Ne yapmalı?

Ülke öyle bir halde ki haftada bir yazdığın köşeye o haftanın gündemini ne yapsan sığdıramıyorsun. Konu bulmak dediğin de beterin beterini seçmek sınavı. Olayların vahametini kendi önceliğinle belirleyemiyorsun, bir mevzu alev almışken ona sessiz kalamıyorsun.

Mesela bir uyuşturucu operasyonu gündemi ki bir vakada alt başlık sayısı, saysan belki yüz belki yüz elli.

İçinde cinsellik ve uyuşturucu geçen suçların anında magazinleşmesi hali, olayların dönüp dolaşıp "genel ahlak" denilen kavrama hizmet eder halde yansıtılması, konunun otoriteyi kullanarak insanları suça teşvik ve istismar etmekten çıkıp "kimler kimlerle" diye ele alınması, muhafazakar görünüm ardında yaşananların ifşası, mesleğini yapabilmek için zorbalığa, tacize maruz kalan kadınlar konuşulmalıyken tüm ekran yüzü kadınların sanki bir tacize, istismara göz yumarak o mevkiyi hak etmişler gibi zan altında bırakılması, tacizi konuşanın yaşadığı tehdidi anlatmasına rağmen neden şimdiye kadar sustun diye sorulmasının saçmalığı, yetkinin kötüye kullanım işinin uzun zamandır bilinmesine rağmen dokunulmadığının ortaya çıkması, senelerdir hukuksuzluğu aklamakla görevlendirilmiş birinin çıkıp operasyon siyasi diye açıklama yapması ve tüm absürtlüğe rağmen aslında bu tespitte haklı olması; her şey siyasi...

Her bir konu bir tam yazı.

Maruzatım var ey kıymetli okur,

Bu bizdeki magazinel ve yanlış sorulara olan merak ile bir türlü aşılamayan tespit hastalığı.

Tek soru hakkım olsa bu uyuşturucu operasyonu mevzuunda, şunu sorardım: Neden şimdi?

Hangi uzlaşı bozuldu da dokunulmaz sanılanlara dokunuluyor artık? 

Bizim başımıza ne geleceğini gösterecek olan yanıt o cevap arayışında saklı. 

Doğru soru sormak bir güçtür, yanıt ise hesap vermek ile akraba.

Biz soruları sormak yerine tespitin kıymetine adamışız kendimizi, malumun ilamında biteviye mesai.

Öznesi olmadığımız soruyu ortaya ya da muhataba sormuyor, kendi kendimize yanıtlamaya çalışıyoruz. Ya da yanıtını bildiğimiz sorulardan haz alıyoruz.

Tüylerimi en çok diken diken edeni, her hafta üç beş kere ortaya atılan: "İktidar bunu koltuğunu korumak için mi yaptı?"

Anayasa, barış, dış politika, yasa tasarıları, operasyonlar, davalar, gözaltılar, kürsü konuşmaları... Hepsinde ana soru "İktidar bunu neden yaptı?"

25 sene olacak neredeyse, bu sorunun yanıtı bir gün şaştı mı ki her pozisyonda aynı soru atılıyor ortaya?

Yok amme hizmeti olarak yaptı, yok içinden geldiğinden yaptı, yok aslında iktidarı artık istemediğinden yaptı, yok risk almak istediğinden yaptı, yok ne alakası var ideolojik olarak yaptı, yok eş dost alışverişte görsün diye yaptı. Başka ne için yapacaktı allasen?

Oturuyoruz sabah akşam bir tespit hastalığı: Öyle dedi böyle demek istedi, bu cümleyi öyle okumalı şöyle okumalı, bitmek bilmez satır araları...

Ekranda, medyada, gazetede, kıraathanede, kafede, evlerdeki buluşmalarda tespit kere tespit: Böyle yoksullaştık, şöyle hışırlaştık, toplumsal çürüme bu boyutta, yaşanmıyor valla, dolar alacak başını gidecek, merkez bankası yine devreye girecek, kıtlık gelecek, Bahçeli böyle diyecek, Erdoğan şöyle yapacak, DEM Parti böyle yapsın, solcular öyle etmesin, liberaller hepten böyle...

Bildiğimizi anlatmaktan bilmediğimize kafa yormaya sıra gelmedi bir türlü ve hiç güzel soru soramadık, mesela: Ne yapmalı?

Otoriter rejimler, toplumun gerçekle bağını kesiyor, travmalarla uyuşturuyor, tehditle sessizleştiriyor, yarattığı gündemle sersemletiyor.

Kendi gündemimizin parçası olamıyor, kendi gündemimizi yaratamıyoruz ve biz tespit yapar, süreçten yakınırken 10 yaşında Miraç, silajda can veriyor.

Biri tarikat yurdunda intihar ediyor biri çocuk yaşta çalışmaktan "yaşama isteğim kalmadı" diye. 9 yaşında çocuk tren kazasında ölüyor, 10 yaşında çocuk depremde ölüyor, 11 yaşında çocuk şaibeli ölüyor kimse hesap vermiyor, şantiyede düşüp 12 yaşında çocuk ölüyor, makinelere kapılıp 13 yaşında çocuk ölüyor, akıma kapılıp 14 yaşında çocuk ölüyor, tecavüzcüsü salınıverince 15 yaşında çocuk kendine kıyıyor, 16 yaşında çocuk stajda ölüyor, 17 yaşında çocuk çete çatışmasında ölüyor.

Biz tespitlerde boğulurken çocuklar ölüyor.

Kendimizden geçtim artık, çok derin bir geçmişte kalsa da güzel günlerimiz olmuştu lakin artık yaşadığımız kabusun hükmü yok çocukların ölümü karşısında.

Çocuklar ölüyor biz "Ne yapmalı?" sorusunu her gün sormadıkça.

Sandığın önümüze konmasını beklerken, iktidarın kendi içindeki hesaplaşmasını anlamaya çalışırken, kürsü konuşmalarını çözümlemeye çalışırken, hangi haklar nasıl gasp edildi anlamaya ve anlatmaya çalışırken, neyi yanlış-kötü yaptılar ifşasıyla seneler geride kalırken, doktrinler, analizler, tezler biz tespitler içinde yüzerken çocuklar ölüyor. 

Her gün sormalıydık "Ne yapmalı?"

Bulduğumuz her yanıt, denediğimiz her yöntem bizi birbirimize bağlar, iktidarı meşgul ve tedirgin eder, halkın gündemini baskın kılardı.

Ne yapmalı? sorusuna yanıt aramak, düşünmek demek, düşünmek emek, efor, çalışmak demek. Tespit kadar kolay değil, çaba ve risk gerektiriyor.

Ancak yapılmadığında da gördük ki çocuklar ölüyor.

Lenin ne diyordu “Ne Yapmalı?" kitabında:

“Dün ve yarın arasındaki süreklilik kopmuştur, geçmişin deneyimi gelecek için bir kılavuz olmuyor. Ve bütün bunlar, hareketin yığınlar arasında derin kökler salmamış olmasındandır; iş, yüz tane ahmak tarafından değil, bir düzine akıllı tarafından yürütülüyor. Bir düzine akıllı bir çırpıda yok edilebilir; ama örgüt yığını kucakladığı zaman, her şey yığından geldiği zaman, hiç kimse, ne yaparsa yapsın davayı batıramaz.”

Konuşalım istiyorum: Ne yapmalı?