evrensel.net
PAYLAŞ

Asgari ücret ne kadar? Nasıl hesaplanıyor?

DETAYLAR
Fotoğraf: Envato
AŞAĞI KAYDIR

2020 yılında geçerli olacak asgari ücret 2 bin 324 lira olarak belirlendi. Komisyonda kimler yer aldı? Ulusal ve uluslararası yönetmelikler ne diyor? Diğer ülkelerde asgari ücret ne kadar?

Reklam

Asgari ücret, işçinin bir iş günü çalışması karşılığında ödenmesi belirlenen en düşük ücrettir. Asgari ücret, işçi ve ailesinin ekonomik ve sosyal hayatlarını en iyi şekilde yaşayabilmelerini sağlayacak kadar olmalıdır.

2020 yılı için asgari ücret tutarı net 2 bin 324 lira 70 kuruş olarak belirlendi.

İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2020'de geçerli olacak asgari ücreti 2 bin 324 lira 70 kuruş olarak belirledi.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren geçerli olacak asgari ücretin brüt 2 bin 943 lira, net 2 bin 324 lira 70 kuruş olarak belirlendiğini söyledi. Bakan ayrıca "İşletmelere 75 lira asgari ücret desteği sağlayacağız" dedi.

TÜRK-İŞ TEMSİLCİSİ NAZMİ IRGAT TOPLANTIYI TERK ETTİ

Bakan Selçuk'un asgari ücret kararını açıklamasının ardından Türk-İş Temsilcisi Nazmi Irgat, "Bizim daha önce açıkladığımız rakamlar, ciddi araştırmalar sonucunda çıkan rakamlar. Asgari ücretin 2 bin 578 lira olmasını istiyorduk, açıkladığınız bu rakamı kabul edemeyiz. 2018 yılında başlayan ve devam eden kriz nedeniyle alım gücünün en fazla düştüğü dönemi yaşadık. Karara katılmıyoruz ve toplantıdan ayrılıyoruz" diyerek tepki gösterdi.

Bakan Zehra Zümrüt Selçuk ise enflasyonun çok üzerinde bir zam yapıldığını iddia ederek "İşçileri enflasyona ezdirmedik" dedi, "Uçağa yetişmem gerek" diyerek soru almadan salonu terk etti.

ASGARİ ÜCRET 2020 TABLOSU

Asgari Ücret 2019 Yasal Kesintileri (01.01.2020 - 31.12.2020)

Brüt Asgari Ücret

2.943,00 TL

Sigorta Primi İşçi Payı

412,02 TL

İşsizlik Sigortası Primi İşçi Payı

29,43 TL

Gelir Vergisi Matrahı

2.501,55 TL

Gelir Vergisi

375,23 TL

Damga Vergisi

22,34 TL

Kesintiler Toplamı

839,02 TL

Asgari Geçim İndirimi (Bekâr ve Çocuksuz)

220,73 TL

NET ÜCRET (Asgari Ücret + AGİ Dahil)

2.324,70 TL

ASGARİ ÜCRET KİMLERİ KAPSIYOR?

Asgari ücret, aşağıda tam metni yer alan yönetmelikte de belirtildiği gibi, sadece 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olan iş kollarını ya da çalışanları değil, her türlü işçinin çalıştığı, tüm iş kollarını kapsamaktadır.

ASGARİ ÜCRET KİMLER TARAFINDAN BELİRLENİYOR?

Türkiye’de asgari ücret, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenmektedir. Bu komisyonda 15 üye bulunuyor. Komisyon üyeleri; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından 2 temsilci, TÜİK temsilcisi, Kalkınma Bakanlığı temsilcisi ve Hazine Müsteşarlığı temsilcisi, bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşunun değişik işkolları için seçeceği beş temsilci, bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşunun değişik işkolları için seçeceği beş temsilcidir.

Bu tabloya göre, 15 kişilik komisyonda 10 kişi, işveren örgütleri ve devlet kurumlarının temsilcilerinden oluşurken işçiler 5 kişi ile temsil edilmektedir. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılıyor. Komisyonun ücretin belirlenmesine ilişkin kararı kesin ve itiraz hakkı bulunmuyor.

ASGARİ ÜCRETTEN HANGİ KESİNTİLER YAPILIYOR?

Asgari ücret, tüm işçi bölümlerini kapsayacak şekilde “günlük” olarak belirleniyor. Günlük hesap üzerinden de “Aylık” ve “Saat” ücreti hesaplanıyor. Net hesaplanıp brüt olarak ilan edilen asgari ücrette brüt tutar hesabından, Damga Vergisi ile Gelir Vergisi, İşsizlik Fon Payı ve SGK İşçi Payı kesilir.

ASGARİ ÜCRET 2019 TABLOSU

Asgari Ücret 2019 Yasal Kesintileri (01.01.2019 - 31.12.2019)

Brüt Asgari Ücret

2.558,40 TL

Sigorta Primi İşçi Payı

358,18 TL

İşsizlik Sigortası Primi İşçi Payı

25,58 TL

Gelir Vergisi Matrahı

2.174,64 TL

Gelir Vergisi

326,20 TL

Damga Vergisi

19,42 TL

Kesintiler Toplamı

729,38 TL

Asgari Geçim İndirimi (Bekâr ve Çocuksuz)

191,88 TL

NET ÜCRET (Asgari Ücret + AGİ Dahil)

2.020,90 TL

DİĞER ÜLKELERDE ASGARİ ÜCRET NE KADAR?

Dünyada en yüksek asgari ücret ise yıllık 28 bin 768 dolar ile Avustralya’da uygulanıyor.

ASGARİ ÜCRET ÖDENMEZSE NE OLUR?

Asgari ücret tespit komisyonu tarafından belirlenen ücretin bankaya yatırılmaması ya da eksik yatırılması durumunda işveren, işçinin hakkını gasbederek suç işlemektedir. İşçinin bu durumu tespit etmesi durumunda sözleşmesi varsa iş sözleşmesini haklı sebeple fesih etme hakkına sahiptir. Ücreti ödemeyen işverene ise idari para cezası uygulanır. Uygulanacak idari para cezası, her işçi ve her ay için ayrı olarak hesaplanır. Ayrıca Vergi Usul Kanununa göre işverenin belgede sahtecilik/yanıltıcı belge beyan ettiğinin tespit edilmesi durumunda ise işveren hakkında 1,5-3 yıl arasında hapis cezası uygulanabilir.

ASGARİ ÜCRETİN ÖDENMEDİĞİNİ DÜŞÜNEN İŞÇİ NE YAPMALI?

Kanun gereği, 10 ve daha üzerinde işçi çalıştıran işverenler, Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücret tutarını, işçinin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür. Asgari ücret zam değil, işçinin hayatını idame ettirebilmesi için gerekli minimum ücrettir. Dolayısı ile işverenler bu durumu işçinin aleyhine kullanamaz. İşçi, asgari ücretin ödenmediğini tespit etmesi durumunda işverene ihtarname çekmek sureti ile iş sözleşmesini fesih edebilir. İş sözleşmesinin olmaması durumunda ve ödemenin yapılıp/yapılmadığının tespit edilememesi durumunda ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına müracaat edebilirler.

ASGARİ ÜCRETİN TARİHÇESİ

İlk kez 1890’da Avustralya ve Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlanan, 1900’lü yılların başı itibari ile de önce Avrupa’da, daha sonra da tüm dünyada uygulanmaya devam edildi. Türkiye’de ise ilk kez 1974’te yayımlanan yönetmelikle asgari ücret uygulaması başladı.

ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERDE ASGARİ ÜCRET

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 23. maddesine göre, çalışan herkesin kendine ve ailesine insanlık onuruna uygun bir yaşayış sağlayacak, her türlü sosyal koruma aracılığıyla da tamamlanan adil ve elverişli bir ücret almaya hakkı vardır.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 131 Sayılı Asgari Ücret Tespitine İlişkin Sözleşmesi’ne göre de, işçinin ve ailesinin ihtiyaçları, genel ücret seviyesi, hayat pahalılığı, sosyal güvenlik yardımları ile diğer sosyal grupların göreli hayat standartları; asgari ücretin belirlenmesinde dikkate alınması gereken unsurlardır. Türkiye bu Sözleşmeyi henüz onaylamamış olsa da imzacısı olduğu Avrupa Sosyal Şartı, taraf ülkelere benzer bir yükümlülük getiriyor.

Avrupa Sosyal Şartı’nın 4. maddesine göre, “Tüm çalışanların, kendileri ve ailelerine iyi bir yaşam düzeyi sağlamak için yeterli ve adil bir ücret alma hakkı” var. Ancak sendikalar, Türkiye’de bu maddeye uygun hareket edilmediğini ve asgari ücretin belirlenmesinde işçinin ailesinin hesaba katılmadığını ifade ediyorlar.

ASGARİ ÜCRET YÖNETMELİĞİ
(2019 - TÜM DEĞİŞİKLİKLERİ İÇEREN GÜNCEL HALİ)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1

Bu Yönetmeliğin amacı, asgari ücretin tespiti sırasında uygulanacak esaslar, Komisyonun toplanma ve çalışma şekli ile komisyonun başkan, üye ve raportörlerine verilecek huzur hakkına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2

Bu Yönetmelik hükümleri, iş sözleşmesi ile çalışan ve 4857 sayılı İş Kanununun kapsamında olan veya olmayan, her türlü işçinin çalıştığı bütün işkollarını kapsar.

Dayanak

Madde 3

Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4

Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, b) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını, c) Komisyon: Asgari Ücret Tespit Komisyonunu, d) Asgari ücret: İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücreti, e) Ücret: Asgari ücreti, f) (Değişik:RG-19/4/2014-28977) İşkolu:18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 4 üncü maddesi gereğince 19/12/2012 tarihli ve 28502 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşkolları Yönetmeliğinde belirtilen işkollarını, g) Başkan: Bakan tarafından tespit edilen komisyon üyelerinden herhangi bir üyeyi, h) Üye: Asgari Ücret Tespit Komisyonunda görevlendirilen veya seçilen temsilcileri, i) Raportör: Bakanlık tarafından altı kişiyi geçmemek üzere Çalışma Genel Müdürlüğü bünyesinden görevlendirilen personeli, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ücretin Belirlenmesine İlişkin İlke ve Esaslar

Ücrette Eşitlik İlkesi

Madde 5

Asgari ücretin belirlenmesinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ile benzeri sebeplere dayalı herhangi bir ayrım yapılamaz.

Ücretin Belirlenmesi

Madde 6

Komisyon, asgari ücreti bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirler. Ücretin, bir günlük olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda gerekli ayarlamalar buna göre yapılır.

Ücretin Belirlenmesindeki Esaslar

Madde 7

Ücret en geç iki yılda bir olmak üzere belirlenir. Komisyon, ücretin belirlenmesinde; ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durumu, ücretliler geçinme indekslerini, bu indeksler yoksa geçinme indekslerini, fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumunu ve geçim şartlarını göz önünde bulundurur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Komisyonun Kuruluşu, Görev, Yetki ve Sorumluluğu

Komisyonun Kuruluşu ve Toplantı Esasları

Madde 8

Komisyon; Bakanlığın tespit edeceği üyelerden birinin başkanlığında;

a) Bakanlık Çalışma Genel Müdürü veya yardımcısı,

b) Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü veya yardımcısı,

c) Devlet İstatistik Enstitüsü Ekonomik İstatistikler Dairesi Başkanı veya yardımcısı, (İşgücü, Hizmetler, Fiyat İstatistikleri ve İndeksler Dairesi Başkanlığı)

d) Hazine Müsteşarlığı temsilcisi,

e) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından konu ile ilgili dairenin başkanı veya yetki vereceği bir görevli,

f) Bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşunun değişik işkolları için seçeceği beş temsilci,

g) Bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşunun değişik işkolları için seçeceği beş temsilciden,

Komisyon, Bakanlığın çağrısı üzerine toplanır ve Bakanlıkça hazırlanan gündeme göre çalışır. Komisyon, en az on üyenin katılımı ile toplanır ve oylarının çoğunluğu ile karar verir. Karara katılmayan üye, isterse katılmama gerekçesini belirtir. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.

Komisyonun her toplantıda aldığı kararlar karar defterine yazılır ve başkan ve üyelerce imzalanır.

Komisyonun ücretin belirlenmesine ilişkin kararı kesindir. Bu kararın, toplanan bilgi ve belgelere göre hazırlanacak bir gerekçeye dayandırılması zorunludur.

Komisyonun Görev, Yetki ve Sorumluluğu

Madde 9

Komisyon, ücretin belirlenmesinde konuyla ilgili bütün kamu kurum ve kuruluşları ve üniversiteler ile işbirliği yapabilir, işçi ve işveren kuruluşlarının bu konudaki öneri ve görüşlerini alabilir. Ayrıca Komisyon, gerektiğinde uzman kişilerin bilgisine başvurabilir. Komisyondaki görüşmeler ve komisyonun çalışmaları gizlidir. Başkan, üyeler ve raportörler ile bu maddenin kapsamına giren kişi ve kuruluşlar bu görevleri dolayısıyla öğrendikleri her türlü bilgi ve belgeleri gizlemekle yükümlüdür. Alınan kararlar Başkan tarafından kamuoyuna duyurulur.

Yönetmeliğin diğer maddeleri için tıklayın.

İLGİLİ YAZILAR
Komisyona çağrı: Asgari ücret bir öğün yemeğe bile yetmiyor!
Komisyona çağrı: Asgari ücret bir öğün yemeğe bile yetmiyor!

Kocaeli'de asgari ücretle yaşam mücadelesi veren yurttaşlar Asgari Ücret Tespit Komisyonuna seslendi: Aldığımız 1400 lira bir öğün yemeğe yetmiyor…

Videoyu izlemek için tıklayın...
İLGİLİ HABERLER
DİĞER HABERLER