Fransa’da protestoların panoraması: Fransa’da hangi örgütler nasıl eylemler yaptılar?

Fransa’da eylül sonunda başlayan lise öğrenci eylemleri ekim ayında üniversitelere ve sendikalara uzandı. Öğretmen ve okul personeli eksikliği, kalabalık sınıflar, kötü durumdaki okul binaları ve üniversiteye geçişte kullanılan Parcoursup sistemine karşı başlayan protestolarda farklı örgütler farklı yöntemlerle harekete katıldı. Lise öğrencileri okul girişlerini kapatırken üniversite öğrencileri genel kurullar düzenledi, bazı kampüslerde işgaller gerçekleştirildi. Sendikalar ise gösterilere katılma, grev çağrısı yapma ve öğrencilere örgütlenme alanları açma yoluyla destek verdi.

Eylemlerin örgütlenmesinde öne çıkan yapılardan biri Lise Öğrencileri Sendikal Birliği (Union syndicale lycéenne - USL) ile Öğrenci Birliği (Union étudiante) oldu. İki örgüt, 29 Eylül’de yayımladıkları ortak çağrıda lise ve üniversitelerin kapatılarak eylemlerin büyütülmesini ve 6 Ekim’de gençlik gösterisi düzenlenmesini istedi. Açıklamada eğitimde bütçe kesintilerine, sosyal eşitsizliklere, Parcoursup sistemine ve polis müdahalelerine karşı çıkıldı. Örgütler, 29 Eylül’de ülke genelinde 400’den fazla lisenin ve yaklaşık 10 üniversitenin kapatıldığını bildirdi. Bu sayılar örgütlerin kendi açıklamalarına dayanıyor.

Öğrenci sendikalarından ortak talepler

Öğrenci Birliği, 5 Ekim’de lise ve üniversite öğrencilerinin taleplerini bir araya getiren “gençlik için 10 acil önlem” başlıklı bir platform açıkladı. UNEF (Union nationale des étudiants de Fransa Ulusal Öğrenciler Birliği), Solidaires étudiant-e-s (Dayanışmacı Öğrenciler) ve FAGE (Genel Öğrenci Dernekleri Federasyonu) de platformu destekleyen örgütler arasında yer aldı. Talepler arasında eğitim kurumlarına daha fazla kaynak ayrılması, öğrencilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve eğitimdeki eşitsizliklerin giderilmesi bulunuyordu.

6 Ekim’deki gösterilerde üniversite öğrencileri lise öğrencilerinin kortejlerine katıldı. Le Monde’un haberine göre, üniversitelerdeki idari kapatmalar ve derslerin uzaktan eğitime çevrilmesi bazı kampüslerde katılımı sınırladı. Buna rağmen Paris-VIII Üniversitesi öğrencileri Saint-Denis’deki liselilere destek vermek üzere okul önünde toplandı.

Ayrıca sol çizgideki öğrenci ve gençlik örgütü Le Poing Levé (Havaya Kalkmış Yumruk), eylemlerin üniversitelere yayılması ve işçi hareketiyle birleşmesi çağrısı yaptı. Örgüt, 4 Ekim’de yayımladığı açıklamada 5 Ekim haftasını “kara hafta” olarak niteleyerek lise ve üniversitelerde boykotlar, ortak genel kurullar ve işçi hareketiyle dayanışma eylemleri düzenlenmesini istedi.

Sendikalar nasıl destek verdi?

Fransa’nın önemli işçi konfederasyonlarından CGT (Confédération générale du travail - Genel Emek Konfederasyonu), 2 Ekim’de yayımladığı açıklamada lise ve üniversite öğrencilerinin taleplerini desteklediğini duyurdu. Sendika, öğretmen ve diğer okul personeli eksikliğinin giderilmesini, sınıfların kalabalığının azaltılmasını, eğitim kurumlarının iyileştirilmesini ve Parcoursup sisteminin kaldırılmasını istedi.

CGT, üyelerine 6 Ekim’deki gösterilere katılma çağrısı yaptı. Ayrıca sendika binalarının ve işçi örgütlerine ait toplantı alanlarının öğrencilerin kullanımına açılmasını önerdi. Sendika, öğrencilerin eylemlerine yönelik polis müdahalelerini de kınadı. Eğitim emekçilerinin yanı sıra enerji sektöründeki işçilerin de aynı gün kendi talepleri doğrultusunda greve katılması çağrısı yapıldı.

Solidaires ve SUD-Éducation da öğrencilere destek veren yapılar arasındaydı. Solidaires’in 1 Ekim tarihli açıklamasında, eğitim emekçilerinin ve öğrencilerin ortak sorunlarına dikkat çekildi. Sendika, öğretmen ve yedek personel eksikliği, sınıfların kalabalıklığı, bakımsız okul binaları ve öğrencilerin sosyal eşitsizliklerle karşı karşıya kalmasını kamu eğitimine ayrılan kaynakların yetersizliğiyle ilişkilendirdi.

SUD-Éducation (Dayanışma, Birlik, Demokrasi-Eğitim Sendikası) ise öğrencilerin gösterilere katılma hakkının korunmasını istedi. Sendikal açıklamalarda, öğrenci eylemlerinin yalnızca gençleri değil, okul çalışanlarını ve kamu eğitim hizmetinin geleceğini de ilgilendirdiği vurgulandı.

Ortak mücadele çağrısı

14 Ekim’de Le Monde, lise öğrencilerinin üniversite öğrencilerini ve Sarı Yelekliler hareketini mücadeleye katılmaya çağırdığını yazdı. 13 Ekim gösterilerinde öğrenci örgütleriyle eğitim sendikalarının aynı yürüyüşlerde yer alması, farklı kesimlerin taleplerinin buluşması açısından dikkat çekti.

Öğrenci sendikaları daha çok eğitim koşullarının iyileştirilmesi, kaynakların artırılması ve Parcoursup sisteminin kaldırılması gibi taleplerde birleşirken Le Poing Levé gibi devrimci sol örgütler hareketin işçi sınıfının mücadelesiyle birleşmesini savunuyor. Sendikalar da öğrenci hareketine destek vermekle birlikte kendi üyelerinin çalışma koşulları ve grev talepleri doğrultusunda hareket ediyor.

Bu nedenle Fransa’daki eylemlerin seyrini belirleyecek sorulardan biri, lise ve üniversite öğrencilerinin ortak eylemlerinin kalıcı bir örgütlenmeye dönüşüp dönüşmeyeceği konusudur.