Neandertallerden 70 bin yıllık gizem: Mağarada neden boynuzlu kafatasları topladılar?

İspanya’daki Des-Cubierta Mağarası’nda bulunan boynuzlu hayvan kafataslarına ilişkin yeni araştırma, Neandertallerin bu kemikleri neden ve nasıl biriktirdiğine dair gizemi daha da derinleştirdi.

Bilim insanlarına göre kafatasları tek bir zamanda mağaraya yerleştirilmedi. Bulgular, geç Orta Paleolitik dönemde, yaklaşık 70 bin ila 50 bin yıl önce, uzun bir zaman dilimi boyunca dar bir galeriye defalarca taşındıklarını gösteriyor.

35 hayvana ait kafatası tespit edildi

Kazılar 2009 yılında başladı. Mağaradaki kaya katmanlarından birinde, Avrupa’da büyük ölçüde Neandertallerle ilişkilendirilen Mousterian taş aletler bulundu. Ancak dikkat çeken yalnızca aletler değildi.

Araştırmacılar, en az 35 farklı hayvana ait kafatasının üst bölümlerini katalogladı. Bunlar arasında 28 sığır, 5 geyik ve 2 gergedan yer alıyor. İlginç olan ise çene kemikleri, uzuvlar ve diğer iskelet parçalarının büyük ölçüde eksik olması.

Hayvan kafataslarının kasıtlı biçimde bir araya getirilmesi arkeolojik kayıtlarda oldukça nadir görülen bir durum.

Tek seferlik değil, tekrarlanan bir uygulama

Çalışmaya İspanya’daki Alcalá Üniversitesinden arkeolog Lucía Villaescusa liderlik etti. Ekip; jeolojik katmanları, kemiklerin mekânsal dağılımını, kırık parçaların yeniden birleştirilmesini ve kemiklerin korunma durumunu analiz etti.

Sonuçlar, önce mağarada bir kaya düşmesi yaşandığını ve bir enkaz konisi oluştuğunu gösterdi. Bu olayın ardından Neandertallerin kafataslarını galeriye getirmeye başladığı anlaşıldı.

Araştırmacılar, bunun tek bir olay değil; farklı dönemlerde tekrarlanan bir uygulama olduğunu vurguluyor.

Sembolik bir anlam mı taşıyordu?

Bilim insanları, Neandertallerin bu kafataslarını neden mağaraya taşıdığını kesin olarak bilmiyor. Ancak tekrar eden bu davranışın, rastlantısal bir birikimden ziyade “yapılandırılmış ve aktarılan” bir kültürel pratik olabileceği düşünülüyor.

Bu durum, Neandertallerin sembolik düşünme kapasitesi ve kültürel karmaşıklığına ilişkin tartışmalara yeni bir boyut kazandırıyor.

Araştırmanın bulguları Archaeological and Anthropological Sciences dergisinde yayımlandı.