BM Güvenlik Konseyi, Guterres'in yerine önerilecek aday için 7. kez ön oylama yaptı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), bu yıl sonunda görev süresi bitecek olan Genel Sekreter Antonio Guterres'in yerine aday olacak 7 isim için 7. kez ön yoklama seçimi yaptı.

Kapalı toplantı şeklinde gerçekleştirilen ve bu defa renk kodlu yapılmayan "straw poll" denilen ön oylamada, 15 konsey üyesi adaylar hakkındaki görüşlerini 7. kez ortaya koydu.

BMGK Dönem Başkanı Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, ön oylamadan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, yarışa en son katılan Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) adayı Lana Nusseibeh için BM Güvenlik Konseyi’nde 28 Ekim’de gayri resmi bir diyalog toplantısı gerçekleştirildiği bilgisini paylaştı.

Balta, diyalog toplantısının ardından bugün 7. ön yoklamanın yapıldığını belirterek, sonuçların ilgili aday gösteren üye devletlerin daimi temsilcilerine ve Genel Kurul Başkanlığına gönderileceğini söyledi.

Bir sonraki ön yoklamanın ne zaman olacağına karar verilmediğini aktaran Balta, BMGK'nin aday seçimi konusunda Genel Kurula, yeni seçilecek genel sekreterin göreve hazırlanması için yeterli zaman tanıyacağını kaydetti.

7. tur oylama sonuçları

Diplomatik kaynaklardan dışarıya sızan ilk bilgilere göre, bugün yapılan gizli oylamada, Kosta Rikalı Rebeca Grynspan 11 "lehte" ve 4 "aleyhte" oyla ön yoklamayı yine önde bitirdi.

Grynspan’ı 9 "lehte", 4 "aleyhte" ve 2 "çekimser" oyla Rafael Grossi takip ederken, Carolyn Rodrigues Birkett 8 "lehte", 6 "aleyhte" ve 1 "çekimser" ile 3. sırada yer aldı.

Yarışa en son katılan BAE’nin adayı Lana Nusseibeh ise beklentilerin aksine, 7 "lehte", 6 "aleyhte" ve 2 "çekimser" oy alarak 4. sırada kaldı.

Diğer adaylar Olara Otunnu 4 "lehte", 11 "aleyhte", Maria Fernanda Espinosa 2 "lehte", 10 "aleyhte", 3 "çekimser" ve Ivonne Baki 1 "lehte", 14 "aleyhte" oy aldı.

BMGK'deki ön yoklama

BMGK'de gizli yapılan ve resmi olmayan ön yoklamada, her aday için Konsey üyeleri oy pusulasında bulunan "lehte", "aleyhte" ve "çekimser" seçeneklerinden birini işaretliyor.

Ön oylama, bir sonraki BM Genel Sekreteri olmak için yarışan adaylara verilen desteği ölçen bir test oylaması işlevi görüyor.

En son yapılan oylamada ilk kez "renk kodlu" pusula kullanılmıştı. Ancak bu seçimde yarışa yeni aday katıldığı için tekrar renksiz oylamaya dönüldüğü belirtiliyor.

BM'nin 5 daimi üyesinin adaylar için kırmızı renkte "aleyhte" oy kullanması, 5 daimi üyenin adaylar üzerinde veto yetkisi bulunduğundan "kırmızı" oy alan adayların yarışta şansı azaltıyor.

Ancak ön yoklamalar, gayri resmi bir süreç olduğundan verilen kırmızı "aleyhte" oyların bir sonraki ön yoklamada veya resmi oylamada tersine çevrilme ihtimali de bulunuyor.

Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine geçmek için şu an 7 aday yarışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 döneminde BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, 1980'lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu, Ekvadorlu siyasetçi ve diplomat Ivonne Baki ve en son yarışa katılan BAE’den Lana Nusseibeh adaylar arasında yer alıyor.

Adaylardan eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall ise 20 Ekim’de yarıştan çekilmişti.

15 üyeli BMGK'de yapılacak kapalı oturumlarda en az 9 "evet" oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulu'nun onayına sunulacak.

BM Şartı, Konseyin birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir devam eden bir uygulama gereği BMGK'nın bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurul'a önermesi bekleniyor.

BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varmasının biraz zaman alacağı düşünülürken, yeni genel sekreterin en geç aralıkta belli olması bekleniyor.

193 üyeli Genel Kurul'da çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027'de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.

2016'dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor.

(AA)