İklimi yok edenler iklimi konuşuyor

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı COP31, bugün devlet başkanları ve holding patronlarının katılımıyla başlayacak.

Bugün (9 Kasım) başlayan zirvenin ilk gününün teması ‘gıda, tarım ve sağlık’ olacak. İklim destekçilerinde ormanları kesip maden açan Cengiz Holdingin, Akbelen Ormanı’na kömür madeni kuran Limak ve IC Holdingin, Petrol rafineleri kuran Koç Holdingin bulunduğu zirvenin ilk gününde “gıda, tarım ve sağlık” başlığı tartışılacak.

10 Kasım’da meralara ve tarım arazilerine enerji santralleri kuran Sabancı ve Kalyon Holdingin de ortaklar listesinde bulunduğu zirvenin ikinci gününün konusu da enerji güvenliği, şebeke altyapısı ve elektrifikasyon süreçlerini kapsayan “enerji ve ulaşım” olacak. Bu kapsamda, Eylem Gündemi’nde yer alan ve ‘35’e 35’ olarak da adlandırılan küresel elektrifikasyon taahhüdü duyurulacak. Buna göre Sabancı ve Kalyon; ulaşım, bina, sanayi ve tarım gibi sektörlerde elektriğe geçişin hızlandırılması, yüzde 23-24 seviyesinde bulunan elektrifikasyon oranının 2035’te yüzde 35’e çıkarılmasını hedefleyen başlığa katılacak.

503 bin ton plastik atık ithali

11 Kasım’da ise öncelik alanı olarak belirlenen sıfır atık teması ele alınacak, sıfır atık yaklaşımını destekleyen iki girişim, liderler düzeyinde tanıtılacak. Eurostat ve Greenpeace verilerine göre; 2025 yılında Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerden toplam 503 bin ton plastik atık ithal eden Türkiye’nin gündeminde ise sıfır atık girişimi olması bekleniyor.

12 Kasım’da ise liderler zirvesinin ikinci ve son günü yapılacak ve ‘dirençli şehirler ve yapılı çevre’ teması üzerinde yoğunlaşılacak. İklime dirençli altyapı, binalar ve kentsel planlama gibi başlıklar ele alınacak ve binalarda enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması hedefi gündeme getirilecek. Kentsel dönüşümün Türkiye’de dönüşümün ada bazlı kamusal planlamalar yerine, çoğunlukla parsel bazlı ve müteakip kazancına göre ilerlediği ve eski mahalle sakinlerinin yerine lüks konut ve rezidansların üretildiği bilinirken “dirençli kentlerin” toplantıda nasıl ele alınacağı da merak konusu.

Hayaller iklim uygulama köprüsü, gerçekler yüzde 18 artış

13 Kasım’daki etkinliklerin teması ise “finans ve ticaret” olarak belirlendi. Toplantıda İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) gündeme gelecek. Mekanizma, ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürerek hedefler ile uygulama arasındaki açığı kapatmayı amaçlıyor. Ancak Vakfının açıklamasına göre İlk COP’un gerçekleştirildiği 1995’te atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu 360.82 ppm’di. Kyoto Protokolü’nün kabul edildiği 1997’de miktar 363.73 ppm’e, Paris Anlaşması’nın kabul edildiği 2015’te 400.83 ppm’e çıktı. 2025 yılında ise 427.35 ppm’e ulaştı. İlk COP toplantısından bugüne 30 yılda atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu yaklaşık yüzde 18 arttı.

14 Kasım’da; 66 çocuğun 2026’nın ilk 9 ayında çalışırken öldüğü, 2025-2026 yıllarında 37 çocuğun MESEM’de çalışırken öldüğü, 10 bin çocuğun ise MESEM’de çalışırken yaralandığı Türkiye’de COP31 kapsamında “çocuk, gençlik, eğitim ve beceriler” teması kapsamında etkinlikler düzenlenecek.

15 Kasım’da COP31 toplantılarına ara verilecek. 16 Kasım’da ‘bilim, sanayi ve teknoloji’ teması, 17 Kasım’da ‘okyanus, denizler, doğa ve arazi kullanımı (Rio sinerjisi)’ teması, 18 Kasım’da ‘insani ve sosyal kalkınma’ başlığı, 19 Kasım’da ise ‘İmece: Uygulamanın güçlendirilmesi’ teması kapsamında etkinlikler düzenlenecek.

Halkların İklim Zirvesi 14-18 Kasım’da Antalya’da

14-18 Kasım’da Antalya’da COP31 ile aynı dönemde Halkların İklim Zirvesi düzenlenecek. Glasgow ve Belém’deki “People’s COP” buluşmalarının devamı olan zirvede, kadınlar, işçiler, köylüler ve yaşam alanlarını savunucuları bir araya gelecek. Destekçiler arasında ise Türk Tabipleri Birliği, Uluslararası Af Örgütü, DİSK’e bağlı sendikalar ve Greenpeace Türkiye bulunuyor. 14 Kasım’da planlanan yürüyüş ve mitingle başlayacak zirvede, 15 Kasım doğanın hakları, 16 Kasım fosilden çıkış ve enerji demokrasisi, 17 Kasım demokrasi ve barış, 18 Kasım’da ise gıda egemenliği ve agroekoloji konuşulacak. Programda yerel çevre mücadeleleri, sağlık ve insan hakları gibi konular yer alırken, Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) 15 Kasım’da Aliağa’daki ekolojik yıkımı, Peace Boat 17 Kasım’da savaşların çevresel bedelini değerlendirecek. 18 Kasım’da ise Türk Tabipleri Birliği iklim krizinin sağlık etkilerini, Uluslararası Af Örgütü çevre savunucularının adil geçişteki rolünü tartışacak.

Antalya OHAL bölgesi gibi

Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e katılan çok sayıda devlet ve hükümet başkanı ile şirketlerin patronları için güvenli ve hızlı ulaşımı sağlama iddiasıyla kentte adeta OHAL ilan edildi. 7 ilçede 11-12 Kasım tarihlerinde okullar kapatıldı, kamyon, tır, çekici ve diğer ağır tonajlı araçların trafiğe çıkışına geçici kısıtlama getirildi, trafik denetimleri en üst seviyeye çıkarıldı. Zirve süresince kentteki trafik akışı, helikopter, dron, İHA ve kamera sistemlerinden alınan görüntülerle kontrol merkezindeki ekranlar gün boyunca izlenecek. Ayrıca Antalya Emniyet Müdürlüğünün envanterine geniş alanları havadan gözetlemek amacıyla yeni bir insansız hava aracı (İHA) eklendi. Böylece, COP31 için Antalya’da 27 bin 957 güvenlik personeli, 12 TOMA, 26 zırhlı araç ve İHA görevlendirildi.