Türkiye’de meteorolojik ekstrem olaylar 20 yılda 2 kattan fazla arttı

Türkiye’de iklim koşullarına bağlı olarak görülen meteorolojik ekstrem olaylardaki artış dikkat çekici boyuta ulaştı. Son 20 yılda 2 kattan fazla artış kaydedilen ekstrem doğa olayları, 2000'li yılların başında 400'ün altında seyrederken, 2026 yılı Ocak-Eylül döneminde 1.329'a çıktı.

Verilere göre, ekstrem olay sayısı 2014 yılında 500'e ulaştı, 2015'te 959 olarak kaydedildi ve 2016'da 1.313 olayla o dönem rekor kırdı. Sonraki yıllarda 598 ile 984 arasında değişen bu rakam, 2021 yılında ilk kez 1.000 sınırını aşarak 1.024 oldu. 2022'de 1.030 olarak kayıtlara geçen ekstrem olay sayısı, 2023 yılında 1.475 olayla tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu rakam 2024'te 1.257, geçen yıl ise 1.011 olarak gerçekleşti.

En sık görülen olaylar yağmur ve sel

2014 yılı ve sonrasındaki dönemde yaşanan afetlerde çoğunlukla yağmur ve sel ilk sırada yer aldı. Meteorolojik karakterli olağanüstü olayların oransal dağılımında, 2016'da sıcak hava dalgası, 2014, 2017 ile 2021'de fırtına ve hortum, 2015, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024 ve 2026'da şiddetli yağış ve sel öne çıktı. 2022'de en çok şiddetli yağışlar görülürken, 2025'te ise fırtına etkili oldu.

Yıllar içinde yaşanan bazı büyük afetler ve can kayıpları da raporda yer aldı. Buna göre, 2020 yılında Van'daki çığda 41, Giresun ve Bursa'daki sellerde 10 kişi hayatını kaybetti. 2021'deki orman yangınlarında 3, Kastamonu, Sinop ve Bartın'daki büyük sel felaketinde ise 97 kişi yaşamını yitirdi. 2023 yılında Urfa'da meydana gelen selde 21 kişi hayatını kaybederken, 2024'teki Antalya selinde de 1 kişi yaşamını yitirdi.

2026 verileri: ilk 9 ayda 1.329 olay

2026 yılı Ocak-Ağustos döneminde kaydedilen 1.263 ekstrem olayın yüzde 33'ünü şiddetli yağmur ve seller, yüzde 20'sini fırtınalar, yüzde 17'sini dolu, yüzde 10'unu toprak kayması, yüzde 8'ini yoğun kar yağışı, yüzde 4'ünü ise yıldırım çarpması ve çığ oluşturdu. Eylül ayında ise 24 şiddetli yağış ve sel, 16 fırtına, 9 heyelan, 7 dolu, 7 yıldırım düşmesi, 2 orman yangını ve 1 kum fırtınası olmak üzere toplam 66 meteorolojik olay kayıtlara geçti. Eylüldeki afetlerin yaklaşık yüzde 36'sını şiddetli yağışlar oluşturdu.

(DHA)