Aliağa'da hava kirliliği sınır değerleri aştı | DEM Parti Milletvekili Akın: Bölgede yeni bir kirleticiye yer yok

İzmir — İzmir'in sanayi yoğunluğu en yüksek ilçelerinden biri olan Aliağa'da hava kirliliği, yasal sınır değerlerini aşarak hassas gruplar için sağlıksız seviyelere ulaştı. Bölgedeki petrokimya tesisleri, demir-çelik fabrikaları, rafineriler ve termik santraller nedeniyle hava kalitesi endeksi (AQI) sık sık "Hassas/Sağlıksız" kategorisinde ölçüldü.

İzmir 5’inci İdare Mahkemesi’nde görülen BATIÇİM davasına sunulan bilirkişi raporu, Aliağa’daki Bozköy ve Aliağa istasyonlarındaki veriler kirliliği gözler önüne serdi. Yaşanan kirlilikle ilgili olarak DEM İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un cevaplaması için soru önergesi verdi.

Aliağa’da kirlilik kritik değeri aştı

Aliağa’nın Horozgediği Mahallesi’nde, Batı Anadolu Çimento Sanayii AŞ (BATIÇİM) tarafından yapılması planlanan yıllık 3 milyon 5 yüz bin ton kapasiteli klinker öğütme ve paketleme tesisi hakkında açılan davanın bilirkişi raporu, bölgedeki mevcut hava kirliliğinin yeni sanayi faaliyetleri bakımından ciddi biçimde değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.

Çevre Bakanlığına bağlı İzmir-Aliağa ve İzmir-Aliağa Bozköy hava kalitesi izleme istasyonlarının 2023 yılı ölçüm verilerini soru önergesinde dile getiren Akın, “Bozköy istasyonunda geçerli ölçüm verisi bulunan 291 günün 66’sında, Aliağa istasyonunda ise 337 günün 45’inde günlük ortalama PM10 konsantrasyonunun (havadaki kirletici birimi) 50 µg/m³ değerini aştığı belirtilmiştir. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde yılda 35 defadan fazla aşılmaması öngörülen kısa vadeli sınır değerinin her iki istasyonda da aşıldığı görülmektedir” ifadesini kullandı.

Bölgede yeni bir kirleticiye yer olmadığını dile getiren Bilirkişi değerlendirmesini hatırlatan Akın, “Aliağa, yoğun sanayi faaliyetleri nedeniyle uzun süredir hava kirliliği baskısı altında bulunan bir bölgedir. Mevcut kirlilik yükünün, yeni tesislerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesinde dikkate alınması; emisyon hesaplarının eksiksiz yapılması, kümülatif etkilerin ortaya konulması ve insan sağlığının korunması bakımından önem taşımaktadır” dedi.

“Bakanlık inceleme ve değerlendirme yaptı mı?”

Çevre Bakanı Murat Kurum’a İzmir-Aliağa ve İzmir-Aliağa Bozköy hava kalitesi izleme istasyonlarında yapılan aşım rakamlarını aktaran Akın, “Bölgede 45 ve 66 gün olan aşım sayılarının mevzuatta belirtilen yılda en fazla 35 kez aşılabilme koşuluyla uyumlu olmadığı görülüyor. Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapılmış mıdır, yapılmış ise sonuçları nelerdir” diye sordu. Akın, İzmir’deki birçok emek meslek örgütü, doğa hakkı savunucuları, çevre gönüllülerinin merak ettiği soruları Bakan Kurum’a yönletti; 

• Aliağa ve Bozköy istasyonlarında PM10 parametresi bakımından tespit edilen sınır değer aşımlarının nedenleri araştırılmış mıdır? Araştırılmış ise kirliliğe kaynaklık eden tesisler ve faaliyetler belirlenmiş midir? Belirlenmiş ise bu kaynaklara karşı hangi idari ve teknik önlemler alınmıştır?
• Aliağa ve çevresindeki sanayi tesislerinin hava kirliliği üzerindeki kümülatif etkisini ortaya koyan güncel bir çalışma bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise çalışmanın tarihi, kapsamı ve sonuçları nelerdir? Böyle bir çalışma bulunmuyorsa bölgedeki mevcut ve planlanan sanayi faaliyetlerinin toplam etkisini belirlemek amacıyla bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?
• Aliağa ve Bozköy hava kalitesi izleme istasyonlarında son beş yıl içerisinde PM10 başta olmak üzere PM2.5, kükürt dioksit (SO₂) ve azot dioksit (NO₂) parametrelerinde sınır değer aşımları tespit edilmiş midir? Tespit edilmiş ise yıllara ve parametrelere göre aşım sayıları, ölçüm sonuçları ve bu sonuçlara ilişkin Bakanlığınızca yürütülen işlemler nelerdir?
• Aliağa’da mevcut hava kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla hava kalitesi ölçüm sonuçları ile bölgedeki solunum yolu hastalıkları ve diğer sağlık göstergelerinin birlikte değerlendirildiği bir çalışma yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir? Böyle bir çalışma bulunmuyorsa ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde yürütülmesi planlanmakta mıdır?