NASA’dan Artemis programında büyük değişiklik: Ay inişi 2028’e ertelendi

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı NASA, insanları yeniden Ay’a gönderme hedefi doğrultusunda yürüttüğü Artemis programında önemli değişiklikler yaptığını duyurdu.

Yeni plana göre, Ay yüzeyine iniş yapması beklenen Artemis III görevi bu özelliğini kaybetti. İnsanlı ilk iniş artık 2028 yılında gerçekleştirilecek Artemis IV misyonuna ertelendi.

Artemis III’te Ay inişi yok

Güncellenen takvime göre Artemis III, astronotları Ay yüzeyine indirmek yerine Alçak Dünya yörüngesinde kritik teknoloji testleri gerçekleştirecek.

Görev kapsamında Orion mürettebat kapsülü; yaşam destek, itki ve iletişim sistemleri gibi hayati teknolojileri uzay ortamında test edecek. Ayrıca kapsülün, ticari şirketler tarafından geliştirilen Ay iniş araçlarıyla kenetlenmesi planlanıyor. Bu araçlar arasında SpaceX ve Blue Origin tarafından geliştirilen sistemler bulunuyor.

Astronotların ayrıca Axiom Space tarafından tasarlanan yeni nesil uzay giysilerini test etmesi bekleniyor.

Gecikmeler ve teknik sorunlar

Programdaki değişikliklerin arkasında teknik aksaklıklar ve takvim gecikmeleri bulunuyor.

Artemis II için yapılan son testlerde sıvı hidrojen sızıntısı gibi sorunlar yaşandı ve en erken fırlatma tarihi 1 Nisan olarak açıklandı. Artemis görevleri arasındaki uzun aralıkların teknik iyileştirme sürecini zorlaştırdığı belirtiliyor.

NASA ayrıca 2025 yılında iş gücünün yaklaşık yüzde 20’sine denk gelen 4 binden fazla çalışanını kaybetti. Yeni NASA yöneticisi Jared Isaacman, “NASA’nın her üç yılda bir Ay roketi fırlatma dönemi sona erdi” ifadelerini kullanarak daha sürdürülebilir bir takvime geçileceğinin sinyalini verdi.

Hedef: Daha sık ve güvenli Ay görevleri

NASA’nın yeni planı yalnızca 2028’deki ilk inişi değil, sonrasında her yıl düzenli insanlı Ay görevleri gerçekleştirmeyi öngörüyor. Bu yaklaşım, 1960’lar ve 70’lerde kısa sürede çok sayıda görev gerçekleştiren Apollo programı modeline daha yakın bir tempo anlamına geliyor.

Lunar Gateway belirsizliği

Duyuruda dikkat çeken bir diğer unsur ise Ay yörüngesinde kurulması planlanan Lunar Gateway hakkında net bir açıklama yapılmaması oldu.

Kanada için büyük önem taşıyan proje kapsamında, yeni nesil robotik kol Canadarm3’ün Gateway’e entegre edilmesi planlanıyor. Uzmanlar, Gateway’in programın geleceğinde nasıl konumlanacağının önümüzdeki dönemde netleşmesini bekliyor.

NASA’nın revize edilen planı, Ay’a dönüş hedefini tamamen ortadan kaldırmıyor; aksine, riskleri azaltarak daha sürdürülebilir ve teknik olarak sağlam bir yol haritası oluşturmayı amaçlıyor. İlk insanlı iniş için gözler artık 2028’e çevrildi.