Ayvalık'ta suları arsenikli köye şimdi de jeotermal sondajı yapılacak

Özer AKDEMİR
İzmir

Altın ve demir gibi madencilik faaliyetlerinin yanı sıra koruma altındaki Tabiat Parkının imara açılmasına yönelik baskılar, balık çiftlikleri gibi birçok çevresel sorunlarla mücadele eden Ayvalıklılara bir kötü haber daha. Daha önce sularındaki arsenik oranının yüksekliği ile gündeme gelen Türközü köyü yakınlarında jeotermal sondajı açılmak için ÇED süreci başlatıldı.

SONDAJ KUYUSU TARIM VE ZEYTİNLİK ALANDA AÇILACAK

Reşit Yılmaz adlı bir kişi tarafından Türközü, Bulutçeşme, Kırcalar köyleri yakınlarında açılmak istenen jeotermal kaynak arama projesi için Balıkesir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ÇED süreci başlatıldı. Proje tanıtım dosyasına göre 900 metre derinliğe ulaşacak olan sondaj kuyusu için 5 ay boyunca 10 işçi çalıştırılacak. Sondaj kuyusu Çevre Düzeni Planı'na göre tarım alanı ve zeytinlik olarak görünüyor. Proje tanıtım dosyasında herhangi bir ağaç kesilmeyeceği taahhüt edilmiş. Türközü köyü yakınlarındaki sondaj alanına en yakın konut ise 80 metre!

CUNDA DAHİ JEOTERMAL ALANI OLARAK RUHSATLANMIŞ

Konuya dair görüşlerini aldığımız Ayvalık Tabiat Platformu Sözcüsü Nebahat Dinler, Ayvalık’ta bir çok maden ruhsatının yanı sıra JES sahaların da ruhsatlandırıldığını bildiklerini belirterek, "Artık güneydeki şirketler kuzeye doğru yer ve ruhsat almaya başladı. Bunda Balıkesir ilinin teşvik alan iller arasında olması ve madenler için de teşvik verilmesinin etkili olduğunu düşünüyorum" dedi. Ayvalık'ta daha önceden bir jeotermal kuyusunun termal ve turizm amaçlı diyerek açıldığını ancak bunun ileride JES'e dönüşebileceği endişesini taşıdıklarını kaydeden Dinler, "Ruhsat verilen alanlara baktığımızda Cunda'nın dahi ruhsatlığını görüyoruz. Cunda adasının büyük bölümü Ayvalık Tabiat Parkı içerisinde. Burada herhangi bir çalışma yapılmasını doğru bulmuyoruz" diye konuştu.

JEOTERMAL SONDAJ ALANI MADRA BARAJINA ÇOK YAKIN

Yeni jeotermal sondajı olarak gündeme gelen Türközü köyünün Ayvalık'a sulama ve içme suyu temin edecek denilen Madra barajının çok yakınında olduğuna dikkat çeken Dinler, "Raporda mesafe belirtilmemiş ancak evlere 80 metre yakınlıkta. Türközü köyü arsenik oranının da çok yüksek olduğu bir köy. Bu köye dair arıtma tesisi kurulması talebimiz Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (BASKİ) tarafından yerine getirilmedi. Yani, kirli suya mahkum edilen köy bir de JES’lerle kirletilecek" dedi. Dinler, "Ayvalıklılar olarak, 'temiz yenilenebilir' diye bilinen enerji kaynaklarının ne kadar çevresel sorunlar yaratacağının da tanığıyız" diye konuştu.

KÖYÜN SULARINDA YÜKSEK ARSENİK ÇIKMIŞTI

Jeotermal sondajlarının yapılacağı Türközü köyü bu yılın başında arsenik oranının yüksekliği ile gündeme gelmişti. 2017 yılında Ayvalık Kaymakamlığı tarafından yapılan bir toplantıda Türközü köyü muhtarının dile getirdiği içme sularındaki arsenik sorunu yapılan ölçümlerde Balıkesir Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki 9 köyde daha ortaya çıkarılmıştı. Konuyu BİMER üzerinden gönderdiği dilekçelerle araştıran Ayvalık Tabiat Platformu'na gelen yanıtlarda Türközü, Beşiktepe, Mutlu, Murateli, Karaayıt, Çakmak ve Yeniköy köylerinde  arsenik sorununun devam ettiği ortaya çıkmıştı.

SULARI KİRLETEN MADENE 'KAZANILMIŞ HAK' KALKANI

Platform buna dair yaptığı açıklamada, Ayvalık’ın su sorununu gidereceği ileri sürülen Madra barajının su havzasında bulunan BİLFER Madencilik adlı demir ve bakır madenciliğini de gündeme getirerek, Madra barajının bu maden atıkları tarafından kirlenme olasılığına dikkat çekmişti. Platformun Madra Barajının kirleneceği uyarısını kabul eden BASKİ madenin kapatılması yönündeki girişimlerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca “müktesep hak” denilerek engellendiğini dile getirmişti. Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (BASKİ) yanıtında bazı köylerde arsenik arıtma tesisi kurulduğu dile getirilirken arsenik oranı yüksek bu köyler arasında şimdi jeotermal sondajı ile gündeme gelen Türközü köyü ve Yeniköy'ün adı bulunmuyor.