\'Kürdistan\' diyen Kanuni bile olsa, sansürden kurtulamıyor!

İsmail AFACAN
İzmir

Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Orta Öğretim Kurumları için hazırlattığı Tarih kitaplarında Kürtler inkar edilmeye devam ediyor. Söz konusu tarih kitabının bazı bölümlerinde ‘Kürdistan’ kelimesi sansürleniyor. Aynı ders kitabında Osmanlı Devleti’nde yaşayan halklar arasında Kürtler yer bulmuyor.

Vicdan Turan, İlhan Genç, Mehmet Çelik, Celal Genç, Şenol Türedi tarafından hazırlanan, MEB tarafından bu yıl altıncı baskısı yapılan ‘Tarih 10’ ders kitabının 71. sayfasındaki “Kanuni Dönemindeki Siyasi Olaylar” başlıklı bölümde, Kanuni’nin Fransa Kralı Fransuva’ya gönderdiği mektupta Kanuni’nin hakimiyeti altına aldığı yer adlarının sayıldığı bölümde sadece ‘Kürdistan’a yer verilmeyerek sansürleniyor. Kitapta Kürdistan ibaresinin sansürlendiği bölüm şu şekilde: “Ben ki sultanlar sultanı, hakanlar hakanı, hükümdarlara taç veren, Allah’ın yeryüzündeki gölgesi, Akdeniz’in, Karadeniz’in, Rumeli’nin, Anadolu’nun, Azerbaycan’ın, Şam’ın, Halep’in, Mısır’ın, Mekke’nin, Medine’nin, Kudüs’ün, bütün Arap diyarının, Yemen’in, nice memleketlerin sultanı ve padişahı Sultan Bayezit Han oğlu Sultan Selim Han oğlu Sultan Süleyman Han’ım. Sen ki Fransa vilayetinin kralı Fransuva’sın.” Bu mektubun orijinal metninde Kanuni Sultan Süleyman hâkimiyet altına aldığı yerler arasında ‘Kürdistan’ının yanı sıra Diyarbakır ve Zülkadriye (Maraş) gibi Kürt illeri de sansürleniyor.

KANUNİ NE YAZMIŞTI?

Kanuni Sultan Süleyman'ın mektubundaki orijinal ifadeleri şöyle: "'Ben ki, sultanu's selatin ve burhanu'l havakin tac-bahş-i husrevan-ı ruy-i zemin zillulllah fi'l-ardayn Akdeniz'in ve Karadeniz'in ve Rumeli'nin Anadolu'nun ve Karaman'ın ve Rum'un ve vilayet-i Zulkadriyye'nin ve Diyarbekr'in ve Kürdistan ve Azerbaycan'ın ve Şam'ın ve Haleb'in ve Mısır'ın ve Medine'nin ve Kudüs'ün ve külliyen diyar-ı Arab'ın ve Yemen'in ve dahi nice memleketlerin ki... Sultanı ve padişahı Sultan Beyazıd Han oğlu Sultan Selim Han oğlu Sultan Süleyman Han'ım."

OSMANLI’DA YOK!

Ders kitabında ikinci dikkat çeken nokta ise Osmanlı toplumsal yapısının anlatıldığı bölüm… Kitabın 66. sayfasında Osmanlı reayası (askeri sınıf dışında olan herkes) şöyle şematize ediliyor. Osmanlı millet sistemi anlayışına göre yönetici sınıfa dahil olmayan ‘reaya’ Müslim ve Gayrimüslim olarak ayrılıyor.  Şematize edilen bölümde Osmanlı Devletindeki Müslüman halklar şöyle sıralanıyor: “Türkler, Araplar, Acemler, Boşnaklar, Arnavutlar”. Bu bölümde de Kürtlere Osmanlı devletinde yaşayan Müslüman halklar arasında yer verilmiyor.

KÜRT KELİMESİ TV’DE DE YASAK

Ayrıca, 1968 dönemini anlatan Hatırla Sevgili dizisinde de Deniz Gezmiş’in idam sehpasındaki sözleri sansürlenmişti. Deniz Gezmiş’in asılırken “Yaşasın Türk ve Kürt halkların kardeşliği” demesine rağmen dizide bu sözlere yer verilmemişti.