AYM'den emsal karar: Enflasyon karşısında değer kaybının karşılanmaması hak ihlali

Anayasa Mahkemesi (AYM), alacakların enflasyon karşısında uğradığı değer kaybının tazmin edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Yasal olarak etkili bir hukuk yolu olmadığına dikkat çekilen kararda, Meclise yeni yasa çıkarılması önerisinde bulunuldu. Karar, Caner Şafak’ın bireysel başvurusu üzerine verildi ve emsal niteliği taşıyor.

Başvurucu Caner Şafak, 2010 yılında özel bir bankaya karşı açtığı icra takibi sonucu asıl alacağı 48 bin 854 TL olarak belirlenen bir borcun, itiraz süreçleri ve yargılamaların ardından 2020 yılında 119 bin 114 TL olarak ödendiğini belirtti. Ancak Şafa, geçen on yıllık sürede yasal faizin, alacağın enflasyon karşısındaki değer kaybını karşılamadığını ileri sürdü. Bu gerekçeyle açtığı 100 bin TL’lik munzam (eklenmiş) zarar davası, tüketici mahkemesi ve sonrasında istinaf ile temyiz mercilerince reddedildi.

Meclise yeni yasa önerisi

AYM, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak Anayasa’nın 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme, devletin sadece kamu borçlarında değil, özel hukuk kişilerinin alacaklarında da adil dengeyi sağlama yükümlülüğü bulunduğunu ifade etti. Kararda, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un, enflasyon karşısında alacakların gerçek değerini koruma konusunda yetersiz kaldığı belirtildi. Mevzuattaki faiz oranlarının, yıllık enflasyonun altında kaldığı ve bu nedenle “değer kaybını telafi etme kapasitesine sahip olmadığı” ifade edildi.

Türk Borçlar Kanunu’nun 122. maddesine dayalı olarak açılan munzam zarar davalarının da etkin çözüm sunmadığına dikkat çekilen kararda, bu tür davalarda yüksek mahkemelerce geliştirilen içtihatların “istikrarsız” ve “belirsiz” olduğu, enflasyonun tek başına zararı ispat için yeterli görülmediği durumlarda alacaklının "korumasız" kaldığı ifade edildi.

%%97713%%

(Ekonomi Servisi)