Kadın cinayetleri Meclis gündeminde: ‘Alınmayan her önlem yeni katliamların önünü açıyor’

DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varli, kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerindeki artışı Meclis gündemine taşıdı. Varli, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinde, alınmayan önlemlerin yeni kadın cinayetlerine yol açtığını belirtti.

Varli, 2025 yılında en az 294 kadının erkekler tarafından öldürüldüğünü, 297 kadının ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdiğini hatırlatarak, 2026’nın yalnızca ocak ayında en az 22 kadının öldürüldüğünü, 14 kadının ise şüpheli şekilde hayatını kaybettiğini ifade etti. “En az” ifadesinin, resmi ve bütünlüklü kamu verilerinin bulunmaması nedeniyle kadın örgütleri ve basına yansıyan veriler esas alınarak kullanıldığını vurguladı.

Cezasızlık eleştirileri güçleniyor

Üzerinden bir yıldan fazla süre geçmesine rağmen Rojin Kabaiş’in şüpheli ölümünün aydınlatılamadığını hatırlatan Varli, bu durumun adalet mekanizmalarının etkin işletilmediği yönündeki eleştirileri güçlendirdiğini belirtti. Hakkında uzaklaştırma veya koruma kararı bulunan faillerin kadınlara ulaşabilmesinin, koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasındaki zafiyetleri gündeme getirdiğini söyledi.

İstanbul Sözleşmesi ve 6284 sayılı Kanun kapsamında, tedbir kararı verilen kişilerin silahlarının teslim alınması ve ruhsatlarının iptal edilmesi gerektiğini hatırlatan Varli, bu hükümlerin etkin uygulanıp uygulanmadığının kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Somut vakalar ve koruma zafiyeti

Önergede son dönemde yaşanan kadın cinayetlerine de yer verildi. Ağrı Patnos’ta Güler Özkan’ın uzun süre şiddete maruz kaldığı ve defalarca başvuru yapmasına rağmen etkin korunamadığı, Maraş Pazarcık’ta Alev Koç’un ayrılmak istediği erkek tarafından öldürüldüğü ve İstanbul Ümraniye’de iki göçmen kadının katledildiği hatırlatıldı. Bu örneklerin münferit değil, sistematik erkek şiddeti ve cezasızlık politikalarının sonucu olduğu vurgulandı.

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerine de atıf yapan Varli, uzaklaştırma kararına rağmen eşini öldüren faillerin bulunduğunu ve cinayet sonrası çocukların bakım yükünün çoğu zaman yoksul aile bireylerine bırakıldığını belirtti. Sosyal hizmetler kapsamında bakım altına alınan çocuklar için dedelerinden nafaka talep edilmesi gibi uygulamaların sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığını ifade etti.

Varli’nin önergesinde şunları sordu:

1- Kamuoyu ve kadın platformlarının açıklamalarına göre cezasızlık politikalarının sonucunda kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet artmaktadır. Bakanlığınıza göre kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddetin son yıllarda bu denli artmasının temel nedenleri nelerdir? Mevcut önleyici ve koruyucu tedbirler nelerdir? Bu tedbirlerin yetersiz kalmasının sebepleri nelerdir? Kadınların yaşam hakkını korumak ve şiddeti önlemek amacıyla alınan önlemlerin eksiklikleri hangi noktalarda ortaya çıkmakta ve bu eksikliklerin giderilmesi için Bakanlığınız hangi somut adımları planlamaktadır?

2. 2025 yılı ve 2026 yılının ilk ayı itibarıyla resmi kayıtlara göre kadın cinayeti ve şüpheli kadın ölümü sayısı kaçtır? Bu veriler neden düzenli ve şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmamaktadır?

3. Son beş yıl içerisinde 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma ve uzaklaştırma kararlarının sayısı nedir? Hakkında uzaklaştırma veya koruma kararı bulunduğu hâlde kadın cinayeti işleyen faillerin sayısı kaçtır? Bu kararların ihlal oranı nedir?

4. 6284 sayılı Kanun kapsamında hakkında tedbir kararı verilen kişilerden kaçının silah ruhsatı iptal edilmiş, kaçının silahına el konulmuştur?

5. Rojin Kabaiş’in ölümüne ilişkin soruşturmada gelinen aşama nedir? DNA tespitlerine rağmen dosyada yaşanan gecikmelerin gerekçesi nedir? Yurtdışına gönderilen telefona dair son gelişmeler nelerdir?

6. Güler Özkan’ın kolluk kuvvetlerine yaptığı başvurulara rağmen etkin koruma sağlanamamasına ilişkin idari bir soruşturma başlatılmış mıdır?

7. Güler Özkan’ın kolluk kuvvetlerine yaptığı başvurulara ilişkin kayıt sayısı kaçtır? Bu başvurular sonucunda hangi koruyucu ve önleyici tedbirler uygulanmıştır?

8. Olay öncesinde 6284 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir koruma veya uzaklaştırma kararı alınmış mıdır? Alındıysa neden etkili biçimde uygulanmamıştır?

9. Söz konusu olayla ilgili olarak idari bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

10. Olaydan etkilenen çocuklara yönelik psikososyal destek ve koruma tedbirleri nelerdir?

11. Alev Koç’un olay öncesinde Bakanlığınıza bağlı herhangi bir sosyal hizmet birimine başvurusu var mıdır? Varsa alınan tedbirler nelerdir?

12. Son beş yılda ve özellikle depremden sonra Maraş’ta kadına yönelik şiddet nedeniyle Bakanlığınıza yapılan başvuru ve şikâyet sayısı kaçtır? Yapılan başvurulara dair alınan önlemler nelerdir?

13. Kadın cinayeti sonucu ebeveynini kaybeden çocuklara yönelik ekonomik ve psikososyal destek mekanizmaları nelerdir? Arif Kaplan örneğinde olduğu gibi nafaka talebi uygulaması sosyal devlet ilkesiyle nasıl bağdaştırılmaktadır?

14. Son 5 yılda Türkiye’de katledilen Göçmen kadın sayısı kaçtır? Yaşanan bu cinayetlere ilişkin açılan soruşturmaların kaçı sonuçlanmıştır?

15. Göçmen kadın katliamlarının artmasını önlemeye yönelik alınan önlemler nelerdir?

16. Kadınların boşanma, ayrılma veya ilişkiyi sonlandırma talepleri nedeniyle hedef alındığı vakalara ilişkin Bakanlığınızın özel bir izleme ve önleme çalışması bulunmakta mıdır?

17. Kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin önlenmesi amacıyla 2026 yılı için planlanan somut politika ve tedbirler nelerdir?

18. Hakkında uzaklaştırma veya koruma kararı bulunan failler tarafından işlenen kadın cinayetlerinin sayısı kaçtır?

19. Şüpheli kadın ölümlerinin etkin soruşturulması ve delillerin karartılmasının önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın ilgili kurumlarla yürüttüğü özel bir izleme veya koordinasyon mekanizması bulunmakta mıdır?

20. Kadın cinayeti sonucu ebeveynini kaybeden çocuklara yönelik psikososyal destek, ekonomik destek ve bakım politikaları nelerdir? Bu çocukların üstün yararının korunması için özel bir program uygulanmakta mıdır?

21. Kadına yönelik şiddet ve nefret söylemiyle mücadele kapsamında 2026 yılı için planlanan somut politika ve eylem adımları nelerdir?