Menemen TOKİ davası: 'Can güvenliğimiz tehlike altında'

İzmir- Menemen Doğa Mahallesinde, yapımı devam eden 6 etaplık TOKİ Projesine karşı 47 köylünün açtığı davanın karar duruşması 9 Kasım 2026 tarihinde görüldü.

Menemen Doğa Mahallesi kırsal yerleşiminde TOKİ Projesi için verilen ÇED olumlu kararının iptali için 6 Mart 2026 tarihinde açılan dava devam ederken, Mahkemenin 1 Ekim 2026 tarihli “yürütmenin durdurulması kararına” rağmen, alanda yapılaşmalar büyük bir hızla sürmeye devam ediyor. İzmir 5'inci İdare Mahkemesi duruşmasına Doğa Köylüler dışında, Menemen Çevre Platformu, Foça Tarih ve Doğa Talanına Hayır Platformu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarım Komisyonu Başkanı Selçuk Karakülçe Meclis üyesi Erdal Karagöz ve TMMOB İKK sekreteri Ömer Ulaş Kırım katıldı.

Köylüler endişe içinde

Dumanlıdağ eteklerindeki kırsal yerleşimlerden olan Doğa, Haykıran, Yanık, Belen, Hasanlar mahallelerindeki köy yaşamının, proje nedeniyle tehdit altında olduğu belirtildi.  47 köylünün avukatı Diler Bosut Güven, 16 avukat adına yaptığı savunmada, mera alanında göletler kurutularak inşaatların başlatıldığını, mera hayvancılığına zarar verildiğini söyledi.

Telafisi mümkün olmayan zararlar meydana gelecek

Mahkemenin atadığı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan altı başlıktan oluşan raporda 6 bilirkişi uzmanından 5'i projeyi olumsuz olarak değerlendirmişti. Raporda proje alanının 1'inci derece arkeolojik sit alanı olması, sit bütünlüğünü bozması, Menemen Fay Zonu üzerinde olması, sel ve heyelan alanında yer alması ve üst ölçekli planlarda tarım arazisi ve çayır-mera olarak görülmesi, alt ölçekli imar planı ve kurum izinleri tamamlanmadan inşaata başlanmış olmasına dikkat çekilmişti.

TOKİ projesine karşı açtıkları davanın ardından alanın mera vasfından çıkarıldığını belirten Avukat Diler Bosut Güven, "30.07.2026 tarihinde, projenin önü açılmak üzere, komisyon kararıyla alan meradan çıkartıldı. Dere yataklarında yükselen çok katlı yapılarla olası sel tehlikesine neden olundu. Proje alanında gece gündüz dinamit patlatılarak devam eden inşaat faaliyeti sırasında, temmuz ayında meydana gelen peş peşe iki büyük yangınla çok geniş doğal alan zarar görmüştür. Yöre halkı, davaya rağmen devam eden yapılaşmalar nedeniyle büyük endişe içindedir" dedi.

Can ve mal güvenliği tehdit altında

Bilirkişi raporunun ardından mahkeme tarafından verilen “Yürütmenin durdurulması kararı”nın haklı mücadeleleri teyit ettiğini söyleyen, Avukat Diler Bosut Güven, “Jeoloji mühendisi bilirkişi, bilimsel değerlendirme ve raporların bulunmadığı Proje Tanıtım Dosyasını 'yüzeysel ve yetersiz' bularak, alandaki Sarpıncık ve Devedüşen derelerinin önemli risk oluşturduğunu raporlamıştır. Yüksek eğimli yamaç alandaki dere yatakları çevresinde 'heyelan, kaya düşmesi, sellenme, taşkın vb. jeolojik tehlikelere' işaret etmiştir. Alandaki Menemen Fay Zonu, inşa edilen 270 bloklu, çok katlı yapılarda iskan edilmek istenen 20 bin 370 kişinin can güvenliğini tehdit etmektedir” diye konuştu

ÇED kararı iptal edilsin

Avukat Diler Bosut Güven savunmasında, “Yörenin hassasiyetleri dikkate alınmadan verilen hukuka aykırı ÇED kararı ile davaya rağmen başlayıp sürdürülen faaliyetle kamu zararına neden olunmaktadır. Kamu düzenini, sağlıklı yaşam hakkını, ekolojik dengeyi tehdit eden, sürdürülebilir çevre ve kalkınma ilkelerini yok sayan ÇED kararı verilen proje; arkeolojik mirası yok ediyor, ekolojik yıkım ve tarım toprağı kaybına yol açıyor, can ve mal güvenliği riskine neden oluyor” diyerek ÇED kararının iptal edilmesini talep etti.

Avukat Saim Akkurt savunmasında İzmir Barosu Çevre Komisyonu üyesi olduğunu belirterek, “Biz yaşam alanlarımızın korumak istiyoruz. Sağlıklı bir çevrede yaşamak herkesin doğa köylülerinde hakkı” dedi.

Dumanlıdağ betona boğuldu

Köylerinin üzerindeki Dumanlıdağ’ın betona boğulduğunu söyleyen Doğaköy Mahalle Muhtarı Nevim Sevinç inşaatlar başladıktan sonra köylerindeki can güvenliği endişlerinin arttığını söyledi. Sevinç, “İnşaatlar başladıktan sonra dinamitler patlamaya başladı. Köyümüzün deresinden beton akıyor. Bir sel felaketi yaşadık son anda müdahaleyle can kaybını engelleyebildik. TOKİ konutları köyümüzün geleceğini yok ediyor. ÇED kararının iptalini istiyoruz” dedi.

Göletler betona boğuldu

Duruşmada söz alan Doğaköy’de çobanlık yapan Ali Yaman, “Yıllardır hayvanlarımızı otlattığımız yerdeki göletler kurutuldu. Bu göletlerde sadece bizim hayvanlarımız değil yaban hayvanlarda su içip besleniyorlardı. Önce göletler kurutuldu. Ardından meramız betona boğuldu” dedi.

TOKİ hak sahiplerini de mağdur etti

Bilirkişi raporuyla yapımına 'olumsuz' görüş verilen alanda yapılan konut projesinde 4 yıldır ev bekleyen hak sahipleri mağduriyet yaşıyor. Projenin idari bir kararla merkezden alınıp Menemen’e taşınması hak sahiplerinin ikinci kez mağduriyetine neden oldu. Hak sahipleri yaptıkları açıklamalarda "Başvururken Menemen ayrı kategoriydi. Şimdi hem yerimiz değişti, hem de proje mahkemelik oldu. 4 yıldır çıkmazdayız" denildi.