Mekke Anlaşması sonrası Suudi ve Türkiye savaş patronları İstanbul’da buluştu

10 yıllık savaş prangası anlamına gelen Mekke Anlaşması’nın Meclis Genel Kurulundan geçmesinin ardından Türkiye ve Suudi Arabistan’dan silah şirketleri İstanbul’da Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri kapsamında 601 görüşme yaptı. Riyad yönetimi, savaş mühimmatından insansız sistemlere uzanan ihtiyaç listesiyle ortak üretim ve teknoloji transferi arıyor. AKP iktidarı ise Riyad’la kurduğu savaş ittifakı kapsamında, Roketsan gibi büyük silah şirketleri ve onlara parça üreten firmalar için yeni siparişlere dönüştürmek istiyor.

Türkiye’nin Suudi Arabistan’a Ensarullah hareketine karşı yürüttüğü savaşta hangi koşullarda destek vereceği Mecliste tartışılırken, Riyad yönetimi ile Türkiye askeri sanayi patronları İstanbul’da silah sanayisini büyütmek için masaya oturdu. Mekke Anlaşması’nın onaylanmasında altı gün sonra başlayan iki günlük buluşmada, Türkiye’den 69, Suudi Arabistan’dan 30 şirket arasında 601 görüşme yapıldı. Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci, ‘Mekke Anlaşması’yla ortaya konan iradenin somut savunma sanayii projelerine dönüştürülmesi gerektiğini’ söyledi.

Riyad, Türkiye’den teknoloji alıp silah üretimini ülkesine taşımak istiyor

Suudi Arabistan’ın devlete ait silah şirketi SAMI, İstanbul’daki temasları yerli üretimi artırmak ve Suudi tedarikçileri geliştirmek için kurduğu Rükn programı kapsamında yürüttü. Suudi Basın Ajansına göre SAMI’nin mühimmat, ileri elektronik, havacılık, kara sistemleri ve insansız sistemler şirketleri, ihtiyaç duydukları 95’i aşkın sistem ve bileşen için Türkiye’deki tedarikçilerin üretim olanaklarını değerlendirdi.

Yuvarlak masa toplantıları, atölyeler ve ikili görüşmelerde mühimmat, kara araçları, insansız sistemler ve hava araçlarının geliştirilmesine ilişkin olanaklar ele alındı. ASELSAN, Havelsan, Roketsan ve FNSS, katıldığı açıklanan şirketler arasındaydı.

Suudi Arabistan Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Bandar el-Khorayef, ilk gün Koç Holdinge bağlı Otokar, Roketsan, STM ve Havelsan genel müdürleriyle, ikinci gün TUSAŞ, MKE ve SAHA İstanbul yöneticileriyle görüştü. SSB Başkanı Haluk Görgün’le de ayrı bir görüşme yapan el-Khorayef, Baykar’ı ziyaret etti.

Baykar, Suudi Arabistan’a Akıncı satışı için 2023’te sözleşme imzalamış, ardından SAMI ile Akıncı’nın bazı parçalarının Suudi Arabistan’da üretilmesini kapsayan bir anlaşma yapmıştı.

İktidar silah şirketlerine sipariş çıkarmak istiyor

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci, Suudi şirketleri SAMI ve NCMS ile yürüttükleri işbirliğini Türkiye’deki alt yüklenicilere ve KOBİ’lere yaymak istediklerini söyledi. Şubat ayında Riyad’daki silah fuarına Roketsan’ın tedarik zincirinden 15’ten fazla şirketi götürdüklerini belirten İkinci, ortak Ar-Ge için entegre hava ve füze savunması, roket ve füze itki teknolojilerini saydı.

SSB Başkanı Haluk Görgün de SSB’nin Suudi tarafıyla son üç buçuk yılda 75 toplantı yaptığını, Riyad’ın kurmayı planladığı askeri teknoloji merkezleri için Türkiye’deki şirketlerle birkaç kez görüştüklerini söyledi. Görgün, Türkiye’nin savunma sanayisindeki toplam proje portföyünü yaklaşık 120 milyar dolar olarak açıkladı.

İstanbul buluşmasına henüz somut bir sözleşme açıklanmadı.

Riyad’ın hedefi, 2030’a kadar askeri ekipman ve hizmet harcamalarının yarısından fazlasını ülke içinden karşılamak. Suudi makamlarına göre 2025 sonunda bu oran yüzde 27,3’tü.

El-Khorayef, Türkiye’deki şirketlerden teknoloji ve üretim bilgisi alarak Suudi Arabistan’da imalat ve bakım kapasitesi kurmak, buradan başka pazarlara da satış yapmak istediklerini söyledi.

Ankara ise Roketsan gibi büyük silah şirketlerinin yanı sıra bu şirketlere parça ve ekipman sağlayan küçük ve orta ölçekli firmaların yani KOBİ’lerin de Suudi Arabistan’a satış yapmasını hedefliyor.

Ne olmuştu?

TBMM Genel Kurulunda, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Anlaşması 5 Kasım’da AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edildi. Anlaşmanın 7. maddesi, tarafların savunma sanayisinde ortak üretimi, teknoloji paylaşımını ve ortak Ar-Ge projelerini desteklemelerini öngörüyor.