Yapay zekanın dairesel ekonomisi
Finans şirketi JPMorgan Chase analistlerine göre yapay zeka ile ilintili şirket borçları 1.2 trilyon doları aştı[0]. Aynı rapora göre AI şirketleri yüzde 11.7’lik pay ile JPMorgan ABD likit endeksinin (JULI) en büyük pay sahibi olan ABD bankalarını yüzde 14’lük bir pay ile aşmış durumda. Güncel AI modellerine dek tarihte hiçbir teknolojiye, hiçbir gelişmeye kârlılığını kanıtlamadan bu denli yatırım yapılmamıştı. Tüm bu yatırımların merkezinde ise iki dev şirket yer alıyor: Nvidia ve OpenAI. Her iki şirketin de hem birbirleri ile hem de sektörün diğer irili ufaklı şirketleri ile karşılıklı yaptıkları çok sayıda anlaşma var. Bu anlaşmaların nasıl işlediğini anlamak mevcut yapay zeka ekosisteminin ekonomik olarak nasıl şiştiğini anlamak açısından önemli. Bu nedenle birkaç örnekle devam edelim.
Nvidia-OpenAI: Çip devi Nvidia, OpenAI’a 100 milyar dolara kadar yatırım yapacağını duyuruyor. Buna karşılık olarak OpenAI 10 gigawattlık bir veri merkezi kuracağını açıklıyor. Veri merkezinde kullanılacak çiplerin Nvidia’dan alınacağını kestirmek güç değil. Piyasalar da bunu kestirebildiğinden açıklamanın ardından Nvidia hisseleri yüzde 3 değer kazanıyor. Ortada daha veri merkezi de yapılmış bir yatırım da yokken yaklaşık 200 milyar dolarlık bir büyüme…
OpenAI-AMD: OpenAI, AMD ile açıklanmayan miktarda çip almak üzere anlaşıyor. Anlaşmanın en az birkaç yıllık olduğu ve OpenAI’a AMD hisselerinin yüzde 10’unu satın alma opsiyonu verildiği dışında bilgi yok. AMD hisse değerinde bu anlaşmaya karşılık gelen artış yüzde 37.
OpenAI-Oracle: OpenAI, Oracle’dan 5 yıl boyunca işlem gücü satın almak üzere 300 milyar dolarlık bir anlaşmaya imza atıyor. Oracle bu işlem gücünü sağlamak üzere Nvidia’dan çip satın alacak.
OpenAI’ın Microsoft’la toplamı 1 trilyon doları bulan, Google ile sunucularını kullanmak üzere miktarı belli olmayan, Coreweave ile ise altyapı sağlamaya dayalı 22 milyar dolarlık anlaşmaları mevcut. Nvidia’nın Oracle, Coreweave ve Softbank ile; Google’ın Meta ile; Metanın Oracle ile; Oracle’ın ise Nvidia ve OpenAI ile anlaşmaları mevcut. Dahası Nvidia ve OpenAI irili ufaklı startuplara yatırım yapıyor. Bu yatırımlara karşılık olarak ise startuplar Nvidia’dan işlem gücü alırken, ürünlerinin altyapısında daOpenAI’ın ürünlerini kullanıyor.
Bu birkaç trilyon dolarlık denklemde henüz elde sadece ekonomik başarısını kanıtlamamış bir ürün mevcut. Denklemin kalanı bu ürün nedeni ile satılacağı düşünülen işlem gücü ve çipler… Sonsuz işlem gücü satışı için satıcıların alıcıları şimdilik sübvanse ettikleri bu garip denklemin içinde “ya tutarsa” cümlesi ile özetlenebilecek karşılıklı milyar dolarlık anlaşmalar ile gelen astronomik bir büyüme var. Bu büyüme sektörden/sektör dışından şirketlerin iştahlarını kabartmaya devam ediyor. Bu pastadan pay almayı becerebileceğini düşünen şirketler de bu çembersel denkleme bir köşesinden dahil oluyor.
Var olmayan, ya da henüz ortada olmayan metaların karşılıklı alışverişine dayalı bu dairesel sisteme ve bu sistemin yarattığı ekonomik balona dair finans kuruluşlarından da tedbir temalı açıklamalar gelmeye başladı bir süredir. Son olarak İngiltere Merkez Bankası, ABD hisse fiyatlarının dotcom balonunun tepe noktasındakilere benzer seviyelere ulaştığını duyurarak ‘piyasaların kendini ani bir şekilde düzeltmesi’ riskine karşı uyardı. Ekonomik tablo böyle iken OpenAI’ın başı Sam Altman, son röportajında önümüzdeki aylarda daha fazla anlaşmayı duyacağımızı müjdeliyor[1].
Gartner’ın ‘teknoloji liderleri’ ile yaptığı ankete göre güncel teknolojilerin en büyük vaatlerinden tam otonomik AI agentlarının kullanımını düşünenlerin oranı yüzde 15 seviyelerinde. Halüsinasyonlardan korunabildiklerini düşünenlerin oranı ise yüzde 19. AI’ı deneyen epeyce kişi olsa da profesyonel kullanımı henüz oldukça düşük seviyelerde ve hızlıca artacak gibi de görünmüyor. Hâl böyle iken yılın ilk çeyreğinde 4.3 milyar dolar gelir elde eden OpenAI çökmesi halinde dotcomdan daha büyük bir krize yol açacak, ayakta tutmak için ise trilyonlarca dolar gerekecek bu sistemi ne kadar sürdürebilir birlikte göreceğiz.
Evrensel'i Takip Et