"İş Pozitif" balonu, yüzde 40’i aşan kadın işsizliği

Laçin Barış

Farklı kurumları yayımladığı İşgücü İstatistikleri, artan işsizlikle birlikte kadınların hızla hem istihdamdan hem de iş gücünden çekildiğini gösteriyor. Şimşek Programı ve iktidarın politikaları kadınları esnek ve güvencesiz işlere mahkum ediyor, yayımlanan veriler de bunun kanıtı. “Kadınlara istihdam sağlıyoruz” palavraları bugün Aile Bakanlığı ve İŞKUR’a bağlı İş Pozitif programında da kendini gösteriyor. Öte yandan bahsedilenlerin aksine kadın ve erkek işsizliği arasındaki makas da kapanmıyor.

TÜİK’in Mayıs 2026 verilerine göre 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,8 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 11,2, kadınlarda ise yüzde 21,8 olarak hesaplandı. Eşitsizlik, gerçek kadın işsizliğinde de kendini göstermeye devam ediyor. TÜİK’in Mayıs 2026 işgücü verilerinin ardından rapor yayımlayan DİSK-AR’a göre dar tanımlı işsizlik yüzde 8.2 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 31’e çıktı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ise yüzde 40.8.

Raporda kadın işsizliğine de dikkat çekildi. Mayıs 2026’da dar tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde 7, kadınlarda yüzde 10.5 oldu. Geniş tanımlı işsizlik ise erkeklerde yüzde 25.1, kadınlarda yüzde 40.8 olarak hesaplandı. Buna göre geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 15.7 puan. DİSK-AR’ın raporuna göre kadınlarda dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 248 bin, geniş tanımlı işsiz sayısı ise 6 milyon 198 bin. Erkeklerde dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 635 bin, geniş tanımlı işsiz sayısı 6 milyon 429 bin olarak kaydedildi.Durumun vehameti ortadayken iktidar tüm bu rakamların aksine kadınlar için istihdam sağladığını propaganda yapıyor.

Şimdi Aile Bakanlığının açıkladığı verilere de bakalım. Mayıs ayında İŞKUR aracılığıyla 111.991 işe yerleşme gerçekleşmiştir. Mayıs ayında İŞKUR aracılığıyla 46 bin 914’ü (yüzde 41,9) kadın olmak üzere 111 bin 991 işe yerleşme gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, kadın işe yerleşmelerin 46 bin 810’u özel işe yerleşme iken 104’ü ise kamu işe yerleşmedir. İş Pozitif, 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde ise 222 bin 318 kadın işe yerleştiğini açıklıyor. Kadınların çoğunun hizmet sektöründe işe yerleştirilmesi bilgisi de yer alıyor.

İktidar yaklaşık üç senedir “kadın istihdamı artıyor” diyor. Ancak rakamlar gerçekleri yansıtmıyor. Balon rakamlar Bakanlıkların İŞKUR üzerinden İş Pozitif gibi programlarla özellikle 2024 yılında bu yana kadın işçileri kullan-at döngüsüne sürüklüyor. Teşvikler, ucuz, güvencesiz iş gücü sermayeye iki elle teslim ediliyor. Öte yandan patronlar işçiyi en fazla 9 ay çalıştırmaya taahhüt ediyor, daha sonrası patron insafına bağlı.

2024 yılında özelliği sanayide kadınların istihdam edildiği yine bu programlar tarafından bağırtılarak manşetlere taşınıyordu. Ancak TÜİK'in 2025 yılı ikinci çeyrek verilerine göre özellikle sanayide ve tarımda kadın istihdam azaldı. Sanayide 73 bin kadın istihdamdan çekildi. Bu bir tesadüf değildi. İşten çıkarmalar, güvencesiz ve esnek çalışma dayatması bir yana öte yandan İŞKUR üzerinden işe alınan kadınlar toplu sözleşme dönemlerinde taban ücreti de etkileyecek bir planla sanayide işe alındı ve daha sonra kat be kat işten çıkarıldı.

Geçtiğimiz yazdan bu yana özellike bu programların konfeksiyonlar ve hizmet sektörlerine kadın işçilerin istihdam edildiğini gözlemlemek mümkün. Bu da tesadüf değil. Sermayenin ihtiyacına göre işçi kadınların konumlandırılması Bakanlıklar ve Şimşek Programının, “aile 10 yılının” özeti. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 40.8’i aşmışken Bakanlıkların sunduğu balon rakamlar işe alımları gösterirken öteki taraftaki işsizliği perdeliyor.