MUBI’ye Sequoia tepkisi: Soykırım sermayesi sanata nasıl sızıyor?

Dünyaca ünlü Yönetmenler Aki Kaurismäki, Joshua Oppenheimer ve Levan Akın’ın da aralarında bulunduğu 38 sinemacı, çevrimiçi film platformu MUBI’ye mektup yazarak “Soykırıma ortak olma” çağrısı yaptı. Tepkinin nedeni, MUBI’nin İsrail ordusuyla bağlantılı yatırımları bulunan ABD merkezli özel sermaye şirketi Sequoia Capital’den 100 milyon dolarlık yatırım alması.

Sequoia Capital’in, İsrail ordusunun yapay zeka ile entegrasyonunu sağlayacak işletim sistemi geliştiren Kela Şirketine yatırım yaptığı biliniyor. Sinemacıların mektubunda, “MUBI’nin finansal büyümesi Gazze’deki soykırımla bağlantılıdır” ifadeleri yer aldı.

Film Workers for Palestine kolektifi de benzer bir çağrı yaparak MUBI’den üç adım talep etti:

• Sequoia Capital’in “Soykırımdan çıkar sağlamakla” kamuoyu önünde kınanması,
• Sequoia ortağı Andrew Reed’in MUBI yönetim kurulundan çıkarılması,
• Etik yatırım politikası benim senmesi ve Filistin’in kültürel boykot kurallarına uyulması.

Festivaller iş birliklerini iptal etti

Tepkilerin ardından Glasgow Çağdaş Sanatlar Merkezi, Cineteca Nacional (Meksiko) ve Cinemateca de Bogota gibi kurumlar MUBI Fest’ten çekildi. Şili’deki Valdivia Film Festivali ise MUBI’nin dağıttığı filmleri göstermeyeceğini açıkladı.

Türkiye’den sinema ve televizyon emekçilerinden destek

12 Ağustos’ta Türkiye’den yaklaşık 400 sinema ve televizyon emekçisi ortak bildiri yayımlayarak uluslararası çağrıyı destekledi. Açıklamada, “Sinemamızın soykırım ve işgal politikalarıyla yan yana durmasını istemiyoruz. Sessiz kalmak, taraf olmaktır” denildi.

MUBI’nin yanıtı

Tepkiler üzerine MUBI, yatırımcıla ların gerçek etkisini sınırlamıyor. rının platformun değerlerini temsil etmediğini savundu. Şirket, Sequoia ortağı Shaun Maguire’nin MUBI ile hiçbir operasyonel bağı bulunmadığını ve yönetim kurulunda yer almadığını açıkladı. Ayrıca Sequoia’dan alınan yatırımın “Kela gibi şirketlere aktarıl madığını” belirtti.

CEO Efe Çakarel, yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Gazze’de yaşananlar akıl almaz dere cede trajik ve kahredici. Masum sivilleri hedef alan tüm eylemleri lanetliyoruz. Bununla birlikte Sequoia’nın progra mımız ve kararlarımız üzerinde hiçbir denetimi yoktur. Yatırım süreçlerimizi şeffaflaştıracak, 15 Ağustos’ta etik fon lama ve yatırım politikasını açıklayaca ğız. Ayrıca 15 Eylül’e kadar bağımsız bir sanatçılar danışma kurulu kuracağız.”

Biggar’dan analiz: MUBI’nin açıklamaları yanıltıcı

Tech For Palestine platformundan Paul Biggar, MUBI’nin açıklamalarının “Teknik olarak doğru ama yanıltıcı” olduğunu öne sürdü. Biggar’a göre: Sequoia’nın “sonsuza kadar fon” modeli nedeniyle MUBI’den elde edilen kâr doğrudan Sequoia’ya dönüyor ve bu kaynak İsrail yatırımlarına aktarıla biliyor.

Sequoia ortağı Shaun Maguire’nin MUBI fonlarında yer almadığı iddi ası doğru olsa da Maguire firmanın genel ortağı olduğu için etkisiz kabul edilemez. Sequoia’nın MUBI’de yönetim kurulu koltuğu bulunması, şirket üzerinde fiili güç sağlıyor. Bağımsız sanatçılar danışma kurulu girişimi ise “göstermelik” ve yatırımcıların gerçek etkisini sınırlamıyor.

Biggar, “Sequoia gibi yatırımcılar yönetim kurulu hakları ve imtiyazlı his seler sayesinde gerçek güce sahiptir. MUBI’nin açıklamaları yatırımcı etkisini olduğundan az göstermektedir” dedi.

Dijital tekelleşme tartışması

Mesele yalnızca MUBI’nin yatırım alması değil, aynı zamanda Sequoia gibi sermaye devlerinin kültürel alanlarda tekel yaratma gücü kazanması. MUBI, bağımsız sinemaya erişimde zaten dijital alanda en büyük oyunculardan biri. Bu gücün İsrail ordusuna fon sağlayan sermayeyle birleşmesi, tepkinin esas kaynağı.

MUBI, bağımsız sinema alanında dünyanın en güçlü dijital platformla rından biri haline geldi. Ancak bu gücün, İsrail ordusuna doğrudan yatırım yapan Sequoia gibi sermaye gruplarıyla birleşmesi, sinemanın finansal olarak tekelleşmesini İsrail’in savaş ekonomisiyle aynı düzleme taşıyor. Sequoia, ‘sonsuza kadar fon’ modeliyle yalnızca teknoloji startuplarını değil, kültürel üretim kanallarını da tekeline alıyor.

Yatırımcıların bu şekilde kültür alanındaki büyük dijital platformlarda söz sahibi olması, sanatın finansallaşması ve seyirciye ulaşma kanallarının tek bir merkeze bağlanması sonucunu doğuruyor. Bu da MUBI’nin sadece bir sinema platformu değil, “sinemanın dijital tekeli” olarak davranmasına yol açıyor.

MUBI, etik yatırım politikası hazırlayacağını ve risk altındaki sanatçılara destek fonu oluşturacağını duyurdu. Ancak uluslararası sinemacılar ve festivaller, platformun Sequoia bağlantısı kesilmediği sürece tepkilerini sürdürmeye kararlı görünüyor.

{{548230}}

{{563723}}

{{565178}}