Mandela, Kürtlerin inkarına karşı da tavrını göstermişti

1992 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’ne layık görülen Mandela, “Afrika’da milyonlarca kişi sadece derilerinin renginden ötürü köle muamelesi görüyor. Bu nedenle Kürtlerin çektikleri eziyeti görmezden gelmemiz mümkün değildir.” diyerek ödülü kabul etmemişti. Mandela’nın bu tavrına, HDP, EMEP ve BDP tarafından yapılan açıklamalarda dikkat çekildi.  

HDP
HDP Eş Başkanları Sebahat Tuncel ve Ertuğrul Kürkçü, Mandela'nın ölümüne ilişkin yayınladıkları mesajda, “Yoldaş Madiba'nın hatırası önünde saygıyla eğiliyor, mücadelesinden ilham alan tüm halkları selamlıyoruz!” dediler. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Uzun soluklu ve ilkeli mücadelesi sonucu Güney Afrika'daki ırk ayrımcılığına dayalı Apartheid rejimini yıkarak dünyanın dört bir yanında özgürlük ve eşitlik mücadelesi veren halklara ilham ve güç kaynağı olan büyük barış mimarı Nelson Mandela'nın aramızdan ayrılışını derin bir üzüntüyle karşıladık. Irkçılık, ayrımcılık, tahakküm ve sömürüye karşı özgürlük ve eşitlik mücadelesi veren halklar, kalıcı bir dünya barışının ancak halkların ortak değerler çerçevesinde dayanışma içinde direnmesiyle kurulabileceğini ondan öğrendiler. Madiba bugün hayata gözlerini yummuş olsa da özgürlük ve eşitlik mücadelelerini ortaklaştırmış Türkiye ve Kürdistan halklarının yüreğini bir güneş gibi ısıtmaya, yollarını aydınlatmaya ve umutlarını beslemeye devam edecektir. Ailesi, Güney Afrika halkları ve tüm dünya halklarına baş sağlığı diliyoruz. Madiba'yı biz çok sevmiştik!"

EMEP
Emek Partisi (EMEP) tarafından yapılan açıklamada ise, Mandela’nın ırkçılığa, ayrımcılığa, faşizme karşı henüz genç bir öğrenci iken başlattığı mücadelesini yaşamı boyunca ısrarla sürdürdüğü kaydedildi. Açıklamada, “Mandela, ülkemizde de özellikle Kürt sorununun çözümü ve otuz sene süren çatışmanın bitirilmesi, barış süreci vb. konular konuşulduğunda ilk akla gelen isim oldu. Mandela, Kürt halkının özgürlük mücadelesine de yabancı değildi. Kürt halkının mücadelesini her zaman desteklemiş, Türkiye gericiliği tarafından kendisine verilmek istenen ödülü “Kürt halkına karşı devletin tutumunu” gerekçe göstererek reddederek, Kürt halkına yönelik baskı ve zulüm politikalarına bütün dünyanın dikkatini çekmişti” denildi.

BDP
BDP ise yayımladığı mesajda “Nelson Mandela’nın, yani yoldaşımız Madiba’nın hatırası, tüm dünyada olduğu gibi Kürtlerin, yürütmüş olduğu onurlu mücadelede de yaşayacaktır. Bu duygularla, başta ailesi ve yoldaşları olmak üzere, tüm Güney Afrika halklarına ve dünyanın tüm direnen halklarına başsağlığı diliyoruz.” dedi.

HÜRRİYET’İN MANŞETİ TEPKİ ÇEKTİ
Mandela’nın ölüm haberinin ardından Twitter’de paylaşılan Hürriyet arşivinden bir manşet büyük tepki çekti. 18 Mayıs 1992 tarihli Hürriyet gazetesi manşetinde Mandela için “Çirkin Afrikalı” tabiri kullanılıyordu. Bu ifadenin gerekçesi ise, Mandela’nın “Atatürk Ödülü”nü kabul etmemiş olması. Hürriyet'in İnternet sitesinde 1997'ye kadar olan sayfalara ulaşılabiliyor. Ancak İnternette paylaşılan bu manşetin doğru olup olmadığına dair Hürriyet henüz bir açıklama yapmadı.
Hürriyet’ten Enis Berberoğlu’nun 6 Mart 2005’te “Medya ile kavga tuzağı” başlıklı yazısı ise bu arşiv bilgisinden ‘habersiz’ bir devlet eleştirisi niteliği taşıyordu:
“Tarihi yeniden yazmak
BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan’ın dün tamamladığı Afrika gezisinde yakın tarih tartışması yaşandı. Güney Afrika’nın efsanevi lideri Nelson Mandela’nın 1992 yılında kendisine verilen Atatürk Barış Ödülü’nü neden geri çevirdiği bu kez farklı gerekçelerle izaha çalışıldı... ‘Türkiye’nin, Afrika’nın baskıcı rejimlerine silah satması’, ‘Bugünkü Devlet Başkanı’nın Türkiye ziyaretine ilişkin skandal’ gibi.
1992 yazında Hürriyet’in Ankara Haber Müdürü’ydüm. Dosyayı gayet iyi hatırlıyordum; ama bu detayları asla. O yüzden arşive başvurdum. Nelson Mandela’nın ödülü geri çevirme gerekçesini ilk ağızdan tekrar okudum.
Bakın Mandela 18 Mayıs 1992 tarihinde Johannesburg’da Hürriyet’ten Faruk Zabcı’ya ne diyor: ‘Afrika’da milyonlarca kişi sadece derilerinin renginden ötürü köle muamelesi görüyor. Bu nedenle Kürtlerin çektikleri eziyeti görmezden gelmemiz mümkün değildir.’
Mandela’nın başında bulunduğu Afrika Ulusal Kongresi’nin sözcüsü Gill Marcus daha da ayrıntıya giriyor: ‘Türkiye ırkçılığa karşı mücadele eden bir barış savaşçısını (Mahmut Dikerdem) 12 yıl hapsetmiştir.’
Demek ki 27 yıllık esaretin ardından 1990’da hapisten çıkan, ülkedeki ırkçı beyaz rejimi kansız değiştiren Nobel Ödüllü Mandela ile Ankara arasında 1992 yazında patlak veren krizin iki sebebi, demokrasi eksikliği ile Kürt ipoteğidir. Ne mutlu ki aradan geçen 13 yılda Türkiye bu iki darboğazı da aştı. Gelinen noktayı takdir arzusunu anlamak mümkün... Ama yakın tarihi yeniden yazma gayreti... Moda tabiriyle şık durmuyor.”

LİDERLERİN AÇIKLAMALARI

OBAMA: DÜNYANIN EN CESUR İNSANI
ABD Başkanı Barack Obama, Mandela’nın ölüm haberinin ardından yaptığı açıklamada Güney Afrikalı liderin “Evrensel ahlak yayını büküp yönünü adalete çevirdiğini” söyledi ve ekledi: “Her birimizin bu yeryüzünde zamanını paylaşacağı, dünyanın en etkili, en cesur ve en iyi insanlarından birini kaybettik. O artık bize ait değil. O asırlara ait.”

CAMERON: BÜYÜK BİR IŞIK SÖNDÜ
İngiltere Başbakanı David Cameron da Mandela’nın ölümü için “Dünyada büyük bir ışık söndü” dedi. Mandela’nın uzun yıllar üyesi olduğu Afrika Ulusal Kongresi, “Güney Afrika ve dünya alçak gönüllüğün, eşitliğin, adaletin ve barışın örnek büyük bir heykelini kaybetti. Hayatı bize, açlığın ve yoksulluğun sona ermesi için gelişim ve ilerleme yolunda cesaret veriyor” mesajı verdi.

BAN: ADALET İÇİN BİR DEV BİR İLHAMDI
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un ölüm haberi üzerine yaptığı açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Nelson Mandela, adalet için bir dev ve gerçekçi insani bir ilhamdı. Dünyanın birçok kesimi, Mandela’nın insanlığın itibarı, eşitliği ve özgürlüğü için yürüttüğü mücadeleden etkilenmiştir. Hayatlarımıza, çok kişisel yollarla dokundu. Aynı zamanda, Birleşmiş Milletlerin değerleri ve amaçları için hiç kimse daha fazla uğraşmamıştır. Nelson Mandela, inanır, hayal kurar ve adalet ile insanlık için beraber çalışırsak, dünyamız ve her birimiz için neler yapılabileceğini gösterdi.”

ERDOĞAN: UNUTULMAZ BİR İZ BIRAKTI
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Nelson Mandela'nın vefatı nedeniyle Güney Afrika Cumhuriyeti yetkililerine bir taziye telgrafı çekti. Erdoğan, Güney Afrika Cumhurbaşkanı Yardımcısı Kgalema Motlanthe'ye gönderdiği mesajda, Mandela'nın vefatını derin bir teessürle öğrendiğini belirterek, "Mandela yaptıkları ile Afrika uluslarının olduğu kadar tüm dünya uluslarının kolektif hafızasında unutulmaz bir iz bırakmış olup halkı için verdiği onurlu mücadele yüzyıllar boyu saygıyla hatırlanacaktır" ifadesini kullandı.
Güney Afrika'nın eski Cumhurbaşkanı Mandela'nın dünyadaki sembol isimlerinden biri olduğuna değinen Erdoğan, mesajında şu ifadelere de yer verdi: "Dünyada eşitlik ve demokrasi mücadelesinin sembol isimlerinden biri haline gelen Güney Afrika Cumhuriyeti'nin efsanevi lideri Nelson Mandela, ülkesinin kalkınması ve refahı için gösterdiği çabalar ile de Afrika halklarına örnek olmuştur".