ABD basını Cumhuriyetçilerin Kongre yenilgisini yazdı

ABD’de 3 Kasım’da gerçekleştirilen ara seçimlerde Başkan Trump’ın liderliğindeki Cumhuriyetçilerin Senato ve Temsilciler Meclisi çoğunluğunu Demokratlara kaybetmesi ABD basınında da geniş yer buldu. Seçimler 'sert bir azarlama' ve 'tarihi bir yok oluş' olarak görülürken, hayat pahalılığı, Trump'ın İran'a açtığı savaşın etkileri, Trump ile MAGA hareketinin geleceğinin tartışmaya açıldığı vurguladı.

NYT: Cumhuriyetçilere “Sert bir azarlama”

Demokratların çizgisindeki The New York Times gazetesi sonuçları “Sert bir azarlama” manşetiyle gördü. Alt başlığa ise Demokratların Kongre’yi silip süpürerek Cumhuriyetçilere darbe vurduğu yönündeki ifadeler taşındı.

“Trump döneminin alacakaranlığının başladığına dair işaret” başlıklı Peter Baker imzalı haber analizde, Trump'ın ara seçimleri kendisi hakkında bir referanduma dönüştürdüğü üzerinde duruldu. Gazeteye göre Trump, seçim kampanyası boyunca seçmenlere kendisinin oy pusulasında olduğunu söyledi. Ancak bu kişiselleştirme, seçmenlerin ekonomik sorunlara ve yönetimin politikalarına yönelik tepkilerinin Cumhuriyetçi adaylara yansımasını engelleyemedi.

Analizde özellikle üç neden öne çıkarıldı: Yüksek benzin fiyatları, İran savaşının yarattığı hoşnutsuzluk ile Trump ve yakın çevresinin kişisel kazanç sağladığına ilişkin iddialar. Baker, normalde Cumhuriyetçilere oy verme eğiliminde olan bazı seçmenlerin de bu kez farklı tercihler yaptığını belirtti. Gazeteye göre sonuçlar, Trump'ın Cumhuriyetçi seçmenler üzerindeki etkisinin sınırlarını da görünür kıldı.

Gazete, Cumhuriyetçilerin kalesi olarak bilinen Texas’ın Demokratlara geçmesine ise geniş yer ayırdı. James Talarico'nun Cumhuriyetçi Ken Paxton karşısında kazandığı Senato yarışı, eyaletteki büyük siyasi değişimin başlangıcı oldu. Gina Hinojosa'nın üç dönemdir görevdeki Vali Greg Abbott'ı yenmesi ise “tarih yazdı” şeklinde yorumlandı.

“Kongre başkanı denetleme rolünü yeniden üstleniyor” başlıklı Carl Hulse imzalı haber analiz de dikkat çekti. Hulse, 2024 seçimlerinden bu yana Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Kongrenin Trump yönetimini ciddi biçimde denetlemekten kaçındığını belirtti. Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde etmesinin, yasama organının yürütme üzerindeki denetimini güçlendirebileceği değerlendirildi.

Washington Post: “Partiler yeni dönemle yüzleşiyor”

The Washington Post ise iki partinin de yeni siyasi döneme uyum sağlamak zorunda olduğunu vurgulayarak manşetini “Partiler yeni dönemle yüzleşiyor” ifadesiyle kurdu. Gazete, iki partinin de stratejilerini gözden geçirmek zorunda kaldığı bir siyasi tabloya işaret etti.

“Demokratlar bir seçim yapmak zorunda: Karşı karşıya gelmek mi, uzlaşmak mı?” başlıklı haber analizde ise Demokrat Parti içindeki tartışmalar ele alındı. Demokratların seçimden önemli bir çoğunlukla çıkmalarına karşın, bu başarının kalıcı bir toplumsal desteğe dönüşmesinin garanti olmadığı vurgulandı. Demokratların Kongrede Trump'ın politikalarını durdurabilecek ve yönetimi soruşturabilecek bir güce kavuştuğu fakat seçmenlerin beklentilerinin yalnızca Trump'a karşı çıkılmasıyla sınırlı olmadığı belirtildi. Demokratların geçim maliyetlerini düşürme sözünü nasıl gerçekleştireceklerine ilişkin henüz ayrıntılı bir yasama programı ortaya koymadıkları ifade edildi.

Öte yandan Demokratların Kongre’de çoğunluğu elde etmesinin Trump'ın Beyaz Saray'daki yetkilerini ortadan kaldırmayacağı dile getirildi. Demokratların girişimlerinin Trump’ın vetosuyla karşılaşabileceği vurgulandı.

Birinci sayfada “Tarihi tepkinin zeminini hazırlayan Cumhuriyetçi hatalar” başlıklı yazı da dikkat çekti. Trump'ın kendisini seçim kampanyasının merkezine yerleştirme stratejisinin ters teptiği belirtildi. Yazıya göre Cumhuriyetçiler, ara seçimleri Trump hakkında bir referanduma dönüştürmekten kaçınmak yerine başkanın kişisel popülaritesine güvenerek seçmenleri harekete geçirmeye çalıştı. Ancak ekonomik hoşnutsuzluk ve Trump yönetimine yönelik tepkilerin yeterince hesaba katılmaması, bu stratejinin başarısızlığa uğramasında etkili oldu.

Trump'ın Beyaz Saray'daki balo salonu inşaatını ziyaret etmesi de birinci sayfaya taşındı. “Ağır yenilginin ardından Trump, ‘en güvenli yeri’ olan balo salonuna döndü” başlıklı haberde, Trump'ın seçim sonuçlarını değerlendirmek yerine inşaat ve yenileme projelerini uzun uzun anlatmasına dikkat çekildi. Bu durum, halkın hayat pahalılığından şikâyet ettiği ve İran savaşının sonuçlarının tartışıldığı bir dönemde Trump'ın kendi inşaat projesine odaklanmasına yönelik eleştirilerle birlikte aktarıldı.

Washington Times: “MAGA yok oluş düzeyinde bir olayla karşı karşıya”

The Washington Times ise seçimleri “MAGA yok oluş düzeyinde bir olayla karşı karşıya” manşetiyle gördü. Alt başlıkta ise seçimlerin Cumhuriyetçileri yeni bir kimlik arayışına ittiği ifade edildi.

Seçimlerin Trump’ın MAGA hareketinin geleceğini tartışmaya açtığı belirtilirken Texas’a da özel bir dikkat çekildi. Cumhuriyetçi Ken Paxton'ın Demokrat James Talarico karşısında çift haneli farkla kaybetmesinin, Cumhuriyetçi Parti içindeki aday belirleme stratejisine yönelik eleştirileri güçlendirdiği belirtildi. Haberde açıklamalarına yer verilen Cumhuriyetçi stratejist Matt Mackowiak, artık Cumhuriyetçilerin Trump sonrası bir siyasi gerçekliğe hazırlanması gerektiğini savunuyor.

Gazete, “Mavi dalga, 2028 için açık bir yarışın önünü açtı” başlıklı haberinde Demokratların seçim zaferinin parti içindeki siyasi ayrılıkları da gündeme getirdiğini yazdı. Gazeteye göre merkezci, liberal ve ilerici kanatlar, seçim başarısını kendi politikalarının doğruluğunun kanıtı olarak gösteriyor. Ancak bu farklı eğilimlerin Trump karşıtlığının ötesinde ortak bir siyasi program oluşturup oluşturamayacağı belirsizliğini koruyor.

İran savaşına yönelik tepkilerin Pentagon’u da sarstığı birinci sayfaya taşındı. “İran savaşına tepki Hegseth'in geleceğini tehlikeye atıyor” başlıklı haberde, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisinde savaşın önemli rol oynadığı ve Savunma Bakanı Pete Hegseth'in görevden alınmasının gündeme geldiği belirtildi. Gazete, Trump'ın ağır yenilginin ardından danışmanlarıyla Hegseth'in değiştirilmesini görüştüğüne ilişkin haberlere yer verirken Trump'ın bu iddiaları reddettiğini aktardı.

WSJ: “Washington’da yeni dönem”

The Wall Street Journal ise seçimleri Trump'a yönelik ağır bir siyasi tepki olarak değerlendirirken seçim sonucunun merkezine ekonomik sorunları yerleştirdi.

“Demokratlar ekonomiye odaklanarak Temsilciler Meclisi ve Senatonun kontrolünü ele geçirdi, Trump'a ağır darbe vurdu” alt başlığını kullanan gazete, Demokratların başarısının temelinde hayat pahalılığına karşı yürüttükleri kampanyanın bulunduğunu vurguladı.

Haberde, Demokratların seçim başarısında kültürel tartışmalardan uzak durarak hayat pahalılığına odaklanmalarının etkili olduğu yazıldı. Gazeteye göre partinin merkezci ve sol kanadı, yüksek akaryakıt ve gıda fiyatları üzerinden ortak bir kampanya yürüttü. Seçmenlerin yüzde 89'u yaşam maliyetinin oy tercihlerinde önemli olduğunu belirtirken Demokratlar Texas, Kansas ve Güney Carolina gibi Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de bağımsız seçmenlerin desteğini kazandı.

“Trump ara seçimleri nasıl kaybetti?” başlıklı haberde ise İran savaşı, yükselen benzin fiyatları ve siyasi hesap hatalarının Cumhuriyetçilerin yenilgisinde etkili olduğu yazıldı. Gazeteye göre danışmanlarının uyarılarına rağmen Trump savaş politikasını değiştirmedi. Savaşın maliyeti 47 milyar doları aşarken benzin fiyatları yüzde 40 yükseldi. Trump'ın ekonomik hoşnutsuzluğu dikkate almaması, sert göçmen politikaları ve güçlü adaylar yerine kendisine sadık isimleri desteklemesi de yenilginin nedenleri arasında gösterildi.

Demokratların Kongrede çoğunluğu kazanmasının borsayı da yükselttiği belirtildi. Gazeteye göre piyasalar, Trump'ın ekonomi politikalarının Kongrede engellerle karşılaşabileceği beklentisiyle yükselirken İran savaşının maliyetleri ve büyük teknoloji yatırımlarına yönelik denetimler de gündeme geldi.

Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine yönelik halk tepkisinin seçim gündemine taşındığı ve sektörde endişe yarattığı da birinci sayfaya taşındı. Gazete ayrıca Demokratların Kongrede çoğunluğu kazanmasına rağmen Trump'ın dış politika kararlarını sınırlama yetkilerinin kısıtlı olduğuna dikkat çekti.

(Dış Haberler)