DİSK-AR raporu: Enflasyon ve vergi işçi ücretlerinden yılın ilk 10 ayında 2,7 trilyon TL'yi götürdü

DİSK-AR'ın aylık olarak hazırladığı Ücret Kayıpları İzleme Raporu'nun Ekim 2026 dönemi sonuçları açıklandı. Raporda, enflasyon ile gelir ve damga vergisinin sigortalı işçiler üzerindeki birikimli faturası Ekim 2026 itibarıyla 2 trilyon 696 milyar 156 milyon TL olarak hesaplandı. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemindeki 1 trilyon 853 milyar TL'ye kıyasla yüzde 45,5'lik bir artışa işaret ediyor.

Rapora göre söz konusu kaybın 1 trilyon 478 milyar TL'si enflasyon nedeniyle oluşan parasal kayıptan, 1 trilyon 218 milyar TL'si ise gelir ve damga vergilerinden kaynaklanıyor. DİSK-AR, hesaplamalara dolaylı vergilerin (tüketim vergileri) dahil edilmediğini, bu nedenle gerçek kaybın daha da yüksek olduğunu vurguluyor.

Ortalama işçi ücretinde aylık 24 bin 245 TL kayıp

Raporun bireysel kayıp hesaplamalarına göre, SGK verileri esas alınarak 2026 yılı için aylık ortalama brüt işçi ücreti 66 bin 576 TL olarak kabul edildi. Bu ücret düzeyindeki bir işçinin Ekim 2026'da vergi ve enflasyon nedeniyle yaşadığı tekil kayıp 24 bin 245 TL'ye ulaştı. Söz konusu kaybın 9 bin 919 TL'si vergiden, 14 bin 326 TL'si ise enflasyondan kaynaklandı.

Kesintiler de hesaba katıldığında, 66 bin 576 TL'lik brüt ücretin nominal net tutarı 46 bin 671 TL'ye, enflasyon sonrası alım gücü ise 32 bin 345 TL'ye geriledi. Bu durumda işçinin ücretinin yüzde 51,4'ü vergi, kesinti ve enflasyona gitmiş oldu.

Asgari ücrette 7 Bin 726 TL'lik erime

Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri asgari ücretteki kayıp oldu. 2026 yılı için brüt 33 bin 030 TL, net 28 bin 076 TL olarak belirlenen asgari ücret, Ekim 2026'da yüzde 27,52'lik on aylık resmi enflasyon karşısında 7 bin 726 TL değer kaybetti. Asgari ücretin alım gücü 20 bin 349 TL'ye geriledi. Asgari ücret gelir vergisinden istisna olmasına rağmen, SGK ve işsizlik sigortası primi kesintileri nedeniyle toplam kayıp 12 bin 681 TL'yi buldu.

Raporda, 2026 yılı asgari ücretinin 2025 yıl sonu enflasyon oranının ve Kasım 2025 açlık sınırının altında, yüzde 27'lik bir artışla belirlendiği hatırlatılarak, ara zam yapılmamasının kayıpları büyüteceği ifade edildi. Asgari ücretin yılın ilk on ayındaki toplam erimesi ise 96 bin 041 TL olarak hesaplandı.

Ücret düzeyi arttıkça vergi yükü de artıyor

Rapor, asgari ücretin katları şeklinde belirlenen beş farklı ücret grubunu da mercek altına aldı. Buna göre Ekim 2026'da:

• Asgari ücretin 1,5 katı (49 bin 545 TL) düzeyindeki ücretlerin yüzde 44,8'i,
• 2 katı (66 bin 060 TL) düzeyindeki ücretlerin yüzde 49,1'i,
• 2,5 katı (82 bin 575 TL) düzeyindeki ücretlerin yüzde 50,4'ü,
• 3 katı (99 bin 090 TL) düzeyindeki ücretlerin yüzde 51,3'ü

vergi, kesinti ve enflasyon sebebiyle eridi. En yüksek ücret grubunda toplam kayıp 50 bin 819 TL'ye ulaştı.

"Gelirde adalet, vergide adalet" çağrısı

Raporun sonuç bölümünde, hükümetin izlediği ekonomi politikasının enflasyonun faturasını emek gelirleri üzerine yüklediği belirtilerek, "Enflasyon ve adaletsiz vergi-kesinti sistemi emek gelirlerini eriterek gelir bölüşümünü daha da adaletsiz hale getirmekte ve yoksulluğu artırmaktadır" değerlendirmesinde bulunuldu. DİSK-AR, "Gelirde adalet, vergide adalet" talebini yineledi.

Raporun metodoloji bölümünde, hesaplamaların SGK kapsamındaki 17 milyon 270 bin sigortalı işçiyi kapsadığı, kayıt dışı çalışanlar, memurlar ve emeklilerin dahil edilmediği belirtildi. Enflasyon kaybının TÜİK'in resmi TÜFE verilerine dayandığı, bu nedenle hesaplanan kayıpların "en az" olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Raporda ayrıca, resmi enflasyonun hatalı ve eksik ölçüldüğü yönündeki görüşe yer verilerek, gerçek kaybın hesaplanandan daha fazla olabileceği kaydedildi.