Savaş ve ekonomik faturası emekçileri kaygılandırıyor

Ankara – İşe gitmek için servis bekleyen işçilerle Çubuk’ta bir durakta sohbet ediyoruz. Gündem yine savaş. ABD’nin Venezuela’ya yönelik saldırıları birçok işçi açısından ya duyulmamış ya da uzak bir gündem olarak kalmış. Ancak konu İran olunca durum değişiyor. Hem Türkiye’ye sınır komşusu olması hem de Ortadoğu’nun bir süredir savaş ortamına sürüklenmesi nedeniyle İran’a yönelik saldırılar işçiler arasında daha çok konuşuluyor.

Durakta sohbet ettiğimiz işçilerin ilk odak noktası İsrail ve ABD’nin Gazze’ye yönelik saldırıları oluyor. Birçok işçi, Filistin’de yaşananların ardından şimdi hedefin başka bir “İslam ülkesi” olduğunu düşünüyor. Konuştuğumuz işçiler “İsrail Gazze’de hastaneleri, okulları vurdu. Şimdi Amerika da İran’da ilk günden aynı yerleri vuruyor. Bunlar İslam ülkelerini tek tek ortadan kaldırmak istiyor” diyorlar ve savaşın yalnızca İran’la sınırlı kalmayacağını düşünüyorlar. Bazı işçilerin “sıranın Türkiye’de olduğu” yönündeki propagandadan etkilendiği görülüyor: “Libya’yı, Irak’ı, Suriye’yi gördük. Şimdi İran. Yarın sıra bize gelir mi diye düşünmeden edemiyor insan…”

‘Araba kullanamıyoruz ama benzin fiyatları…’

Savaşın ekonomik etkileri de henüz dolaylı da olsa, işçilerin gündemine girmeye başlamış. Özellikle petrol fiyatlarındaki artışa dikkat çekiyorlar. Sohbet ettiğimiz işçilerden biri, “İran petrol taşıyan tankerleri vuruyor, Hürmüz Boğazı kapanma noktasına geliyor. Bu da petrol fiyatını artırıyor. Sonuçta bize benzin zammmı olarak dönüyor” diyor. Bir başka işçi ise şöyle yorumluyor: “Eskisi kadar araba kullanmıyoruz, ama benzine gelen zam haberlerini yine de görüyoruz.”

Türkiye’nin savaşın dışında kalması da konuşulan başlıklardan biri. Bazı işçiler, Türkiye’nin doğrudan savaşın tarafı olmamasının doğru olduğunu düşünüyor. “Cumhurbaşkanı akıllıca davranıyor, savaşa girmemek lazım. Böyle bir savaşın içinde olsak zararı bize olur” diyenler var. Öte yandan İran’dan Türkiye’ye fırlatıldığı iddia edilen füzeler sorulduğunda ise birbirinden farklı yorumlar geliyor. Kimi “Yanlışlıkla olmuştur” derken kimi de “Savunma sistemleri zaten durdurmuştur, önemli değil” diyerek durumu küçümsüyor. Bu noktada Türkiye’nin savunma sistemlerinin güçlü olduğu ve NATO ile birlikte daha da güçlendiği yönündeki propagandanın da işçiler arasında etkili olduğu görülüyor.

Duraktaki sohbetimiz, savaşa dair işçiler arasında yaygın olan düşüncelerdeki çelişkili yönleri de ortaya koyuyor. Bir yandan ABD ve İsrail’e yönelik güçlü bir öfke ve güvensizlik dile getirilirken, diğer yandan Türkiye’nin NATO ile birlikte güçlendiği düşüncesi de aynı sohbet içinde ifade edilebiliyor.

Savaşın üçüncü haftası itibarıyla Çubuklu işçiler arasında, bir yandan Ortadoğu’da büyüyen savaş ihtimaline dair kaygıların arttığı, diğer yandan da gündelik hayatı doğrudan etkileyen zamlar ve ekonomik sıkıntıların hızla gündemin ilk sıralarına çıkmaya başladığı görülüyor.