Uzayda astronotsuz montaj dönemi: Caltech’in robotu otomon montajı başardı

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) araştırmacıları önemli bir başarıya imza attı. DARPA'nın desteğiyle geliştirilen otonom robotik sistem, uzay boşluğunda astronot müdahalesine gerek kalmadan bir yapının parçasını başarıyla monte etti.

Geliştirilen bu teknoloji devasa uzay teleskopları, iletişim antenleri ve yörünge güneş enerji istasyonlarının doğrudan uzayda inşa edilmesini mümkün kılabilir.

Geleneksel uzay mühendisliğinde büyük yapılar ya dünyada katlanıp yörüngede açılıyor ya da astronotlar tarafından uzayda kuruluyor. Bu durum yapıların boyut ve karmaşıklığını sınırlıyor.

Caltech profesörü Sergio Pellegrino liderliğindeki ASTRA (Autonomous In-Space Tensioned Reflector Assembly) projesi ise bu sınırlamayı ortadan kaldırıyor.

Robotik kol, çevredeki depolama haznelerinden yapısal tüpleri ve bağlantı eklemlerini alarak bunları "bay" adı verilen tekrarlayan bölümler halinde birleştiriyor ve kafes bir iskelet oluşturuyor.

Yapıda kompozit fiber tüpler, alüminyum bağlantılar ve uzay araçlarında kullanılan dayanıklı polimer film malzemeleri kullanılıyor. Delikli filmler sayesinde daha az gerilimle şekil koruması sağlanarak toplam ağırlık minimuma indiriliyor.

Yörüngedeki zorluklar 'ikizle' aşıldı

SpaceX Transporter-16 göreviyle 30 Mart'ta alçak dünya yörüngesine gönderilen Vigoride 7 aracı içinde yer alan ASTRA, yaklaşık bir metreküplük alanda görev yaptı.

Uzay ortamının sert koşulları ve günde sadece 7-8 kez sağlanan 15'er dakikalık kısıtlı iletişim pencereleri nedeniyle ekip bazı teknik aksaklıklar yaşadı. Ancak Caltech'teki laboratuvarda tutulan birebir "uçuş yedeği" ikizi sayesinde sorunlar eş zamanlı olarak simüle edildi. Üretilen çözümler yörüngedeki robota aktarılarak sistemin uzayda çalışabilirliği kanıtlandı.

Potansiyel uygulama alanları

Tamamlandığında 1,4 metre genişliğinde bir reflektör anten oluşturması planlanan sistemin tüm aşamaları bitirilemese de, otonom montaj konsepti başarıyla doğrulandı. Bu başarının getirdiği potansiyel uygulama alanları arasında şunlar yer alıyor

Dev uzay teleskopları: Çok daha fazla ışık toplayarak derin uzayı gözlemleyebilen devasa aynalı sistemler.

Uzay tabanlı güneş enerjisi: Caltech'in Uzay Güneş Enerjisi Projesi kapsamında, uzayda toplanan enerjinin kablosuz olarak dünyaya aktarılmasını sağlayacak futbol sahası büyüklüğünde güneş dizileri.

Gelişmiş iletişim ağları: Dünya üzerindeki roket kapasitesi sınırlarına takılmayan kilometrelerce uzunlukta uzay altyapıları.