AKP 'Yenilenebilir enerji' torba teklifini Meclise sundu: Fon tasfiyesinde görevli bankacılara güvence

AKP’nin “Yenilenebilir enerji” başlığıyla Meclise sunduğu ancak jandarma akademisinden sağlık primi borçlarına kadar birçok alanı kapsayan kanun teklifi, tasfiye edilen fonların süreçlerinde görev alan personel ve bankalara hukuki, idari ve mali sorumluluk muafiyeti de getiriyor.

AKP’nin “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” Meclise sunuldu. Başlığı “yenilenebilir enerji” olan, ancak jandarma akademisinden sağlık primi borçlarına, kurumlar vergisinden kamu hastanelerine kadar pek çok alanı kapsayan 15 maddelik torba kanun teklifinin en dikkat çekici hükmü 13. maddede yer aldı. Teklife göre 7596 Sayılı Fon Tasfiye Kanunu’na bir fıkra ekliyor. Fonların tasfiye, devir ve geri kazanım süreçlerinde görev alan personelin, bankaların ve bankaların görevlendirdiği kişiler için, 17 Eylül 2026'dan itibaren aldıkları kararlar ve yaptıkları işlemler nedeniyle hukuki, idari ve mali sorumluluk doğamayacak.

Düzenlemenin atıfta bulunduğu 7596 sayılı Kanun’a eklenmesi öngörülen ibare, SPK’nın 17 Eylül 2026'da tasfiye kararı verdiği ve 27 Ekim 2026'da tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsıyor. Bu fonlar arasında Tera, Pusula ve Atlas Portföy Yönetimi AŞ’nin kurucusu olduğu fonlar yer alıyor.

“Suç hariç” kaydı yeterli mi?

Teklifin gerekçesinde, maddenin hangi somut ihtiyaçtan doğduğuna dair bir açıklama bulunmuyor. “Suç teşkil eden fiiller” istisnasının ise uygulamada nasıl işleyeceği ise merak konusu.

Öte yandan söz konusu madde şu soruları da gündeme getiriyor:

Tasfiye sürecinde hatalı, ihmalkar ya da zarar verici bir işlem yapılırsa yatırımcı tazminat için hangi yola başvurabilecek?

“Suç teşkil eden fiiller hariç” kaydı, kasıt ya da suç unsuru ispatlanamayan ihmalleri kapsam dışında bırakmak için yeterli mi?

Hukuki, idari ve mali sorumluluğun üçü birden kalkarken, mağdurun elinde geriye hangi hukuki araç kalıyor?

Kamusal bir süreçte özel sektör aktörlerinin denetimsiz kalma riski nasıl giderilecek?

Fiyat ve usul hatalarının önüne geçmek için hangi ek denetim mekanizması devrede olacak?

Sorumluluk doğmadığı için, olası usulsüzlüklerin idari ve mali denetimle ortaya çıkarılması zorlaşmayacak mı?

Torba teklifte neler var?

Teklifin diğer maddeleri ise şöyle:

5 ve 12. maddeler enerji alanında dikkat çekiyor. 5. madde, BOTAŞ’ın 31 Aralık 2026–31 Aralık 2027 arasında ithalattan doğan vergi, fon ve pay borçlarının, Hazine’den olan görevlendirme alacaklarıyla aylık olarak terkin ve mahsup edilmesini öngörüyor. Mahsup sonucunda gecikme zammı ve fer’i alacak hesaplanmayacak. 12. madde, rüzgar ve güneş santrallerinin kapasite artışlarında TEİAŞ’ın megavat başına alacağı bedeli, EPDK’nın belirlediği birim yatırım tutarının yüzde 50'siyle sınırlıyor. 8. madde ise 10 yıllık süresini dolduran, kurulu gücü en az 750 kW olan lisanssız tesislerin lisanslı üretime geçişinde alınacak lisans bedeline yüzde 30 üst sınır getiriyor.

2. madde, aday çırak, çırak, stajyer ve mesleki eğitim gören öğrencilerin ücretlerine devlet katkısında Cumhurbaşkanına tanınan uzatma yetkisini toplam 15 yıla çıkarıyor. 3. madde ise kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgeli işsizlerin istihdamına yönelik ilave istihdam teşvikini 31 Aralık 2028'e uzatıyor, Cumhurbaşkanına bu süreyi 31 Aralık 2029'a kadar uzatma yetkisi veriyor. Öte yandan emek örgütlerinin bu tür teşvikleri uzun süredir ucuz ve güvencesiz çalıştırmayı yaygınlaştırdığı gerekçesiyle eleştirdiği biliniyor.

9. madde, 2026'da götürü bedelle hizmet alım sözleşmesi yapan kamu üniversite hastanelerinin tedavi tutarlarının sözleşme tutarının altında kalması durumunda farkın terkin edilmesini, terkin tutarının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesinden karşılanmasını düzenliyor. 10. madde ise 1 Ocak 2017 öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının, gecikme cezası ve gecikme zammı dahil tüm fer’i alacaklarıyla birlikte tahsilinden vazgeçiyor.

11. madde, sanayi sicil belgeli üretim faaliyetlerinde uygulanan yüzde 12.5'lik indirimli kurumlar vergisinden kıymetli maden rafinerileri, petrol rafinerileri, tütün mamulleri ve alkollü içki üreticileri ile elektrik enerjisi üretimi yapan kurumları hariç tutuyor.

(Ekonomi Servisi)