ABD'de büyük şirketlerin yapay zeka bahanesiyle işten çıkarma girişimi büyüyor: Binlerce kişi etkilenecek

Açıklanan işten çıkarmaların kaydını tutan danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas'ın ocak ayı raporuna göre, ABD merkezli patronlaarın duyurduğu işten çıkarmaların sayısı, ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435'e yükseldi. Böylece ocakta işten çıkarmalar, 2009'dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Bu dönemde işten çıkarmaların en fazla gerçekleştiği sektörler ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya olarak sıralandı.

AA'da yer alan habere göre, işten çıkarmaların başlıca nedenleri arasında "sözleşme kayıpları, piyasa ve ekonomik koşullar, yeniden yapılanma, mağaza, birim veya departman kapanmaları" gibi bahaneler yer alırken "yapay zeka uygulamalarına geçiş ve tarifeler" de gerekçeler arasında gösterildi. Son dönemde işten çıkaran şirketler arasında Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel devler yer alıyor.

Amazon binlerce kişiyi işten çıkaracak

ABD'li e-ticaret şirketi Amazon, 28 Ocak'ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı aldı.

Amazon İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, şirket çalışanlarına gönderdiği yazıda, kararın temel gerekçesi olarak yönetim katmanlarının azaltılması, bireysel sorumlulukların artırılması ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasinin ortadan kaldırılması bahanelerini öne sürdü.

Ekim 2025'te 14 bin beyaz yakalı çalışanını işten çıkaran Amazon, 2026'da yeni kesintiler olabileceği sinyalini vermişti.

Dow ve Meta'dan yapay zeka gerekçesi

Kimyasal üretim şirketi Dow Inc, 29 Ocak'ta yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamada, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak için iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceği savunuldu.

Öte yandan ABD'li teknoloji devlerinden Meta'nın 13 Ocak'ta metaverse ve sanal gerçeklik ürünleri üzerinde çalışan Reality Labs biriminde yaklaşık 15 bin çalışanının yüzde 10'unu işten çıkarmayı planladığı bildirildi. ABD basınında yer alan haberlerde, bu adımın şirketin kaynaklarını sanal gerçeklik ve metaverse ürünlerinden yapay zeka destekli giyilebilir cihazlar ve mobil cihaz özelliklerine yönlendirme stratejisinin bir parçası olduğu ifade edildi.

Pinterest'te hazırlık

Sosyal medya platformu Pinterest, 26 Ocak'ta açıkladığı yeniden yapılanma planı kapsamında, "iş gücünün yüzde 15'inden daha azını etkilemesi beklenen işten çıkarmalar ve ofis alanı azaltımlarına gideceğini" duyurmuştu. Şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) bildirim yapmıştı.

UPS, çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltmayı planlıyor

ABD merkezli nakliye şirketi United Parcel Service (UPS), 27 Ocak'ta bu yıl çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltmayı planladığını duyurdu.

UPS, 2025'in üçüncü çeyreğine ilişkin bilançosunda da yaklaşık 34 bini operasyonel iş gücünde olmak üzere geçen yıl toplam 48 bin kişiyi işten çıkardığını duyurmuştu.

HP'nin hedefi

ABD merkezli teknoloji şirketi HP, 25 Kasım 2025'te küresel çapta çalışan sayısını 4 bin ile 6 bin kişi arasında azaltmayı planladığını açıkladı.

Verizon da binlerce kişiyi işten atacak

Telekomünikasyon şirketi Verizon, geçen yıl kasım ayında 13 binden fazla çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.

Verizon Üst Yöneticisi (CEO) Dan Schulman, şirket çalışanlarına gönderdiği mektupta, işten çıkarmalarının nedenini müşterilerin ihtiyaçlarını karşılama ve şirketin pazardaki liderliğini artırma gerekçeleriyle açıklamıştı.

Nike 775 kişiyi işten çıkarak

Geçen ay ABD basınında yer alan haberlerde, spor ayakkabı, giyim ve ekipman şirketi Nike'ın kârını artırmak ve "otomasyonu" hızlandırmak gerekçeleriyle 775 kişiyi işten çıkaracağı bildirildi. İşten çıkarmaların ağırlıklı olarak Tennessee ve Mississippi eyaletlerindeki dağıtım merkezlerini etkileyeceği belirtildi. Nike'tan yapılan açıklamada, "Gelişmiş teknoloji ve otomasyon kullanımını hızlandırıyor ve ekiplerimizin gelecekte ihtiyaç duyacağı becerilere yatırım yapıyoruz" ifadesi kullanıldı.

Tyson Foods fabrika kapatıyor

ABD'nin en büyük et şirketi Tyson Foods, geçen yıl kasım ayında, ocakta Nebraska eyaletinin Lexington şehrinde yaklaşık 3 bin 200 çalışanı bulunan sığır eti fabrikasını kapatacağını duyurdu.

Şirket ayrıca, Texas'ın Amarillo kentindeki sığır eti fabrikasındaki faaliyetlerini tek vardiyaya indireceğini ve bunun yaklaşık bin 700 çalışanı etkileyeceğini açıkladı.

American Airlines'ın işten çıkarmalarından yüzlerce kişi etkilenecek

ABD'li hava yolu şirketi American Airlines, verimliliğini artırmak gerekçesiyle Fort Worth'taki genel merkezinin yönetim ve destek ekibinde iş gücünü azaltacağını bildirdi. Ülke basınında, işten çıkarmalardan yüzlerce çalışanın etkileneceği aktarıldı.

Citigroup bin kişiyi işten çıkardı

Citigroup, ocak ayında yaklaşık 1000 kişinin işine son verdi. ABD basınında Citigroup'un mart ayında daha fazla işten çıkarmayı planladığı aktarıldı. Citigroup'un konuya ilişkin açıklamasında 2026 yılında da personel sayısını azaltmaya devam edeceğini belirterek, "Bu değişiklikler, personel sayımızı, konumlarımızı ve uzmanlığımızı mevcut iş ihtiyaçlarına uygun hale getirmek için yaptığımız ayarlamaları, teknoloji sayesinde elde ettiğimiz verimlilik artışını ve hedef durumuna yaklaşan dönüşüm çalışmalarımızdaki ilerlemeyi yansıtıyor" ifadeleri kullanıldı.

T-Mobile, nisanda yaklaşık 400 kişiyi işten atacak

ABD'li telekomünikasyon şirketi T-Mobile, geçen ay sonunda Washington eyaletine yaptığı bildirimde, işten çıkarma yapacağını açıkladı. Bildirimde, çeşitli pozisyonlardaki 393 kişinin işine nisan ayında son verileceği aktarıldı.

{{5969089}}

(Ekonomi Servisi)