Radyasyon işçiye, ihale MNT’ye, ödül işçi düşmanlığına

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp Kliniğinde taşeron MNT firmasında çalışan işçiler, sendikalaştıktan sonra işten çıkarıldıklarını Evrensel’e yazdı. İşçiler mektuplarında şirketin kazancını artırmak için kendilerine “olabildiğince fazla çekim” yaptırdığını anlatıyor. Radyoaktif atıklarla çalışan temizlik işçilerine yıllarca dozimetre verilmemiş. Cihaz arızalandığında, üzerinde radyoaktif madde bulunan hastalar önlem alınmadan başka merkezlere gönderilmiş. İşçilerin sorusu açık: “Bu işi denetlemekle görevli kurumlar neredeydi?”

Belgeler ve kamuya açık kayıtlar, bu sorunun tek bir klinikle sınırlı olmadığını gösteriyor. MNT’nin adı daha önce de radyasyon güvenliği, kamu denetimi ve ihale tartışmalarında geçti. Şirket buna rağmen kamu ihalelerini almayı sürdürdü.

Muğla’da hastalara fazla doz

İşçiler, yaşadıklarının “hastaların ve toplumun sağlığını da” ilgilendirdiğini söylüyor. Bunun bir örneği Muğla’da yaşandı. Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli üç hekim, 2 Ocak 2024 tarihli bir tutanak tuttu. Tutanakta, MNT’nin hizmet verdiği nükleer tıp biriminde tiroid sintigrafisi yapılan hastalara önerilen dozların üzerinde radyoaktif madde verildiği kayda geçti. Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu inceleme başlattı. Hazırlanan raporda da hastalara önerilen dozların “oldukça üzerinde” radyoaktif madde verildiği tespit edildi.

Rapor onay beklerken yeni ihale

Müfettiş raporu MNT hakkında üç işlem talep etti: Şirketle imzalanan sözleşme feshedilsin, teminatı gelir kaydedilsin ve şirket ihalelere katılmaktan yasaklansın. Rapor eylül 2024’te bakanlık onayına sunuldu. Bakanın onayı ise ocak 2025’te geldi.

Rapor bakanın masasında beklerken, kasım 2024’te hastanenin 36 aylık PET/BT ve gama kamera hizmeti ihalesi yapıldı. Sözleşme 105 milyon 730 bin lira bedelle yine MNT’ye verildi. Onay geldiğinde ortada feshedilecek eski sözleşme kalmamıştı. Yani müfettişler MNT’nin sözleşmesinin feshedilmesini isterken, şirket aynı hastaneden 105 milyon liralık yeni bir ihale almış oldu.

Yasaklama talebinin uygulanıp uygulanmadığı bilinmiyor. MNT kamu hastanelerinde hizmet vermeyi sürdürüyor.

Yıllardır tek teklif, tek şirket

MNT, Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesinin nükleer tıp ihalelerini yıllardır rakipsiz alıyor. 2017, 2018, 2021, 2022 ve 2023’te yapılan ihalelerin hepsinde yalnızca MNT teklif verdi. Sözleşme bedeli 2017’deki 704 bin liradan 2023’te 24 milyon 647 bin liraya çıktı. 2024’teki ihalede üç firma ihale dokümanını indirdi, ama yine tek teklif geldi; o da MNT’nindi.

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesinde de tablo aynı. MNT 2016’da 23 milyon 956 bin liralık PET/BT ve radyonüklid tedavi ihalesini ve 3 milyon 771 bin liralık nükleer tıp ihalesini aldı. 2019’da 35 milyon 51 bin liralık 36 aylık PET/BT ihalesi ile 534 bin liralık 90 günlük nükleer tıp hizmeti de MNT’ye verildi. Bu ihalelerin hepsinde tek teklif veren şirket MNT oldu.

Rekabet Kurumu: İhaleler paylaşıldı mı?

İki hastanede yıllara yayılan bu tek teklifli tablo, Rekabet Kurumunun soruşturması açısından da dikkat çekiyor. Kurum 28 Temmuz 2026’da, aralarında MNT’nin de bulunduğu 11 şirket hakkında soruşturma başlattı. Kurumun açıklamasına göre soruşturma, kamu hastanelerinin PET/BT hizmetleri ile FDG teminine yönelik ihalelerini kapsıyor. Kurum üç soruya yanıt arıyor: Şirketler tekliflerini birbirinden bağımsız mı belirledi? Fiyatlar birlikte mi şekillendirildi? İhaleler şirketler arasında paylaşıldı mı? Soruşturma sürüyor. İşçilerin “bir kit, bir cihazın parçası gibi” görüldüklerini söyledikleri ihalelerin kendisi de şimdi soruşturma konusu.

Holding başkanı ile bakan aynı yönetimde

MNT’nin kurucusu Şükrü Bozluolcay, şirketin bağlı olduğu Bozlu Holdingin Yönetim Kurulu Başkanı. Bozluolcay, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Sağlıkta Geleceğin Liderleri Platformunun (SAGEL) yönetim kurulunda birlikte yer alıyor. Platformun iletişim adresi ile Bozlu Holdingin merkez adresi aynı: Şişli’de aynı bina, aynı kapı numarası. İhaleleri yapan hastaneler Sağlık Bakanlığına bağlı. Yani bakanlığın başındaki isim ile bu ihaleleri alan şirketin sahibi aynı platformu birlikte yönetiyor.

Bu ilişki Meclis gündemine de taşındı. Yeni Parti Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, 11 Nisan 2025’te TBMM’ye yazılı soru önergesi verdi. Önergede, MNT’nin aldığı ihaleler ile Bakan Memişoğlu ve Bozluolcay arasındaki yönetim kurulu ilişkisinin doğru olup olmadığı soruldu. Bakan Memişoğlu önergeyi yanıtlamadı.

Sendikaya karşı çıkan şefe, MNT’yi ödüllendiren organizasyondan ödül

İşçilerin mektubunda en çok altını çizdiği konu, kliniğin şefine verilen “yılın sağlık yöneticisi” ödülü. İşçilerin tanıklığına göre bu klinik şefi, yeni başlayan işçilere “Sizin hakkınızı ben savunurum, sendikaya üye olmayın” demişti. İşçilerin mektubunda MNT’yle ilişkilendirdiği bu ödülü, MNT’nin genel müdürünü de ödüllendiren organizasyon verdi.

Şef ödülü geçen hafta Acıbadem Üniversitesinde düzenlenen törende aldı. Bu, iki ödülün ortak töreniydi: Sağlık Gönüllüleri Türkiye’nin (SG-T) sağlıkta sosyal sorumluluk ödülleri ile Hospital Manager’ın sağlık yöneticisi ödülleri. Evrensel’in ulaştığı fotoğraf, şefi elinde çiçeklerle, organizasyonun “ortak ödül töreni” afişinin önünde gösteriyor.

Organizasyonun MNT’yle bağı yeni değil. 2024’teki ortak törende MNT Genel Müdürü İsmail Dernek, “kanserin erken teşhis ve tedavisine” katkıları nedeniyle ödüllendirilmişti. Aynı törende SAGEL Yöneticisi Ufuk Eren de ödül almış, SAGEL bu ödülü kendi kurumsal hesabından duyurmuştu.

Organizasyonun çevresindeki bağlar bununla da sınırlı değil:

• Ufuk Eren, ödülü veren Sağlık Gönüllüleri Türkiye’nin 2006’daki kurucu yönetim kurulu üyelerinden biri.
• Hospital Manager’ın 2010 “yılın en başarılı sağlık girişimcisi” ödülü MNT’nin kurucusu Şükrü Bozluolcay’ın.
• Hospital Manager’ın yayıncısı UHS’nin Yöneticisi M. Yavuz Engiz, ödül veren derneğin de yönetiminde.

Aynı organizasyon iki yıl arayla önce MNT’nin genel müdürünü, ardından da işçilerin sendikaya karşı çıktığını anlattığı klinik şefini ödüllendirdi. Mektuptaki işçiler de bunu soruyor: “Bir sağlık yöneticisinin başarısı neyle ölçülür? Şirketin hedeflerine ulaşmasıyla mı, çalışanların sağlığını, güvenliğini ve onurunu korumasıyla mı?”

Yanıt alınamadı

Evrensel olarak MNT’ye, işçilerin üyesi olduğu T. Sağlık-İş Sendikasının Şube Başkanı Zerrin Ceren’e ve İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Basın Sözcüsü Işık Aygün’e telefonla ve yazılı olarak ulaşmaya çalıştık. Sorularımız yanıtsız kaldı.