Erdoğan’ın ‘yeni bir sistem’ çıkışı tartışmaları alevlendirdi: Belediyelerin yetkileri kısıtlanıyor mu?

Türkiye’de nüfusun büyük bölümünün muhalefet belediyeleri tarafından yönetildiği bir dönemde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “yeni bir sistem hayata geçirmeliyiz” açıklaması siyasetin gündemine oturdu. Kulislerde konuşulan yeni düzenleme taslağı; belediye bütçelerinin valilik onayına sunulmasından imar yetkilerinin merkezi kurullara devredilmesine kadar köklü kısıtlamalar içeriyor. Muhalefet ise bu adımı “seçilmişlerin yetkisinin atanmışlara devri” ve “yeni bir kayyum modeli” olarak nitelendiriyor.

Belediye harcamalarına ‘onay’ sistemi

DW Türkçe’nin aktardığına göre, kulislerde konuşulan düzenlemenin en dikkat çekici ayağını, belediye bütçelerinin valilikler tarafından denetlenmesi oluşturuyor. Taslağa göre; özellikle konser ve benzeri yüksek maliyetli harcamalar için valiliklerden ön onay alınması şartının getirilmesi planlanıyor. Hükümet kaynakları bu adımı “kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve fahiş harcamaların engellenmesi” olarak savunurken, muhalefet kanadı bu durumu belediyelerin mali özerkliğine doğrudan müdahale olarak değerlendiriyor.

Sosyal yardımlar ve kreşlere bakanlık şartı

Yeni sistem planlamasında, belediyelerin toplumla en doğrudan temas kurduğu sosyal belediyecilik faaliyetleri de kısıtlanıyor. Belediyelerin sosyal yardım projeleri yürütmesi ve yeni kreşler açabilmesi için ilgili bakanlıklardan onay alması şartının getirilmesi üzerinde çalışılıyor. Bu hamle, yerel yönetimlerin sosyal politika üretme kapasitesinin merkezi yönetimin onayına bağlanması anlamına geliyor.

İmar yetkisinde merkezileşme ve kurul modeli

Düzenlemenin yerel yönetimlerin gelirlerini ve şehir planlamasını etkileyecek en kritik maddesi imar yetkilerine ilişkin. Hazırlanan taslağa göre; içerisinde kaymakam, vali ve bakanlık temsilcilerinin yer alacağı özel bir kurulun oluşturulması öngörülüyor. Bu model hayata geçtiğinde, belediyeler en küçük bir imar değişikliği işlemi için bile bu kuruldan onay almak zorunda kalacak.

Muhalefetten ‘yeni kayyım’ eleştirisi

AKP’liler belediyelerin yalnızca altyapı, ulaşım, su ve çöp gibi temel kentsel hizmetlere odaklanması gerektiğini savunuyor. Buna karşılık muhalefet cephesi, iktidarın seçimle alamadığı belediyelerde, seçilmiş belediye başkanlarının yetkilerinin atanmış kurullara devredilmek istenmesini “yeni bir kayyum modeli” ve halkın iradesine bir engel olarak nitelendirerek düzenlemeye tepki gösteriyor.

(Politika Servisi)