Brezilya seçimlerine doğru

Brezilya’da 4 Ekim’de gerçekleştirilecek başkanlık seçimlerinin ilk turunda aynı zamanda eyalet valileri, Temsilciler Meclisinin tamamı ve Senatonun üçte biri de başkanla birlikte yenilenecek. Anketler seçimlerin ilk turunu mevcut Başkan Lula Inácio da Silva’nın ufak bir farkla rakibi aşırı sağcı Flávio Bolsonaro’nun önünde bitirecek gibi gösteriyor. Flávio Bolsonaro, başkanlık seçimlerini kaybettikten sonra destekçileri ve ordudaki bazı generaller ile birlikte giriştiği başarısız darbe planı yüzünden şimdi ev hapsinde bulunan ve siyasi yasaklı konumundaki eski Başkan Jair Bolsonaro’nun oğlu ve Lula’ya karşı kurulan sağcı muhalefetin en güçlü ismi konumunda. Yine anketlere göre seçimlerin ikinci turunda ise iki adayın da kendi destekçilerini korudukları ancak birbirileri arasındaki farkı da açamadıkları görülüyor. Ancak ülkedeki yeni bir yolsuzluk skandalı bu dengeleri değiştirebilir. 

“Banco Master davası” adıyla anılan yolsuzluk davası seçimlere neredeyse üç hafta kalmışken en çok tartışılan konu hale gelmiş durumda. Trump’ın Brezilya’ya yönelik salvoları ve ulusal bağımsızlık, ekonomik sorunlar, güvenlik problemleri gibi meseleler artık Master davasına bırakmış durumda. Yaklaşık bir senedir süren dava, Daniel Vorcaro adlı bir bankerin geçen sene 10 milyar dolarlık bir yolsuzluk skandalı iddiası ile tutuklanması ile başlamıştı. Bankanın iflas etmesi ardından olayın finansal bir mesele değil bir rüşvet ağı organizasyonu ile bağlantılı olduğu ortaya çıkmıştı. Vorcaro, başkent Brasilia’da düzenlediği etkinliklerle üst düzey yargıç, siyasetçi ve bürokratlara milyonlarca dolar rüşvet vermek ile suçlanıyor.

Bu rüşvet ağı, sağ ve sol siyasetin ve üst düzey yargının çok güçlü birçok ismine uzanmış durumda. Yüksek mahkemedeki yargıçlardan yolsuzluk davasına ismi karışan en önemli isim Jair Bolsonaro ve destekçisi generalleri yargılayan ve hapseden, Bolsonarizmin en önemli düşmanlarından biri olan Alexandre de Moraes. İşçi Partisinin Senatodaki grup başkanı da bu yolsuzluk davalarına adı karışanlardan. Master davasının savcısı ise Moraes’i yüksek mahkemede dengelemek için zamanında Jair Bolsonaro tarafından mahkemeye atanan evanjelik bir yargıç olan André Mendonça.

Ancak Yargıç Mendonça şimdi araştırmaya Başkan Adayı Flávio Bolsonaro’ya da genişletmiş bulunuyor. Daha önce banker Vorcaro’yu hiç tanımadığını iddia eden Bolsonaro’nun babasının hayatını anlatacak bir film için Vorcaro’dan 25 milyon dolar talep ettiği bir ses kaydı daha önce ortaya çıkmıştı. Oğul Bolsonaro bu paranın adı geçen film için harcandığı ve diğer toplanan paraların da kardeşi Eduardo Bolsonaro tarafından ABD’de lobicilik faaliyetleri amacıyla harcandığını iddia etmişti. Flávio Bolsonaro, Banco Master ile ilişkilerinin tamamen yasal olduğunu iddia etse de soruşturmanın kendisine doğru genişletildiği anlaşılıyor.

Neredeyse berabere durumda olduğu aşırı sağcı adayın yolsuzluk soruşturması ile tekrar gündeme gelmesi, Lula açısından bu beraberliğin kırılması ve kampanyasının moment kazanması için bir fırsat gibi görünüyor. Bu açıdan da Lula ne olursa olsun davanın gizli tutulan tutanaklarının kamuoyu ile paylaşılması gerektiğini savunuyor. Ancak bununla birlikte Lula kampanyası için sorun teşkil eden bir durum da mevcut, o da yüksek mahkemede Bolsonaro’nun en büyük düşmanı konumunda Lula ile uzun yıllardır birlikte anılmış olan Moraes’in durumu.

Çünkü daha önce de belirttiğimiz üzere, banker Vorcaro’nun bankasının geçirdiği soruşturmalardan korunması için bir hukuki ekibin oluşturulmasında ve bankasının korunmasına yönelik harcamalarda Yüksek Yargıç Moraes’e de büyük miktarlarda para verdiği iddia ediliyor. Bu yüzden de yüksek mahkeme, Moraes’e inanan yargıçlar ve Mendonça soruşturmasına destek veren yargıçlar olmak üzere ikiye bölünmüş durumda. Yolsuzluk skandalının Moraes’e doğru da yönelmesi Lula açısından ne kadar sorun teşkil edecek onu da önümüzdeki günlerde anlaşılacak.