İşsizlik, düşük ücret ve konteynere mahkum yaşamlar
2023 depremlerinin ardından işçilerin payına işsizlik, düşük ücret düştü. Çoğu konteynerde yaşayan işçi aileleri konteynerden çıkarılınca OSB'lerin dibine kurulan kentten uzak, yeni yerleşim yerlerine sürülüyor.
Konteyner kentte yaşam
Malatya – 6 Şubat depremleri sonrası Malatya’da işçiler, barınma sorunun yanı sıra işsizlikle karşı karşıya kaldı. Çalışmaya devam eden işçilere düşük ücret ve daha fazla üretim baskısı yapıldı. Depremin üstünden geçen 3 yıla rağmen işçiler ve aileleri halen konteynerlerde yaşamaya mahkum.
Malatya’da yaşayan işçilerden Halime de konteynerde yaşıyor. Özellikle kışın konteynerde su ve elektrik kesintileri yaşandığını anlatan Halime “İçme suyu dahi bulamadığımız zamanlar oldu. Konteynerlerde daha çok işçiler yaşıyor çünkü önceden de kiracılardı ve şu an kiraları karşılayamadıkları için burada kalmak zorundalar. Kiralar 20-25 bin bandında. Asgari ücretle çalışıyor herkes. Bu kiraları nasıl karşılasınlar?” diye sordu. Konteyner kentlerin boşaltılmaya çalışıldığını aktaran Halime, bunun için önce resmi bir boşaltma emri gönderildiğini belirterek “İnsanlar çıkmayınca da önce su ve elektrik kesintisi yapıp, bezdirip bu alanları tasfiye ediyorlar” dedi.
‘Sanayinin dibi işçilere ev oldu’
Konteyner kentten çıkarılan işçilerin sanayinin hemen yanında yapılan TOKİ’lere ucuz diye gittiğini anlatan Halime “Buralar işçilerin çoğunlukla yaşadığı yerler haline geldi. Bu TOKİ’ler şehir merkezinden de çok uzak. Dağ tepesinde. Yol yok, doğru düzgün araba yok ama işçi servisleri çıkıyor oraya. Fabrikaların işine yarıyor. O civarda hastane, okul da yapıyorlar. Sanayi için yeni bir şehir inşa edildi” dedi.
‘Burası toplama kampı gibi’
3 yıldır konteynerde kaldığını söyleyen Sevim, deprem sonrasında daralma bahanesiyle işten çıkarılmış. Ama o işten atıldıktan iki ay sonra işe alımların başladığını anlatan Sevim “Oysa ben deprem sonrası kıyafetim bile olmadan ‘işten atılırsın’ tehdidi nedeniyle eşofmanla işe gitmek zorunda kaldım. İşçiler niye çıkarıldı, niye tekrar alım oldu? Patronlar teşvik olduğu için böyle yaptılar. Ben şimdi iş arıyorum ama yaşımdan dolayı da iş vermiyorlar” dedi. Halen konteyner kentte kalan Sevim, konteynerlerin çocuklar için uygun olmadığını söyleyerek “Madde bağımlıları var, fuhuş var, şiddet var… Burası toplama kampı gibi” benzetmesini yapıyor.
‘Kiracılara hak vermediler’
Malatya’da iplik fabrikasında çalışan ve 3 yıldır konteynerde kalan bir işçi “Şu anda buradan çıkıp da bir kiralık ev tutmamın mümkünatı yok. Kiralar 15-20 bin TL olmuş. Maaşımı oraya versem elektriği, suyu, faturası derken hepsi oraya gider. Yeme içmeye zorlanırız yani” dedi. Depremden önce kiracı olduğunu anlatan işçi “Devlet güya deprem konutlarında önceliği konteyner kenttekilere verecekti. Evi, barkı, malı mülkü olanlara verdiler, bize vermediler. Bu konteyner kentlerin de kaldırılma durumu var. Ne yapacağız bilmiyorum. Kiraların düşmesini bekledik ancak o da olmadı” diye konuştu. Çalıştığı fabrika binasının sağlamlığına güvense de güvenmese de mecbur çalışmak zorunda kaldıklarını anlatan işçi “Devletten yana bize herhangi bir destek yok. Konteyner kente geldikten sonra herhangi bir yardımda bulunmadılar” dedi.
‘Taşınma desteği dışında yardım olmadı’
İşçi Ali Kesin, depremden sonra çok şey değiştiğine vurgu yaparak depremden sonra il dışında birçok iş yaptığını ama yevmiyelerin çok düşük olduğunu belirterek “Sonra tekrar Malatya’ya döndüm. Malatya’ya döndüğümde çok ev aradık, 20-25 bin lira kira istediler. Yarı hamallık yarı ustalık işler yaptım. Şimdi bir mağazanın mobilya paketi işlerine bakıyorum” dedi. Kirada olduğu ev yıkılınca 10 bin TL taşınma desteği dışında devletten bir yardım almadığını anlatan Keskin “En önce zaten kiracıların desteğini kestiler. Tek tesellim ailemde can kaybı olmaması” ifadelerini kullandı.
(Evrensel)
Evrensel'i Takip Et