Ticaret Bakanlığından Canan Tolon'un kırılan eseriyle ilgili açıklama: 'Sanat eseri olduğu bildirilmedi'

Sanatçı Canan Tolon’un Londra’daki bir sergi için gönderdiği enstalasyon parçalarının Türkiye-Bulgaristan sınırındaki Dereköy Gümrük Kapısı’nda tahrip edilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığından açıklama geldi. Açıklamada kontrolün uyuşturucu şüphesiyle yapıldığı savunuldu.

Sanatçı Canan Tolon, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "Şüpheli diye Londra'ya sergime gidecek heykellerimi gümrükte balyozla parçaladılar. Metal armatürlere de prosedür gereği el koyuldu" sözleriyle duruma tepki göstermişti. T24'e yaptığı açıklamada ise enstalasyonun üç parçasının içleri X-ray'de görünmediği için tahrip edildiğini, galeri tarafından hasarın fotoğraflarla kendisine bildirildiğini ifade etmişti.

"Taşıma belgesinde sanat eseri ibaresi yoktu"

Açıklamasında olayın 1 Kasım’da Dereköy Gümrük Kapısı’nda gerçekleştiğini belirten Bakanlık, İngiltere’ye sevk edilen ticari aracın risk analizi kapsamında X-Ray taramasına yönlendirildiğini aktardı. Araç için düzenlenen Transit Refakat Belgesi'nde eşyaların genel tanımlarla beyan edildiği ifade edildi.

Açıklamada, Transit Refakat Belgesi'nde taşınan eşyaların "tamamen el yapımı yağlı boya, karakalem ve pastel resimler, kolajlar ve dekoratif plakalar" şeklinde genel tanımlarla yer aldığı bildirildi. Fiziki incelemede beyannamede bulunmayan üç adet beton blok tespit edildiği, söz konusu blokların sanat eseri, heykel veya kültür varlığı olduğuna dair herhangi bir ibare ya da belge bulunmadığı belirtildi. Taşımaya ilişkin beyanname ekinde Kültür ve Turizm Bakanlığından alınmış herhangi bir izin veya belgenin de yer almadığı kaydedildi.

Eser 'uyuşturucu şüphesiyle' parçalanmış

Beton blokların X-Ray cihazında çok yoğun görüntü verdiğini ve içeriklerinin görüntüleme yoluyla tespit edilemediğini belirten Bakanlık, denetimin gerekçesini şu sözlerle açıkladı: "Gerçekleştirilen işlem, beyan edilmiş sanat eserlerine yönelik bir müdahale değil; beyan dışı olduğu tespit edilen, X-Ray taramasında şüpheli yoğunluk veren ve içeriği mevcut kontrol yöntemleriyle belirlenemeyen beton blokların incelenmesine yönelik bir gümrük kontrolüdür."

Sürücü ile yapılan görüşmede blokların kırılarak kontrol edilmesine itiraz edilmediği ve onay verildiği öne sürülürken, geçmişte heykel, tablo ve mermer blokların içerisine gizlenmiş uyuşturucu yakalama operasyonları örnek gösterildi. "Bu operasyonlar, uyuşturucu kaçakçılığında farklı görünümlerdeki eşyaların gizleme amacıyla kullanılabildiğini somut biçimde göstermektedir" denildi. İnceleme sonucunda herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığı ifade edildi.

Açıklamada "Sanatçımız Canan Tolon'un yaşadığı bu durumdan ve eserlerinde meydana gelen kayıptan üzüntü duyduğumuzu ifade etmek isteriz" ifalerine yer verildi.

(Kültür Servisi)