Üsküdar’da belediye çalınırken, sınıf düşleri

Belediye başkanı seçimi yapılacak, AKP oy kullanmaya yetkili belediye meclis üyelerini tutuklamış veya satın almıştı. Ailece sabah 08.30’da belediyenin karşı tarafındaki meydancığa vardık, en azından 2-3 bin kişinin yığılmış olabileceğini ummuştum ama gazetecileri ve yoldan geçenleri de toplasan en fazla 300 kişi polisleri de dahil etsek 1300 kişiye ulaşabilirdik.

Meydancıkta, gerçi enerjiktiler, kararlı ve öfkeli halleri bulaşıcıydı ama her zaman olduğu gibi çoğu 60 yaşın üzerinde bir ahali toplanmıştı. Yine de kalabalıklaşacağımızı ummaktan geri durmadım. Ahaliden sevimli birkaçıyla konuşunca kiminin Sultanbeyli’den Kiminin Bahçelievler’den kiminin Pendik’ten, gözüne kestirip geldiğini öğrendim. Sloganlar sanki 250 kişiden değil de 2 bin kişiden yükseliyor gibi vurgulu ve yüksekti. Parti mensubiyetinden çok adalet duygularının zedelediği vicdanlarının dürtüklemesinin gücüyle hareket ettiklerini anlıyordum. İçimden bu istekli ve kararlı gruba fiziki gençlik aşısı yapılsa ve devrimci bir partinin üyesi olsalar Üsküdar’ı fethederdik herhalde diye geçiriyordum.

Belediye binası önündeki küçük bahçede -meydancık dersem daha doğru olabilir- (Üsküdar’ın) İstanbul’un sınıflarını kısa süreliğine de olsa gözleyebildim.

Önce meydancıktaki ahalinin sınıfı... Grubumuzdaki 250 kişilik enerjik yaşlıların büyük kısmının emekli olduğu, kıyafetlerinden, hallerinden, hâlâ nasırlı iri ellerinden (on beş yirmisi ile de sohbet ettiydim) yarıya yakınının kol emeği geçmişi olduğunu söyleyebilirim. Diğer yarısı da aynı kriterlere göre (kıyafet, tavır ve kabalaşmamış eller) beyaz yakalı ve esnaf emeklisi sayılabilir. Bir kısmının ev hanımı olduğuna da şüphe yok. Grubun yaş bakımından daha gençlerininki 50 civarında olduğunu tahmin ediyorum, çoğu işsiz, öğrenci ve bugün izinli haldeki kol işçisi idi. Beyaz yakalı veya memur izlenimi veren belki birkaç kişi vardı. O halde niceliği küçük olsa da grupçuğumuzun kökeni emekçi sınıfa dayanıyordu. Tabi ki abartı olur ama eylemimize aynı zamanda emekçi sınıfın mücadelesi diye kabul edebiliriz!

Belki bin civarında hemen hepsi genç polis Çavuşdere’yi üs edinmişti dersem abartmış olmam. Bunların sınıfı beyaz yakalı... Gerçi birkaçının ataması yapılmamış öğretmen olduğunu, bazısının eylemimiz haklı bulduğunu bizzat öğrendim ama devletin vurucu gücü olmaları bakımından emekçi sınıfa dahil edilmeleri pek güç. Ama eğer eylemimizi haklı buluyorlarsa, ne kadar emirle hareket etseler de baskıları, çıkardıkları engeller gönüllü bir sertliğe dönüşmeyebilir.

Meydancığın önünden aceleci adımlarla Rıhtım tarafına doğru yürüyen, eylemimize “neler oluyor” türünden bir ifade ile bakan fakat çoğu gülümseyerek bile destek vermekten kaçınan, hatta gözlerini kaçıran büyük kısmı genç ve orta yaşın biraz altındaki azımsanmayacak sayıdaki kişilerin beyaz yakalı emekçiler olduğunu varsayabilirim.

Meydancığımızın her iki yanından geçip rıhtıma ulaşan caddeden geçen otomobillerin bir iki tanesinden destek kornası işittim. Fakat motokurye dediğimiz birkaç genç emekçi, yavaşlayarak geçtiler ve tiz kornalarını çalarak destek vermekten çekinmediler.

Beş altı civarındaki Yeni Parti yöneticisi, yani meydandaki belirgin bürokrat tabakası, farkında değiller sanıyorum, erkeklerde tek bir kıl bile fazla görünmeyen mükemmel saç tıraşları, (kadınlar fönle düzleştirilmiş) bazısı briyantin ve jöleli saçları, parlak kumaştan şık takımlı (kadın ve erkek) halleriyle başka bir dünyanın (sınıfın) insanıymış izlenimi yaratıyorlardı. Doğrusu binlerce bürokrat tanıdığım halde, bunların görünümlerinin ilginçliği zihnimi meşgul etti, birinin asıl mesleğinin tacirlik olduğunu biliyordum, diğerlerinin ne iş yaptığı hiç de merak etmedim. Ama halleri kestirmeden piyasa ile aşırı ilgili olduğu izlenimi yaratmıştı. Bunları olsa olsa en fazla emekçi sınıfın destekçisi sınıfına koyalım şimdilik.

Meydancığımız civarında işini icra eden emekçi sınıf mensupları ve belediyenin önünde uzanan Çavuşdere Caddesinin ve Eski Toptaşı Caddesi’nin kaldırım kenarlarını süpüren iki üç tane belediye çöpçüsünden ibaretti, başlarını yere eğmiş, süpürgelerini plastik bidondan kestikleri faraşlarına hızlı hızlı süpürüyorlar sanki kimse ile muhatap olmama gayesi güdüyorlardı.

Meydancığımızı çevreleyen Çavuşdere Caddesi ile birkaç yüz metre paralel ilerleyen Eski Toptaşı caddesi kaldırımlarında ise bir kısmı esnaf bir kısmı mahalleli birikmiş, pek de meraklı görünmeyen hatta kayıtsız bir vaziyette eylemimiz izliyorlardı. Anlaşılan mahallenin küçük burjuva ahalisi, tavrını ortaya koymak istemiyordu ama meraksız hallerinin kendilerini korumak, gelen ağam giden paşam anlayışına yani tipik küçük burjuva sınıf tavrına uygun olduğuna kuşku yok.

Sloganlı bekleyişimiz öğleye vardığında meydancığımızın Bağlarbaşı’na uzanan yokuşu tarafındaki AVM’yi gözleyeyim dedim. Girişte genç gündüz bekçisine ahali çok mu diye sorduydum, müşteri sayısında pek azalma gözlemediğini, her zamanki kadar olduğunu söyledi. Zaten AVM girişindeki reklam ünlüsü kafe zinciri ile bitişiğindeki pek tanınmamış diğer kafenin masalarının yarısından fazlası da karton bardaklarda kahve içen ve başları sloganların hiç de cılız olmayan şekilde yankılandığı meydancığımıza da değil de telefonlarına çevrilmiş çoğu genç insanlarla doluydu. Bu ahalinin çoğunu da kaba taslak küçük burjuva sınıfından sayarsak tutarlı davrandıkları söylenebilir.

Saat 15.00 civarında “belediyenin çalındığını” öğrenince küçük kitlemiz neredeyse yedi saattir beklemekten hırpalanmamış gibi öfke ile “hırsızlar” diye slogan atarak binaya doğru dinç adımlarla neredeyse koşarak yürüdü. Hayalimde sahici bir işçi yönetiminde de ahalinin ancak bu şekilde öfke, haklılık, kararlılık, enerji kendinden eminliğin birleştiği yüksek bir enerji ile kamu binasına el koyabileceğini geçirmekten kendimi alamadım. Şu farkla ki şimdi zedelenen adalet duygusu ile ağlayanlar o vakit muhakkak sevinçten ağlayacaklardı.

“Hırsızlar, hırsız var, satılmışlar” sloganları atarak, kolayca tarif edemeyeceğim duygularla meydancığımızdan ayrıldık. Haksızlığa uğramışlığın bilediği büyük bir öfkenin içimi kapladığının farkındaydım ama yenilmişlik duygusunu da hissettiğimi söyleyemem, galiba yaşlıca ama baş eğmezliği ve kararlılığı dinç ve taze küçük ahalinin muazzam enerjisine bulanmış, daha yapmamız gereken çok iş var diye heyecanlanmış, yerimde duramaz haldeydim.

Üsküdar’ın en büyük Caddesi Hakimiyeti Milliye’nin kalabalık kaldırımından rıhtım tarafına doğru yürürken, Ahmet İsvanlı, Nurettin Sözenli, tek bir taşeron işçinin çalışmadığı, beyaz yakalı çalışanların bile bürokrasinin hakimiyetinde de olsa sendikalarda örgütlü olduğu İstanbul’un belediyelerini düşünüyordum.

Eğer belediye işçisi örgütlü olsaydı, hele belediye yönetiminde burjuva demokrasisini zorlayarak işçi konseyi eliyle söz hakkına sahip olsaydı, gerici AKP hükümeti hileyi, şiddete varan baskıyı, kumpası göze alabilir miydi diye tartıyordum.

Belediye işçileri tek bir gün sürecek genel grev yapsalardı AKP’den hangi iz geriye kalırdı acaba diye düşünüyor, kendi kendime sınıfın örgütlülüğü, örgütlü mücadelesi kadar kazanımları ne koruyabilir ve gerici ve emek düşmanlarını ne terbiye edebilir ki diye soruyordum.

Evrensel Gazetesi ‘Forum’ sayfalarında yayımlanan yazılar, yazarların kişisel görüşleridir. Kurumumuzun resmi görüşünü yansıtmaz.