve cinsiyet dağılımları nasıldır?
• Eğitim ve psikososyal destek hizmetlerinden yararlanma oranı nedir?
• Çocukların ortalama cezaevinde kalış süresi ne kadardır?

“Avukat görüşlerine ilişkin mevcut düzenlemeler nelerdir?”

Cezaevlerinde avukat görüşmelerine yönelik sınırlamalara ilişkin iddiaları gündeme taşıyan Tanrıkulu, mevcut düzenlemelerin neler olduğunu, son 3 yılda kaç şikayet yapıldığını ve bunlardan kaçında işlem başlatıldığını sordu.

• Avukat görüşlerine ilişkin mevcut düzenlemeler nelerdir?
• Son 3 yılda bu konuda kaç şikâyet alınmıştır?
• Kaçı hakkında işlem yapılmıştır?
• Görüşmelerde kayıt alındığı iddiaları doğru mudur?
• Yeni bir düzenleme planlanmakta mıdır?

Telif ödemeleri ve suç kapsamı tartışmaları

Önergede, cezaevindeki mahkumlara yapılan telif ödemelerinin “terörün finansmanı” kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği soruldu. Bu kapsamda açılan dava sayısı, denetim mekanizmasının işleyişi ve mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çalışmaların olup olmadığı da gündeme getirildi.

• Bu iddialar doğru mudur?
• Bu kapsamda açılan dava sayısı kaçtır?
• Denetim mekanizması nasıl işlemektedir?
• Hangi kriterler esas alınmaktadır?
• Mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çalışma var mıdır?

“Irak’a sevk edilen kişi sayısı kaçtır?”

Tanrıkulu, yurt dışındaki cezaevlerinde bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının durumuna ilişkin olarak Irak’a sevk edilen kişi sayısını, Türkiye’ye iade girişimlerini ve iade edilenlerin sayısını sordu. Ayrıca açılan davalar ve yürütülen uluslararası iş birlikleri hakkında bilgi talep etti.

• Irak’a sevk edilen kişi sayısı kaçtır?
• Türkiye’ye iade girişimi yapılmış mıdır?
• İade edilen kişi sayısı kaçtır?
• Açılan dava sayısı nedir?
• Uluslararası iş birlikleri hangi ülkelerle yürütülmektedir?

“İzmir’deki olayın hukuki gerekçesi nedir?”

Sosyal medya paylaşımları nedeniyle tutuklandığı belirtilen bir çocuğa ilişkin süreci de gündeme getiren Tanrıkulu, olayın hukuki gerekçesini, neden adli kontrol uygulanmadığını ve son 3 yıldaki benzer tutuklamaların sayısını sordu.

• İzmir’deki olayın hukuki gerekçesi nedir?
• Adli kontrol neden uygulanmamıştır?
• Son 3 yılda benzer tutuklama sayısı kaçtır?
• Kaçı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır?
• Alternatif tedbirler planlanmakta mıdır?

“İtiraz sayısı ve sonuçları nedir?”

Önergede 2023-2025 yılları arasında verilen erişim engeli kararlarının sayısı, konularına göre dağılımı ve bu kararların hangi merciler tarafından verildiği soruldu. Ayrıca yapılan itirazların sayısı ve sonuçları ile yeni bir düzenleme planı olup olmadığı da gündeme getirildi.

• 2023–2025 arasında verilen erişim engeli sayısı kaçtır?
• Konularına göre dağılım nedir?
• Kararların kaçı mahkeme, kaçı idari merciler tarafından verilmiştir?
• İtiraz sayısı ve sonuçları nedir?
• Yeni düzenleme planlanmakta mıdır?

Çocuklara yönelik cinsel istismar davaları

Tanrıkulu, çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarına ilişkin açılan dava sayısı, mahkûmiyet oranı ve davaların ortalama süresine dair bilgi istedi. Mağdurlara sağlanan destekler ve yürütülen önleyici programlar da sorular arasında yer aldı.

• Açılan dava sayısı kaçtır?
• Mahkumiyet oranı nedir?
• Ortalama dava süresi nedir?
• Mağdurlara sağlanan destekler nelerdir?
• Önleyici programlar nelerdir?

“Son 3 yılda vaka sayısı kaçtır?”

Dijital ortamda kamu kurumları adına yapılan dolandırıcılık vakalarına dikkat çekilen önergede, son 3 yıldaki vaka ve soruşturma sayısı ile mağdur sayısı soruldu. Bu suçlara karşı alınan önlemler ve yürütülen bilgilendirme çalışmalarına ilişkin bilgi talep edildi.

• Son 3 yılda vaka sayısı kaçtır?
• Açılan soruşturma sayısı nedir?
• Mağdur sayısı kaçtır?
• Alınan önlemler nelerdir?
• Bilgilendirme çalışmaları yapılmakta mıdır?