İngiltere'de 2027 bütçesi açıklandı: Yeni bir savaş bütçesi

Londra - Birçok ülkede olduğu gibi İngiltere’de de 2027 bütçesi açıklandı. Maliye Bakanı John Healey’in parlamentoya sunduğu bütçede yine silahlanmaya büyük pay ayrıldı. Sağlık ve eğitim gibi kamu hizmetlerine ayrılan bütçe ise neredeyse “harçlık” düzeyinde.

Bakan Healey, “Çalışanlar için bütçe yaptım” iddiasında bulunsa da asıl olarak zenginleri koruyan ve silahlanmayı önceleyen bir bütçe hazırlandığı açıkça görülüyor. Bakan, kış aylarında her aileye 100 sterlinlik yakıt yardımını öne çıkarırken bütçenin detayları bir savaş bütçesine işaret ediyor.

Askeri harcamanın ek bütçeleri katlanarak artıyor

2025’te askeri harcamalara 60.3 milyar sterlin ayrılmıştı. 2026’da bu miktara 1.9 milyar daha eklenerek toplam 62.2’ye çıkarıldı. 2027 bütçesinde ise 6.1 milyar daha eklendi ve 68.3 milyara çıkarıldı. Bu da, önceki Başbakan Starmer dönemindeki savunma bütçesine yapılan ek harcamanın en az üç katı oldu.

Bakan, ayrıca 2028 için 73.8 milyar sterlin ve 2029 için de 76.5 milyar sterlin gibi yüksek miktarda artış yapacağını duyurdu.

Yeterli sağlık bütçesi sağlanmadı, sıralar uzayacak

Ülkenin kanayan yarası olan sağlığa ise gerekli bütçe bir kez daha ayrılmadı. 2026’da 217.4 milyar olan sağlık bütçesi 226.3 milyara çıkartıldı. İngiltere Tabip Odası’na (BMA) göre, sağlık harcamalarının yıllık olarak en az yüzde 7 oranında arttırılması gerekiyor. Buna göre en az 15.2 milyar sterlin ek bütçe ayrılması gerekirken, hükümet sadece 8.9 milyar sterlin ek bütçe ayırdı. Bu da, önümüzdeki yıl halkın daha uzun süre kuyruklarda bekleyeceği anlamına geliyor. İngiltere’de bazı ameliyat sıraları 6 aya kadar uzamış durumda. Bazı tedaviler için uzun süre bekleyemeyen hastalar, tedavi için başka ülkelere gidiyor.

Tabip Odası’na göre, 1979 yılından bu yana her yıl sağlık bütçesinden kesintiler yapılıyor. Kovid-19 salgını dönemindeki 2 yıl dışında tüm yıllarda sağlık bütçesi kesildi. Bu yüzden İngiltere’de 3 milyondan fazla kişi tedavi sırası bekliyor. Bunların birçoğu kanser hastası.

Ulusal Eğitim Sendikası (NEU) da eğitime daha fazla bütçe talebinde bulunurken, hükümet bir kez daha sınırlı bir artış yapacağını duyurdu. Birçok okulun harcamalarını belediyelere bırakan hükümet, sosyal hizmetlere de beklenen bütçeyi ayırmadı.

İki milyarlık propaganda

Yaklaşık 20 milyon aileye “bir seferliğine” yapılacak olan 100 sterlinlik yakıt yardımı ise başta BBC olmak üzere medya tarafından öne çıkarılıyor. Savunma bütçesindeki artışı haber yapmayan ana akım medya, bakanın “Çalışanlara bütçe yaptık” sözünü ve 100 sterlinlik yardımı manşetlerine taşıdı.

Burnham’ın ‘sosyalistliği’ bütçeye kadarmış

Başbakan Andy Burnham yıllarca, en zenginlere daha fazla vergi sloganı attı. O zamanlar Manchester Belediye Başkanıydı ve çeşitli gösterilere katılarak, başta sağlık olmak üzere sosyal hizmetlerin finansmanı için zenginlerin daha fazla vergi vermesi gerektiğini söylüyordu. İşçi Partisi liderliğine ve başbakanlığa aday olduğunda ise çeşitli sermaye çevreleri Burnham için “sermaye dostu sosyalist” demişlerdi.

Halkın ihtiyaçlarına daha fazla bütçe ayırması beklenen Burnham, Starmer’ı da aşarak savaş bütçesini büyüttü. Sağlık, eğitim, ulaşım ve sosyal hizmetlerin bütçesi bir kez daha kesintiye uğradı.