İnşaat mühendisleri 81 ilde seslendi: Emeğimizin karşılığını, güvenli yapılar istiyoruz

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27'nci yıl dönümünde 81 ilde eş zamanlı eylemler gerçekleştirdi. Mühendisler; insanca yaşamaya yetecek ücret, güvenceli çalışma koşulları, yetkin mühendislik sistemi ve bağımsız yapı denetimi talep etti.

Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı gerçekleştirilen eylemlerde inşaat mühendisleri, mesleki haklarının iyileştirilmesi ve güvenli yapılaşma için taleplerini dile getirdi. İstanbul Kadıköy, İzmir Karşıyaka, Adana Taşköprü ve Sivas'ta gerçekleştirilen açıklamalarda mühendislik emeğinin değersizleştirilmesine, güvencesiz çalışma koşullarına, yapı denetim sistemindeki sorunlara ve Türkiye'nin deprem gerçeğine dikkat çekildi.

İMO'nun yürüttüğü "Talebimiz Geleceğimiz" kampanyası kapsamında gerçekleştirilen eylemlerde, mühendislerin ekonomik ve mesleki sorunlarının çözülmesi, yetkin mühendislik sisteminin hayata geçirilmesi ve yapı güvenliğinin kamusal bir sorumluluk olarak ele alınması istendi.

Mühendislik emeği değersizleştiriliyor

İstanbul Kadıköy İskele'de gerçekleştirilen basın açıklamasında konuşan TMMOB Yedek Yönetim Kurulu Üyesi Elif Ersoy, mühendislik hizmetlerinin yıllardır izlenen politikalarla kamusal sorumluluk olmaktan çıkarılarak maliyet kalemine indirgendiğini söyledi. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiğini belirten Ersoy, mühendislik hizmetlerinin kimi zaman yalnızca imza ve evrak prosedürü olarak görüldüğünü ifade etti.

İnşaat mühendislerinin kamuda ve özel sektörde ağır ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya olduğunu dile getiren Ersoy, kamuda çalışan mühendislerin teknik, hukuki ve mali sorumluluklarına rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığını söyledi. Özel sektörde ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdamın yaygın olduğunu belirtti.

Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması, çalışma günlerinin eksik gösterilmesi ve emekli mühendislerin yetersiz aylıklarla yaşamaya zorlanması da açıklamada öne çıkan sorunlar arasında yer aldı.

Proje ve danışmanlık hizmetlerinin sınırsız fiyat rekabeti nedeniyle nitelik kaybına uğradığını belirten Ersoy, şantiye şefliğinin çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırıldığını, yapı denetim sisteminin ise maliyet baskısı altında bağımsızlığını yitirdiğini söyledi.

“Deprem doğa olayıdır, yıkım kader değildir”

Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Ersoy, güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çekti. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projelerine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığını belirten Ersoy, yapıların kullanım ömürleri boyunca yeterince denetlenmediğini ifade etti.

Deprem yargılamalarında gerçek sorumluların belirlenmesinden uzaklaşıldığını savunan Ersoy, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının da mühendislerin üzerine yüklendiğini söyledi.

Ersoy, "Güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır" dedi.

Yetkin mühendislik ve bağımsız denetim talebi

İstanbul'daki açıklamada konuşan TMMOB Yedek Yönetim Kurulu Üyesi Temel Pirli de İMO'nun taleplerini sıraladı. Pirli; kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret, genç mühendisler için planlı istihdam politikaları, emekli mühendisler için insanca yaşam koşulları ve yetkin mühendislik sisteminin hayata geçirilmesini istedi.

Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti haline getirilmesini, her şantiyeye bir şef atanmasını isteyen Pirli, yapı denetiminin maliyet baskısından çıkarılarak bağımsız bir yapıya kavuşturulması çağrısında bulundu.

Pirli, "Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz. Biz ayrıcalık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz" dedi.

İzmir'de HABAŞ patlamasına dikkat çekildi

İMO İzmir Şubesi de Karşıyaka İZBAN İstasyonu önünde bir araya gelerek Karşıyaka İskele'ye yürüdü. "Mühendisler susmadı, susmayacak", "İnsanca yaşamak istiyoruz", "Ranta değil mühendise bütçe" sloganlarının atıldığı eylemde basın açıklamasını İMO İzmir Şube Başkanı Bengi Atak okudu.

Atak, inşaat mühendislerinin kamuda ve özel sektörde yaşadığı ekonomik ve mesleki sorunlara dikkat çekerek mühendislik hizmetlerinin değersizleştirilmesinin güvenli yapı üretimini de tehdit ettiğini söyledi. Genç mühendislerin işsizlikle, kadın mühendislerin ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını belirtti.

Açıklamanın ardından söz alan İMO İzmir Şubesi Sekreteri Eylem Ulutaş, HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan patlamaya değindi. Daha önce yaşanan benzer olaylara ve alınmayan önlemlere dikkat çeken Ulutaş, patlamanın ihlallerin ve denetimsizliğin sonucu olduğunu söyledi.

İşçilerin ekonomik kriz nedeniyle işlerini kaybetme korkusuyla can güvenliklerini riske atarak çalışmak zorunda kaldığını belirten Ulutaş, "Bu kaza bir tesadüf değil, göz göre göre gelen ihlallerin, denetimsizliğin ve insan hayatını hiçe sayan bu düzenin doğurduğu bir sonuç. Hiçbir işin fıtratında ölüm yok" dedi.

"Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir"

İMO Adana Şubesi de 81 ildeki eylemler kapsamında Taşköprü üzerinde basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamayı okuyan Şube Başkanı Hıdır Çak, mühendislik emeğinin değersizleştirilmesine, güvencesiz çalışma koşullarına ve yapı denetim sistemindeki sorunlara dikkat çekti.

Taşköprü'nün yüzyıllardır ayakta kalan bir mühendislik eseri olduğuna işaret eden Çak, nitelikli mühendislik hizmetinin gelecek kuşakları da ilgilendiren bir sorumluluk olduğunu söyledi. Mühendislik hizmetlerinin bir formalite olarak görülmesine tepki gösteren Çak, "Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir" dedi.

Çak, kamuda çalışan mühendislerin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesini, özel sektörde düşük ücret ve güvencesiz çalışma koşullarının sona erdirilmesini, genç mühendisler için istihdam politikaları geliştirilmesini istedi. Ayrıca yetkin mühendislik sisteminin yasalaşması, şantiye şefliğinin tam zamanlı hale getirilmesi ve yapı denetiminin bağımsızlaştırılması çağrısında bulundu.

Basın açıklamasının ardından gökyüzüne balon bırakılması sırasında bir kaza yaşandı. Birbirine bağlı balonların iplerini çakmakla yakarak ayırmak isteyenlerin müdahalesi sırasında balonlar alev aldı. Yakında bulunan bir kişinin yüzü yandı. Yaralanan kişi oda yöneticileri tarafından hastaneye götürüldü.

Sivas'ta da güvenceli çalışma talebi

İMO Sivas Temsilciliği de kamuda ve özel sektörde çalışan mühendislerin, gençlerin ve emeklilerin yaşadığı sorunlara dikkat çekmek amacıyla basın açıklaması yaptı. İMO Ankara Şubesi Sivas Temsilcisi Hasan Basri Kaygusuz tarafından okunan açıklamada, mühendislik hizmetlerinin niteliği ve yapı denetim sistemindeki aksaklıklar gündeme getirildi.

Açıklamada mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücretin yasal güvenceye kavuşturulması, kayıt dışı çalışmanın ve karşılığı ödenmeyen fazla mesainin sona erdirilmesi istendi. Kamu mühendislerinin özlük haklarının iyileştirilmesi, genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması ve emeklilerin insanca yaşayabileceği koşulların sağlanması çağrısı yapıldı.

Şantiye şefliğinin tam zamanlı yürütülmesi, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilmesi ve yapı denetim sisteminin kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulandı.

İMO'nun 81 ilde gerçekleştirdiği eylemlerde mühendisler, mesleki haklarının yanı sıra toplumun güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaya devam edeceklerini belirterek taleplerini sıraladı;

• Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret istiyoruz
• Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır.
• Kamuda taşeronlaşmaya ve güvencesiz istihdama son verilmeli, teknik kadrolar güçlendirilmeli, mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır.
• Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; mesleğe başlangıçta eğitim ve deneyim olanakları sağlanmalıdır.
• Emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir.
• Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumlulukları; fiili görevleri, yetkileri, kusurları ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık biçimde tanımlanmalıdır.
• Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır.
• Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterlilik, kalite ve emek esas alınmalı; proje müelliflerinin hakları korunmalı, proje bedelleri verilen mühendislik hizmetinin karşılığı olacak şekilde odamız tarafından belirlenmelidir.
• Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti haline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır.
• Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir.
• Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır.
• Mühendislik eğitimi bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmelidir.

(İşçi Sendika Servisi)