ABD, Ermenistan ve Azerbaycan TRIPP için harekete geçti: İran'dan güvenlik uyarısı

ABD, Ermenistan ve Azerbaycan, Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası (TRIPP) projesinin ilerletilmesi amacıyla üçlü teknik planlama grupları oluşturdu. Üç ülkenin 6 Kasım'da yayımladığı ortak açıklamada, ilk aşamada ulaşım ve elektrik iletimi alanlarında iki ayrı teknik çalışma grubunun kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı duyuruldu.

ABD Dışişleri Bakanlığı Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Brendan Hanrahan, Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan ve Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Elnur Mammadov'un katılımıyla başlatılan çalışma grupları, projenin teknik sorunlarını çözmeyi ve diğer bölgesel altyapı ağlarıyla bağlantısını sağlamayı hedefliyor.

Açıklamada, tarafların TRIPP'nin bütün unsurlarının hızla hayata geçirilmesi konusundaki kararlılıklarını yineledikleri belirtildi.

Velayeti'den ABD'ye sert uyarı

Üçlü açıklama, İran dini liderinin uluslararası ilişkiler danışmanı ve eski Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti'nin projeye yönelik sert açıklamalarının ardından geldi.

İran'ın Ettelaat gazetesinde yayımlanan yazısında Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın Batı ile yakınlaşma politikasını eleştiren Velayeti, TRIPP projesinin Güney Kafkasya'da yeni bir gerilim dönemine yol açabileceğini savundu.

Projeyi Azerbaycan'ın uzun süredir gündeme getirdiği Zengezur Koridoru ile eşdeğer gören Velayeti, ABD'nin İran sınırları yakınındaki kırmızı çizgilerini aşması durumunda buna karşılık verileceğini söyledi. Velayeti, ABD Başkanı Donald Trump ve müttefiklerinin bu çizgiyi aşmaları halinde "bacaklarını kıracaklarını" ifade etti.

İran'ın güvenlik kaygıları sürüyor

TRIPP projesi, Azerbaycan'ı Ermenistan'ın güneyindeki Sünik bölgesi üzerinden Nahçıvan'a bağlamayı öngörüyor. Demir yolu, kara yolu, enerji nakil hatları ve iletişim altyapısını kapsayan proje, Washington'da 8 Ağustos 2025'te imzalanan anlaşmanın ardından gündeme gelmişti.

Tahran yönetimi, İran-Ermenistan sınırına yakın bölgede ABD'nin etkisinin artmasından ve bölgedeki sınırların ya da jeopolitik dengelerin değişmesinden kaygı duyuyor.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, 9 Kasım'da yaptığı açıklamada Ermenistan'ın kendilerine projede ABD askerî varlığının söz konusu olmayacağı ve sınırların değişmeyeceği yönünde güvence verdiğini bildirdi. Bekayi, İran'ın bölgedeki ulaşım bağlantılarının açılmasını desteklediğini ancak jeopolitik değişikliklere karşı olduğunu söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Seyid Hamid Pourmohammadi de 10 Kasım'da Ermenistan'ı ziyaretinde, ülkesinin Ermenistan'a ve Başbakan Paşinyan'a güvendiğini belirtti. Böylece Velayeti'nin sert açıklamalarına karşın İran hükümetinden daha temkinli mesajlar geldi.

TRIPP'nin uygulanmasına ilişkin teknik çalışmalar sürerken, projenin bölgedeki ulaşım ve enerji ağlarını nasıl değiştireceği ve İran'ın güvenlik kaygılarının nasıl giderileceği tartışılmaya devam ediyor.

(Dış Haberler)