TÜİK verilerindeki gizemli tablo: Aydın'da her dört ölümden birinin nedeni belirsiz!

Aydın — Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ölüm ve ölüm nedeni verileri, Aydın ilinde nedeni açıklanmayan kayıpların son yıllarda olağanüstü bir ivme kazandığını ortaya koydu. Aydın Tabip Odası eski başkanlarından Dr. Metin Aydın'ın gerçekleştirdiği incelemeye göre, 2019 ile 2025 yılları arasındaki dönemde nedeni bilinmeyen ölüm artış oranı ülke genelinde 1,5 kat seviyesinde kalırken, Aydın kentinde 12,1 kat seviyesine ulaştı. Tabip Odası eski başkanı, ortaya çıkan bu tablonun kamu sağlığı ve veri güvenilirliği açısından etraflıca incelenmesi gerektiğini dile getirdi.

Sayılarla Aydın'daki krizin boyutu

Paylaşılan resmi rakamlara bakıldığında, Türkiye genelinde 2024 senesinde yüzde 5,2 olarak kaydedilen nedeni bilinmeyen ölüm oranı 2025 yılında yüzde 7,9 seviyesine tırmandı. Aynı zaman diliminde Aydın kentindeki oran ise yüzde 17,3 seviyesinden yüzde 27,9 oranına sıçradı. Kentte 2019 senesinde yalnızca yüzde 2,3 düzeyinde seyreden bu oranın 2025 yılında ulaştığı nokta, Aydın ilini ülke ortalamasının yaklaşık 3,5 kat üzerine taşıdı. Bu verilere göre Aydın ili, 2025 yılında tüm ölümler içerisindeki yüzde 27,9'luk bilinmeyen ölüm payı ile dünyada ve Türkiye'de ilk sıraya yerleşti.

Hastalık kayıtlarında şüpheli gerileme

Geçmiş yılların istatistikleri incelendiğinde, 2016 ile 2021 yılları arasında Aydın kentinde dolaşım sistemi rahatsızlıkları ile kanser ve solunum yolu hastalıklarının ölümlerde ilk sıraları aldığı göze çarptı. Aydın ili 2019 senesinde dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde Türkiye birincisi, takip eden iki yılda ise ülke ikincisi konumunda yer aldı. Ancak 2022 yılından itibaren açıklanan verilerde kronik hastalıklara bağlı ölümlerin istatistiksel olarak gerilediği, buna karşılık nedeni bilinmeyen ölüm kayıtlarının hızla çoğaldığı görüldü. Dr. Metin Aydın, yaşanan bu sıra dışı değişimin tıbbi belgeleme, tanı, kodlama ve veri aktarım süreçlerindeki olası aksaklıklar açısından araştırılması gerektiğini vurguladı.

Şeffaf denetim ve acil araştırma çağrısı

Araştırmada değerlendirilen bir diğer önemli unsur ise kentteki çevresel maruziyetler ve sanayi faaliyetleri oldu. Aydın ilinin kilometrekare başına en fazla jeotermal enerji santraline ev sahipliği yapan bölge konumunda bulunduğuna dikkat çekildi. Tesislerden havaya, suya ve toprağa salınan gazlar ile akışkanların şeffaf biçimde denetlenmediği ifade edildi. Dr. Metin Aydın, ölüm artışlarının doğrudan tek bir nedene bağlanmasının resmi kanıtlar olmadan mümkün olmadığını belirterek; gıda güvenliği, hava kalitesi ve jeotermal tesislerin etkilerinin bilimsel yöntemlerle incelenip kamuoyu ile paylaşılması çağrısında bulundu.