Kuşatma altında Küba

ABD’nin ekonomik olarak boğma stratejisi izlediği Küba, belki de devrimden bu yana karşı karşıya kaldığı en büyük ekonomik krizin içerisinde bulunuyor. Kasım ayında gerçekleşecek olan ara seçimleri, başkanlığının geri kalan kısmı için hayati bir önemde Trump yönetimi, özellikle Kübalı göçmenlerin oyunu da garantileyebilmek için, Venezuela sonrasında Küba’da da bir değişim sağlayacağını umduğu ekonomik blokajı arttırmış durumda. Trump’ın geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamaya göre Küba’da rejim bu seneyi çıkartamayacak. Bunun başlıca sebebi ise Küba’nın günlük petrol ihtiyacının üçte birini sağlayan Venezuela’dan artık bu petrol akışının kesilmiş olması.

Maduro’nun askeri bir operasyonla ABD’ye kaçırılmasından ve ABD’nin Venezuela’da bulunan rejim ile bir yarı sömürge biçiminde ilişkilenir hale gelmesinden sonra, Venezuela’dan Küba’ya günlük 35 bin varili bulan petrol akışı kesildi. Bir süredir Küba’ya petrol desteği Meksika tarafından sağlansa da ABD yönetiminin bu konuda Meksika’ya olan baskısı da sonuç vermiş görünüyor. Meksika, adaya artık sadece insani yardım niteliğinde gıda maddesi ve tıbbi yardım yolluyor. Bu durumda da elektrik enerjisinin büyük kısmını petrolden üreten Küba’da 20 saate yaklaşan elektrik kesintileri günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda. Benzin istasyonları birer birer faaliyetlerine son verirken, fiyatı bir ay içinde yüzde yüz artmış olan az miktardaki benzini alabilmek için istasyonların önünde uzun araç kuyrukları oluşuyor. Yakıt yokluğu ve elektrik kesintileri diğer ekonomik faaliyetler üzerinde kaçınılmaz olarak yıkıcı bir etki yaratıyor. Tarımsal üretimde son beş senedir önemli bir düşüş gözlemleniyor, ki bu durum ithal gıda ürünlerine olan talebin artmasına sebep oluyor.

Ada ekonomisinin önemli döviz üretme yollarından biri olan ve pandemiden bu yana eski seviyelerine ulaşamayan turizm sektörü de bu elektrik kesintilerinden büyük oranda nasibini almış durumda. Pandemide yaşadığı düşüşten sonra yaralarını sarmaya çalışan bu sektör, yabancı turistlerin tam da bu kesintiler sebebiyle ardı ardına rezervasyon iptalleri ile karşı karşıya kalıyor. Son beş senedir ekonominin içerisinde bulunduğu ve her gün daha da derinleşen krizden, ABD’nin yoğunlaşan blokajı devam ederken çıkılması ise pek mümkün değil. Trump yönetiminin, adaya olan yolculukları ve Kübalıların adadaki ailelerine döviz göndermelerini büyük oranda kısıtlamış olması, ülke nüfusunun aslında tam anlamıyla açlık ve yokluğa maruz bırakıldığı ve uluslararası toplumun sessizce izlediği bir ekonomik savaş içerisinde olduğu anlamına geliyor.

5 Şubat’ta Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, kameraların karşısına geçerek ABD ile her konuyu ele alabilecekleri bir diyaloğa hazır olduklarını ilan etti. Ancak bu diyalog ön şartsız, eşitler arasında ve karşılıklı saygı çerçevesinde gerçekleştirilmeliydi. Hiç şüphesiz Küba yönetimi, özellikle ABD’nin Venezuela’ya olan müdahalesinden sonra teyakkuz haline geçmiş durumda. Ancak iddialara göre ABD ile Küba arasında Meksika’da bir müzakere masası kurulmuş bulunuyor. Bununla birlikte Trump yönetiminin Küba’dan tam olarak ne talep ettiği sorusu ortaya çıkıyor. Çünkü Küba, Venezuela örneğinden çok büyük farklılıklara sahip ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da parçası olduğu ABD vatandaşı Kübalı muhaliflerin talebi olan rejim değişikliğinin müzakere konusu olması zaten düşünülemez.

Bu bağlamda akıllara, muhtemel bir müzakerenin Trump’a kasım ayındaki ara seçimlerde ne fayda sağlayacağı sorusu akıllara gelmeli. Küba geçtiğimiz sene Vatikan aracılığıyla önemli sayıda muhalifi hapisten çıkarmıştı. Benzer bir adımın Trump açısından büyük bir katkısı olmayabilir. Bununla birlikte bazı sembolik adımlarla sağlanabilecek sınırlı bir yumuşama, adadaki Kübalıların hayatlarını bir nebze kolaylaştırırsa Trump bunu kendi hanesine büyük bir başarı olarak yazma fırsatı bulabilir. Her halükarda, tüm uluslararası kamuoyunun gözleri önünde bir ülke açlık ve yokluk ile disipline edilmeye çalışılıyor.