25 Eylül 2025 06:05

Türkiye-Rusya-Çin ittifakı nereden çıktı?

MHP Lideri Bahçeli ilginçlikleriyle ünlüdür. Bin dokuz yüz küsuru alıp baştaki bir ile dokuzu topla, ikiye böl, iki ekle diye başlayıp sürdürdüğü ve nasıl çıkardığını kimsenin anlamadığı sonuçları saymıyoruz.

1999’da başbakan yardımcılığını üstlendiği DSP-ANAP-MHP hükümetini 2001 krizi baş gösterdiğinde erken seçim isteyip bitiren, tüm koalisyon partilerinin baraj altında kaldığı 2003 seçimleriyle AKP hükümetlerinin önünü açan odur.

İlk “barış süreci”nin en sert muhalifiyken, içinden “barış” ve “ulusal hak eşitliği” çıkarılmaya çalışılan “terörsüz Türkiye” adını taktığı sürece çağrı çıkaran da odur. Ancak ne “barış” ne “hak eşitliği” tavşandır ne de Bahçeli’nin süreci bir sihirbaz şapkasıdır. Çağrısının ardından Öcalan’ın çağrı ve manifestoları gelmiş, 30 PKK gerillası silahlarını yakmış ve bugüne kadar henüz kendisi tartışıp irili ufaklı çözüm ve yollarını üretmeyip çeşitli kişileri dinlemekle yetinen Meclis komisyonu kurulmuştur, ama ortada silah yakmanın ötesinde alınmış hiçbir somut önlem yoktur. Bahçeli’nin hareket noktaları Saray rejiminin ülke içi ve dışındaki sıkışmışlığıdır, ancak kafasındaki, sürece taktığı isimde de yansıdığı gibi, “Teröre son vermek”tir, yoksa Kürt sorununu çözmek bir yana çözümü doğrultusunda küçük bile olsa adımlar atmak değil.

Yine de sanki MHP çözüme yakın durur ama AKP karşı çıkarmışçasına, komisyondaki AKP’liler epey uzakta dururken MHP’lilerle DEM’lilerin verdikleri yakın görüntüler ilginçtir. Erdoğan’la Bahçeli arasında bir rol paylaşımı olduğu açıktır. Ancak yine de uygulamanın Erdoğan’ın ağzından çıkacaklar ve Saray bürokratlarının yaşama geçirmesiyle gerçekleşecek oluşu, Erdoğan kendisini kasar ve genel laflar etmekle yetinirken Bahçeli ve F. Yıldız gibi yakınlarının serbest stil “güreşmeleri” ya da atıp tutmalarını olanaklı kılmaktadır.

Ulusal hak eşitliğinden elbette söz etmemektedirler. Lakin hatırlansın, Bahçeli’nin ilk çağrısı “Öcalan’ın gelip Mecliste konuşması”ydı! En son F. Yıldız da komisyonun “Öcalan’la görüşmesini” önermiştir. Erdoğan ve AKP’li komisyon üyeleriyse baştan beri olduğu gibi genel sözler etmenin dışında sessizdir.

Şimdi Erdoğan’ın ABD ziyareti ve Trump’la görüşmesinin arifesinde Bahçeli Türkiye-Rusya-Çin ittifakını önerdi. Nedeni, İsrail’e ve onu destekleyen ABD’ye kızgınlığı görünüyor ya da Bahçeli öyle söylüyor: “Dünyaya meydan okuyan ABD-İsrail şer koalisyonuna karşı akla, diplomasiye, siyasetin ruhuna, coğrafi şartlara ve yeni yüzyılın stratejik ortamına en uygun seçenek ‘TRÇ’ ittifakının inşa ve ihya edilmesidir. TRÇ ittifakının da Türkiye, Rusya ve Çin’den müteşekkil olması arzu ve önerimizdir.

Gerçi Bahçeli’nin “terörsüz Türkiye” sürecini başlatan önerisinin bir “ayağı” da Ortadoğu’da ABD ile İsrail’in Türkiye’nin “yumuşak karnı” durumundaki Kürt sorununu, kendi amaçları doğrultusunda kullanma çabalarının önünü kesip bölgede Türk yayılmasının önünü açmaktı. Ama “süreç” ABD’yi karşısına almak bir yana onunla uyumlanmayı amaçlarken, Bahçeli’nin sözünü ettiği son “TRÇ ittifakı” doğası gereği Amerikan karşıtı olmadan edemez!

Öte yandan Bahçeli Türkiye’de ABD’ye en yakın olan kişilerinin başında gelenler arasında ön sıralardadır. Bu ittifaksa zamanında ortaya atıcıları olan ve “Ergenekoncu” olarak tanımlanan paşaların başını yemiştir. O zaman bu “öneri” nereden çıkmıştır ve ne anlama gelmektedir?

Tamam, dünya bir güç sınama ve güç ilişkilerinin “yenilenmesi” sürecindedir. Örneğin ABD ile Avrupa ilişkileri bir dizi değişimlerden geçmektedir. Aynı şey, Hindistan’ın tam ABD ile iyice yakınlaşmışken Çin-Rusya mihveri ve ŞİÖ’ye yönelme manevrası açısından söylenebilir. Trump, Putin’le anlaşma yolları aramakta, Çin yeni silahlarını sergilemektedir.

Ancak TRÇ ittifakı gerçekçi midir? Ciddiye alınır yanı var mıdır? Tamam, Bahçeli doğru bildiğini okumaktadır, ama böyle bir eksen değişikliği Bahçeli için bile fazladır! Her şeyiyle batıya entegre Türkiye’nin bu tür bir dönüşümü imkansıza yakındır.

Akla yakın olan, Bahçeli’nin “Böyle bir seçeneğimiz de var” kartını gösterip, çok şey isteyen Trump’la görüşmeye giden Erdoğan’ın pazarlık marjını yükseltme çabasına girmiş olmasıdır.

Evrensel 31 yaşında!

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🚫
Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.
ABONE OL Zaten abone misin? Giriş Yap

Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi

İndir, Oku, Dinle...

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🔑
Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.

Mustafa Yalçıner

Türkiye-Rusya-Çin ittifakı nereden çıktı?
0:00 0:00
1.00x
0:00 / 0:00
1.00x

Evrensel'i Takip Et