'Kayıt dışı ve açıkta satılan toz içeceklerden uzak durulmalı'

Ramis SAĞLAM
İzmir

Türkiye gerek meyve gerekse meyve suyu bakımından çeşitliliği fazla ülkeler arasında yer alıyor. Ancak neredeyse bütün gıdalarda olduğu gibi meyve sularında da tüketicilerin güvensizliği ön plana çıkıyor. Meyve sularının zararlı ürünlermiş gibi gösterilmeye çalışıldığını söyleyen TMMOB’ye bağlı Gıda Mühendisleri Odası (GıdaMO) İzmir Şube Yöneticisi Timurtaş Yıldırım ile güvenli meyve sularına ulaşımı konuştuk.

Meyvelerin günlük yaşamda mutlaka ölçülü tüketilmesi gereken gıda ürünleri olduğunu belirten Yıldırım, dalından koptuğu haliyle de olsa ölçülü tüketmenin çok önemli olduğunu söyledi.  Yıldırım, “Ancak diğer yandan sağlıklı hali korumada sadece içerdikleri vitamin ve mineraller nedeniyle değil, bileşimlerindeki antioksidanlarla da vazgeçilmezdirler. Meyve, özellikle dalından koparıldığı haliyle son derece faydalı bir gıdadır” dedi. 

MEYVE SUYUNDA KATKI VAR MI? 

Kimi zaman meyvenin kendine ulaşmak mümkün olmaz ya da meyveyi içecek olarak tüketmeyi tercih ederiz. Bu durumda meyveye en yakın ürünler, meyve sularıdır. Meyve sularının yüzde yüz meyveden elde edildiğini ve uygulanan ısıl işlem gereği, orijinal meyveye göre kimi besin ögelerinde kabul edilebilir bir miktarda kaybının söz konusu olduğunu ifade eden Yıldırım, bu konuda Türk Gıda Kodeksi’nde meyve suyu ve benzeri ürünlerin üretim şartlarının kesin olarak belirlendiği bilgisini aktardı. 

Meyve nektarlarının genelde fiziki yapısı nedeniyle saf suyu tüketilemeyen meyvelerden üretildiğini vurgulayan Yıldırım, “Meyve nektarlarının içinde ne kadar meyve olması gerektiği mevzuatla belirlenir. Şeftali, kayısı gibi meyvelerin pürelerinin içim kıvamına getirilmesi için bir miktar su ve tat dengesinin sağlanmasına yönelik bir miktar şeker katılması gereklidir. Bunlara da ‘meyve suyu’ değil, ‘meyve nektarı’ denir” diye konuştu. 

NEKTARİN İÇERİĞİ NELERDİR? 

Nektarlara yasal olarak izin verilen ölçüde su, bazı meyvelerin kendisinde de bulunan sitrik asit ve şeker ilave edilebildiğini söyleyen Yıldırım, “Meyve suyu ve meyve nektarının ortak yanı raf ömrünün koruyucu maddeyle değil, pastörizasyonla sağlanmasıdır. Vişne nektarında meyve oranının en az yüzde 35, kayısıda en az yüzde 40, şeftali ve portakalda da yüzde 50 olması gerekir. Meyve nektarında kullanılan sitrik asit katkı maddesi gerek Türkiye gerek AB gerekse ABD’deki düzenlemelerde belirli dozlarda izin verilen limon gibi meyvelerin doğal gıda bileşenidir” ifadelerini kullandı.

‘RENKLENDİRİCİ VE KATKI KATILMASI YASAK’

Meyve oranı, meyve nektarına göre daha düşük olan iki içecek tipi “meyveli içecek” ve “aromalı içecek” olarak adlandırılıyor. Bu oranın meyveli içecekte minimum yüzde 10 olması gerektiğini dile getiren Yıldırım, “Meyve suyu veya nektarlarına şeker katılabilir ve bunun miktarı da dahil olmak üzere etikette açıkça belirtme zorunluluğu vardır. Meyve suyu ve nektarlarına koruyucu katkı ve renklendirici katılması yasaktır. Meyve oranı ne kadar yüksekse meyve suyu ve benzeri içecekler o kadar besleyici olur. Meyve suları vitamin, mineral ve antioksidanlar gibi insan sağlığı için önemli maddeler içerir. Tüketiciler, gönül rahatlığıyla meyve suyu ve nektarı tüketebilir” bilgisini paylaştı. 

ETİKET BİLGİLERİ ÖNEMLİ 

Meyve aromalı, meyve tadında, meyveli içecek, aromalı içecek gibi çok çeşitli adlarla üretilen ürünlerin meyveyi ya hiç içermediği ya da çok az içerdiğini belirten Yıldırım, “Bu ürün gruplarını tüketecek tüketiciler, meşrubat benzeri bir ürün içmiş olacaklardır. Tercihleri bu yönde ise şüphesiz meşrubatlar da tüketilecektir. Önemli olan, meyve suyu olduğu düşünülerek başka bir ürün tüketilmesinin, yani tüketicinin yanıltılmasıdır. Etiket bilgilerinin dikkatle okunması son derece önemlidir. Kayıt dışı ürünlerden, özellikle de açıkta satılan toz içeceklerden uzak durulmalıdır” dedi.