İngiltere’de kalıcı oturum 'ekonomik katkıya' bağlanıyor: Mültecilere 20, tekneyle gelenlere 30 yıl

İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, 2 Kasım’da Mecliste yaptığı açıklamayla kalıcı oturum (Indefinite Leave to Remain - ILR) sisteminde kapsamlı değişiklikleri duyurdu. “Earned Settlement” (kazanılmış kalıcı oturum) adı verilen yeni modelde, İngiltere’de kalıcı oturum hakkı için bekleme süreleri göçmenlerin çalışma durumuna, gelirlerine ve ülkeye geliş biçimlerine göre yeniden düzenleniyor.

Yeni modelle çoğu göçmen için mevcut 5 yıllık kalıcı oturum süresinin 10 yıla çıkarılması öngörülüyor. Yüksek gelir elde edenler ve belirli kamu hizmetlerinde çalışanlar için daha kısa süreler korunurken, mülteciler ve düzensiz yollarla ülkeye gelenler açısından çok daha uzun bekleme süreleri gündeme getiriliyor.

Mülteciler için 20, küçük tekneyle gelenlere 30 yıl

Yeni düzenlemenin en tartışmalı başlıklarından biri mültecilerin kalıcı oturum hakkı. Hükümet, temel koruma statüsünde kalan mülteciler için 20 yıllık bir bekleme süresi öngörüyor. Çalışma ve eğitim yoluna geçebilenlerin bu süreyi azaltabilmesi planlanıyor. Güvenli ve yasal kabul edilen yollardan gelen mülteciler için ise daha kısa bir oturum yolu öngörülüyor. Küçük teknelerle Manş Denizi’ni geçerek ülkeye gelenler için ilave yaptırımlar uygulanması ve bekleme süresinin 30 yıla kadar çıkması gündemde. Böylece savaş gibi koşullardan kaçmak zorunda kalan en zor durumdaki kesimler en fazla ‘cezalandırılıyor.’

Bu yaklaşım, mültecilere sağlanan uluslararası korumanın giderek daha fazla çalışma, ekonomik katkı ve göç güzergahı üzerinden değerlendirilmesi anlamına geliyor.

Kalıcı oturumda ekonomik katkı ölçütü

Yeni modelde çoğu göçmen için 10 yıllık süre temel alınacak. Yıllık 50 bin 271 sterlin ve üzeri kazananlar ile belirli sağlık ve eğitim çalışanları 5 yılda, 125 bin 141 sterlin ve üzeri kazananlar ise 3 yılda kalıcı oturuma başvurabilecek.

Başvuru sahiplerinden güçlü İngilizce yeterliliği, National Insurance (ulusal sigorta) katkıları, temiz sabıka kaydı ve devlete borçlarının bulunmaması gibi şartları yerine getirmeleri istenecek.

Böylece kalıcı oturum hakkı, yalnızca ülkede yasal olarak geçirilen süreye değil, kişinin gelirine ve ekonomik katkısına da bağlanıyor.

Bakım çalışanlarına yönelik düzenlemede geri adım

Hükümetin ilk önerisinde bakım sektöründe çalışan bazı göçmenler için 15 yıllık bekleme süresi gündeme gelmişti. Sendikaların, bakım sektörü temsilcilerinin ve İşçi Partisi milletvekillerinin itirazlarının ardından hükümet bu alanda değişikliğe gitti.

Belirli koşulları karşılayan ve mayıs 2025’ten önce İngiltere’de bakım çalışanı olarak işe başlayan kişiler için 5 yıllık kalıcı oturum yolu korunacak.

Bu gelişme, hükümetin göçmen emeğine ihtiyaç duyduğu sektörlerde uzun bekleme sürelerinin yaratabileceği personel sorunlarına ilişkin tartışmaları da gündeme taşıdı.