Ömerli'de 'süre' engeli: İstanbul'un suyunu riske atan OSB'nin iptali kararı bir haftayla yargıdan kaçtı

İstanbul - İstanbul’un içme suyu ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayan Ömerli Baraj Havzası’nda kurulması planlanan biyoteknoloji temalı organize sanayi bölgesiyle ilgili hukuk mücadelesinde yeni bir gelişme yaşandı. İstanbul ili, Tuzla ilçesi Tepeören Mahallesi’nde yer alan yaklaşık 251 hektarlık arazinin "Biyoteknoloji İhtisas Organize Sanayi Bölgesi" olarak ilan edilmesine ilişkin imar planı değişikliğine TMMOB Çevre Mühendisleri Odası tarafından açılan ve TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası’nın davacı yanında müdahil olduğu davada, İstinaf mahkemesi kararı bozdu. İstanbul 19. İdare Mahkemesi’nin yer seçiminin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle verdiği iptal kararı, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi tarafından usul yönünden bozuldu. Mahkeme, davanın yasal süreler geçtikten sadece bir hafta sonra açıldığına hükmederek yerel mahkeme kararını kaldırdı ve davayı süre aşımı nedeniyle reddetti.

Bilirkişi uyarmıştı: Sanayi kararı havza için riskli, yöntem hatalı

Dava sürecinde hazırlanan bilirkişi raporları ve yerel mahkeme gerekçelerinde, projenin "Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Kritik Öneme Sahip Alan" fonksiyonundaki arazileri sanayi kullanımına açtığı belirtilmişti. Bilirkişiler, bölgenin 20 bin kişilik bir istihdam öngördüğünü, bu çapta bir yatırımın basit bir plan değişikliğiyle değil ancak kapsamlı bir çevre düzeni planı revizyonuyla yapılabileceğini vurgulamıştı. Ayrıca, biyoteknoloji sektöründe üretilmesi planlanan ilaç, antikor ve kimyasal maddelerin havza güvenliğini temelden sarsabileceği ifade edilmişti.

İSKİ'nin "yasak" uyarısı plan notuyla geçiştirildi

İSKİ Genel Müdürlüğü, planlama aşamasında sunduğu görüşlerde projenin Ömerli Barajı havza sınırları içerisinde yer aldığını ve yönetmelik gereği burada sanayi atıksuyu üretecek tesislerin kurulmasının yasak olduğunu hatırlatmıştı. İSKİ’nin 10 Temmuz 2020 tarihli görüşünde belirtilen kısıtlamalar, plan notlarına "yasaklı faaliyetler yapılmayacaktır" şeklinde eklenmiş olsa da, kurumun plana yönelik resmi itirazı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 11 Temmuz 2024’te reddedilmişti.

Yargı esasa değil takvime baktı

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi yaptığı incelemede, dava konusu planın 29 Nisan 2024 ile 28 Mayıs 2024 tarihleri arasında askıda kaldığını saptadı. Mahkeme davacı tarafın bu süre içinde plana şahsen itiraz etmediğini, İSKİ’nin yaptığı itirazın davacı açısından dava açma süresini canlandırmayacağına karar verdi. Davacı odalar ise İSKİ’nin itirazının reddine dair cevabın kendilerine tebliğ edildiği tarihi esas alarak davanın süresinde olduğunu savunuyorlardı. Mahkeme, adli tatil süresi de hesaplandığında en geç 9 Eylül 2024 tarihine kadar açılması gereken davanın, 17 Eylül 2024’te açıldığı gerekçesiyle davanın bir hafta gecikmiş olduğuna hükmetti. 15 Aralık 2025 tarihinde oy birliğiyle alınan bu karar sonrası, tarafların Danıştay nezdinde temyiz yolu açık bulunuyor.