TBMM İnsan Hakları Komisyonu’na başvuru: Yüzde 90 engelli mahpusun durumu kritik

Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü Abdurrahim Demir’in sağlık durumu kritik bir noktaya ulaştı. DEM Parti Milletvekilleri Nevroz Uysal Aslan, Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü ve İstanbul Milletvekili Celal Fırat tarafından TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanlığı’na yapılan başvuruda, Demir’in yaşam hakkı ve insan onuruna uygun muamele yükümlülüğü açısından ağır ve telafisi güç riskler bulunduğu vurgulandı.

95 yılında tutuklanmıştı

Demir, 1995 yılında gözaltına alınmış ve tutuklanmıştı. Gözaltında işkence ve kötü muameleye maruz kalan Demir’in davası Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşınmış ve mahkeme, Türkiye’yi AİHS’nin 3. maddesi ihlali nedeniyle mahkum etmişti.

Uzun tutukluluk ve infaz süreçleri, Demir’in sağlık durumunu ağırlaştırdı. Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi’nin 31 Ekim 2023 tarihli raporuna göre, Demir’in engellilik oranı yüzde 90 ve rapor süresiz. Raporda ileri derecede işitme kaybı, kronik kalp damar hastalığı, yüksek tansiyon, mesanenin işlev bozukluğu ve kronik böbrek yetmezliği olduğu belirtiliyor. Böbrek fonksiyonları ciddi şekilde azalırken, Demir 3A evresinde kronik böbrek yetmezliği hastası olarak kayıtlara geçti.

Sorun yalnızca bireysel değil

Başvuru metninde, sorunun yalnızca bireysel bir sağlık meselesi olmadığı, AİHM kararlarına rağmen sürdürülen ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin sistematik bir hak ihlali riski yarattığı vurgulandı. Ceza infaz kurumlarının, hastalıkları ilerleten ve bakım ihtiyaçlarını karşılamayan yapılar hâline gelmesinin kabul edilemez olduğu belirtildi.

Sonuç ölümcül olabilir

Geçmişte, ağır hasta mahpus Abdulkadir Kuday örneğinde görüldüğü gibi, Adli Tıp raporlarına rağmen ağırlaştırılmış müebbet cezası uygulanmaya devam etmiş ve sonuç ölümcül olmuştu. Bu durum, ağır hasta mahpusların yaşadığı geri döndürülemez riskleri gözler önüne seriyor.

Başvuruda TBMM İnsan Hakları Komisyonu’ndan şu talepler yer aldı:

• Abdurrahim Demir’in sağlık durumu ve cezaevi koşullarına yerinde inceleme yapılması,
• Ağır hasta mahpusların yaşam ve sağlık haklarının infaz rejimi kapsamında değerlendirilmesi,
• Komisyon gündeminde özel oturum ve gerekirse alt komisyon çalışması başlatılması,
• Mevzuatın insan hakları standartları açısından incelenerek değişiklik önerileri hazırlanması,
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları doğrultusunda ceza infazında umut hakkını güvence altına alan mekanizmalar kurulması,
• Başvuru ve inceleme sonuçlarının kamuoyuna açık rapor olarak sunulması.

Başvuruyu imzalayan milletvekilleri, Komisyonun pasif kalmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin özellikle ağır hasta mahpuslar üzerinde geri döndürülemez sonuçlar doğurduğunu kaydetti.