ABD seçimleri Arap basınında: İran savaşının faturası sandığa yansıdı

Arap basını, ABD’deki ara seçim sonuçlarını ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti açısından ağır bir siyasi yenilgi olarak değerlendirdi. Seçim sonuçları, Trump’ın siyasi hareket alanını daraltan ve onu ‘topal ördek’ konumuna sürükleyen bir gelişme olarak yorumlandı. Seçmenlerin hayat pahalılığına yönelik tepkisinin yanı sıra İran’a karşı yürütülen savaşın ekonomik ve siyasi sonuçları da yenilgide etkili olan başlıca unsurlar arasında gösterildi.

Arap basınında Trump’ın seçimlerin ardından Truth Social hesabından üzerinde “VETO” yazan kırmızı bir şapka görseli paylaşmasına da dikkat çekildi. Seçim öncesinde Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu kaybetmesi halinde “Bay Veto” olacağını söyleyen Trump’ın bu paylaşımı, Demokratların elde ettiği çoğunluğa karşı kullanabileceği başlıca anayasal yetkilerden birine işaret ediyor.

“Savaşın bedeli Trump’ın peşini bırakmıyor”

Lübnan merkezli El-Ahbar gazetesinin yazarı Hıdır Hırubi, “İran seçimlerin odağında: Savaşın bedeli Trump’ın peşini bırakmıyor” başlıklı değerlendirmesinde, savaşın ekonomik sonuçlarının Cumhuriyetçilere verilen desteği zayıflattığını vurguladı. Hırubi’ye göre özellikle kırsal bölgelerde akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki artış çiftçilerin maliyetlerini yükseltirken, tarım sektöründeki iflaslar da seçmen tepkisini besleyen unsurlar arasında yer alıyor. Demokratların çoğunluğu elde etmesiyle birlikte İran’a yönelik askeri adımların Kongre denetimine alınması, savaş bütçesinin sınırlandırılması ve yönetimin kararlarına ilişkin soruşturmaların gündeme gelmesi olası görülüyor. Bununla birlikte Hırubi, seçim sonrasında İran’a yönelik yeni bir saldırı ihtimalinin de tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekerek bölgede daha geniş çaplı çatışma ve nükleer tırmanma riskine işaret etti.

“Tarihi bir mavi dalga”

Seçimlerde dikkat çeken bir diğer gelişme ise bazı eyaletlerde Demokrat adayların elde ettiği sonuçlar oldu. Kansas’ta Adam Hamilton’ın görevdeki Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall’ı yenmesi, seçimlerin sürprizlerinden biri olarak öne çıktı. Hamilton, 1932’den bu yana söz konusu seçim bölgesinde bu koltuğu kazanan ilk Demokrat oldu. Teksas’ta ise Demokrat Talarico, Trump’ın desteğine ve rakibinin aldığı büyük finansmana rağmen Paxton’ı mağlup ederek senatörlük koltuğunu kazandı ve Cumhuriyetçilerin 1988’den beri süren hâkimiyetine son verdi.

Seçimlerde Müslüman ve Filistin kökenli Demokrat adayların elde ettiği sonuçlarla da Arap basınında yer buldu. Abdul El-Sayed’in Michigan’da Cumhuriyetçi Mike Rogers’ı yenerek Senatoya seçilmesi, ABD Senatosuna giren ilk Müslüman olması bakımından tarihi bir gelişme olarak aktarıldı. Filistin merkezli El-Kuds gazetesi ise Abeer Kavas’ın New York eyaletinin Queens bölgesindeki 12’nci seçim çevresinden eyalet Senatosuna seçilerek bu göreve gelen ilk Filistin kökenli kadın olduğunu yazdı.

El-Arabi el-Cedid, Demokratların Kongre’de kontrolü ele geçirmesini “tarihi bir mavi dalga” olarak nitelendirirken, El-Arab ve Middle East Online, Abdul El-Sayed’in seçilmesini öne çıkardı. Suudi Arabistan merkezli Mecelle ise “Partisi ezici yenilgiye uğrayan Trump ‘topal ördek’ oldu” başlığını kullandı. Dergideki değerlendirmede, Demokratların Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesinin Trump’ın yasama gündemini engelleme ve yönetim yetkilileri hakkında soruşturma yürütme imkanı sağladığı vurgulandı.

Orta Doğu politikası değişecek mi?

Lübnan merkezli Ed-Diyar gazetesi de Trump’ın mevcut yetkileri çerçevesinde askeri operasyonlara devam edebileceğini, ancak uzun süreli veya yüksek maliyetli bir savaşın siyasi ve mali açıdan daha karmaşık hale gelebileceğini belirtti. Bu değerlendirmede, seçim sonuçlarının ABD’nin İran politikasını bir anda değiştirmese de yönetimin askeri karar alma ve savaşın finansmanını sürdürme kapasitesi üzerinde baskı oluşturabileceğine işaret edildi.

BAE merkezli Sky News Arabi haber sitesi ise seçim sonuçlarının Orta Doğu politikalarına olası etkilerini ele aldı. Sitede yayımlanan değerlendirmede, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı kayıpların Washington’ın Orta Doğu dosyalarında yeni hesapları gündeme getirdiği belirtildi. İlk sonuçların, Trump’ın son iki yıldır sahip olduğu Kongre desteğiyle politikalarını sürdürme kapasitesini tehdit eden bir Demokrat ilerlemeye işaret ettiği kaydedildi. İran’la savaş, İsrail’e askeri destek ve Körfez güvenliği gibi başlıklar üzerinden, iç siyasi baskıların Trump’ı çatışmaların maliyetini düşürecek uzlaşmalara mı yönelteceği, yoksa askeri seçeneklere daha sıkı sarılmasına mı yol açacağı sorusunun gündeme geldiği belirtildi. Değerlendirmede, seçimlerin bu konuda kesin bir yanıt sunmadığına dikkat çekilerek başkanın dış politikayı yönetmede geniş yetkilere, Kongrenin ise finansman, yasama ve denetim araçlarına sahip olduğu hatırlatıldı. Bu çerçevede, ABD’nin bölge politikasında ani bir dönüşümden ziyade yönetim üzerindeki kısıtlamaların artmasının daha olası olduğu ifade edildi.

Sonuç olarak seçimler, Trump’ın siyasi gücüne yönelik önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Demokratların Kongrede elde ettiği çoğunluk, Beyaz Saray’ın hareket alanını daraltırken İran savaşı başta olmak üzere dış politika kararlarının iç siyasette daha yoğun biçimde tartışılmasının önünü açıyor. Trump’ın “VETO” mesajı, yeni dönemde bu mücadeleye nasıl yaklaşacağının işaretlerinden biri olarak okunabilir. Ancak Kongredeki güç dengelerinin değişmesi, ABD’nin İran politikasında otomatik bir dönüşüm yaşanacağı anlamına gelmiyor. Asıl belirleyici olan, Demokratların denetim ve bütçe yetkilerini ne ölçüde kullanacağı ve Trump yönetiminin bu baskıya nasıl karşılık vereceği olacak.