Patates, ekmek, makarna: Yemek tarifi yorumlarında Türkiye manzarası

Yemek tarifleri artık sadece tarif değil, geçim mücadelesinin aynası. Yıllar önce YouTube’da paylaşılan yemek videolarının altına bırakılan yorumlar, Türkiye’de geçim sıkıntısının gündelik hayata nasıl yansıdığını çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Özellikle düşük maliyetli tariflerin yer aldığı içeriklerin altında biriken yorumlar, kullanıcıların artık “ne pişireceğini” değil, “nasıl doyacağını” düşündüğünü gösteriyor.

"Dayanacak gücüm kalmadı"

Yıllar önce gündeme gelen bir yorum, bu durumun en çarpıcı örneklerinden biri:

Bir kullanıcı, çocuklarını mutlu edebilmek için en ucuz tarifleri aradığını, ancak karşısına çıkan her tarifte maliyete takıldığını belirtiyor: “Normalde böyle yorum yapmam ama artık gerçekten dayanacak gücüm kalmadı. Çocuklarımı mutlu edebilmek için en düşük maliyetli tarifleri bulmaya çalışıyorum, sayfalar geziyorum ama her tarifte takılıp kalıyorum. Kullanılan malzemelerin fiyatını bilmiyorum bile; örneğin burçak bisküvi ne kadar, Antep fıstığı kaç para, hiçbir fikrim yok. Tarifleri yapmak istiyorum ama maliyetler yüzünden hep vazgeçiyorum.”

"Dışarıda yemekten pahalı"

Benzer bir durum, yıllar önce Ekşi Sözlük’te yazılan bir yorumda da dile getiriliyor. Kullanıcı, sosyal medyadaki yemek sayfalarında kullanılan malzemelerin maliyetine dikkat çekerek, “Bir tatlının maliyeti neredeyse bir öğün parasına geliyor” diyor. Tariflerde yer alan “hakiki çikolata” ya da “Antep fıstığı” gibi malzemelerin, ortalama gelirli bir kişi için bile erişilmesi zor hale geldiği vurgulanıyor.

Aynı yorumda, bu durumun özellikle dar gelirli kesimler için daha ağır sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiliyor: “Benim gibi ortalama üstü geliri olan biri için bile düşündürücü ise, maaşını alamayan insanlar ne yapacak?”

Kıyma yoksa patates

Yedi-sekiz yıl önce paylaşılan tarif videolarının altındaki yorumlar da benzer bir tabloyu ortaya koyuyor.

Patatesli köfte tarifine gelen bir yorumda kullanıcı, “Kıyma alacak param yok diye patates köftesi yapayım dedim, yine bir dünya malzeme” diyerek alternatiflerin de erişilebilir olmadığını ifade ediyor.

Başka bir kullanıcı ise durumu daha kısa özetliyor: “Köfte yiyemeyince patates köfte yemeye başladık.”

Bayat ekmek köftesi tarifine yapılan yorumlar ise yoksulluğun ironik bir ifadesine dönüşüyor. Etten kaçınmak için açılan tarifte kaşar peyniri görünce tepki gösteren kullanıcı, “Her şey mi daha kötüye gider?” diye soruyor. Bir başka kullanıcı ise “Kaşarım olsa ekmek köftesi yerine pizza yaparım” diyerek malzeme erişiminin geldiği noktayı gözler önüne seriyor.

‘Vejetaryen tarifler’ zorunluluk oldu

Üç yıl önce paylaşılan “etsiz yüksek proteinli tarif” videosuna yapılan bir yorum ise değişen tüketim alışkanlıklarını çarpıcı şekilde özetliyor: “Artık vejetaryenler için değil de et alamayan bizler içinmiş gibi hissediyorum.”

Yorumlarda sıkça tekrar eden bir başka tema ise fiyatların sürekli değişmesi. Bir kullanıcı, “Fiyat verirken tarih veriyoruz, bir hafta sonra aynı olmayacağını biliyoruz” diyerek enflasyonun gündelik hayat üzerindeki etkisini dile getiriyor.

Bir başka yorumda ise beslenme alışkanlıklarının nasıl daraldığı açıkça ifade ediliyor:

“Patates, pilav, makarna, ekmekle doyurmaya çalışıyoruz.”

Sonuç olarak, kullanıcılar artık yeni tarifler denemek için değil, hayatta kalmak için alternatif yollar arıyor. Ancak görünen o ki, bu alternatifler de giderek daha erişilmez hale geliyor.