Kışladağ Altın Madeni Uşaklıların sularını bitirdi

Uşak ilinin en önemli içme suyu kaynağı olan Küçükler Barajında suyun tamamen tükenmesi üzerine belediye il genelinde 16.00-22.00 saatleri arasında su verileceğini açıkladı. Kentin içme suyu kaynağının kuruması yıllardır çevre sorunlarının yanı sıra su tüketimi ile de eleştiri konusu edinen Uşak Eşme-Ulubey ilçeleri arasındaki altın madenini tekrar tartışmaya açtı.

Maden yer altından yılda 1,13 milyon metreküp su çekiyor

2024 yılı verilerine göre 375.000 nüfuslu Uşak’ta, sadece şehir merkezinde yaşayanların sayısı 265.000 kişi civarında. Sayıştay raporlarına göre kent merkezinin yıllık su tüketimi 11.9 milyon m3 iken 2006 yılından bu yana Uşak’ta altın işletmeciliği yapan Kanadalı TÜPRAG Şirketine ait Kışladağ Altın madeni kuyulardan yılda 1,13 milyon m3 su çekiyor. Şirketin 2024 tarihli Su Raporuna göre maden prosesinde yıllık 32 milyon m3 su kullanıldığı dile getiriliyor. Şirketin raporuna göre 2023 yılında toplam su çekimi 3 milyon 388 bin m3 iken, bunun 1,136 bin litresi yer altından çekilmiş. Rapor, madenin toplamda 1,899 bin m3 net su tüketiminin olduğunu yazıyor.

İlin bir yıllık suyunun yüzde 10’unu tek başına tüketiyor

Altın madeni tarafından kuyular kanalıyla yeraltından çekilen 1,13 milyon m3 su tüm Uşak halkının bir yılda kullandığı suyun yüzde 10’na denk geliyor. 2014-2018 Arası Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarlığının yanı sıra 23.Dönem AKP Hatay Milletvekili olarak TBMM’de bulunan Prof. Dr. Mustafa Öztürk, Uşak’ta yaşanan su krizi ile ilgili yaptığı açıklamada altın madeninin tükettiği devasa oranda suyun şehri besleyen kaynakları günden güne yok ettiğini dile getirdi.

Altın madenciliğinin en fgazla su tüketilen üretim süreçlerinden olduğunun altını çizen Öztürk, firmanın çalıştığı günden bu yana ürettiği altın ve devlet katkısına dair de bir hesaplama yaptı; “Uşak'ta son 10 yılda 80 ton altın üretilmiştir. Maden kanununa göre devletin maden hakkı yüzde 3 ila yüzde 8 arasında değişiyor. Biz üretilen bu altından devletin yüzde 8 devlet hakkı aldığını varsayalım. 80 tonun yüzde 8’i; 6.4 tondur yani 6400 kg. Bunun da güncel değeri: 28 milyar 160 milyon TL. Kışladağ Altın madeni 2006 yılında açılmış. 19 senede devletin kazandığı para sadece 28 milyar lira. Yıllık 1.5 milyar lira veya sadece 37 milyon dolar."

Devlet hakkı devede kulak!

Şirketlerin verdiği devlet hakkı, kendi beyanları esas alınarak hesaplanıyor. Ayrıca bu miktar vergiden düşürülüyor. Firma eğer entegre işleme tesisi kurduysa devlet hakkının yüzde 75'inden de muaf tutuluyor. Bu verilere göre şirketler kasalarını doldururken devlet ekonomisine yaptıkları katkı devede kulak olarak nitelenebilir.