AKP’li meclis üyesi, oda başkanı, medya ve ocak patronu: Gelik’te 3 madenci öldü

Zonguldak’ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesinin Dereiçi mevkiinde, Demir Madencilik A.Ş.’ye ait maden ocağında dün saat 10.00 sıralarında grizu patlaması meydana geldi. Patlama sırasında ocakta bulunan 8 işçiden 3'ü hayatını kaybetti, 5'i yaralandı. Ocaktan çıkarılan 7 işçiden 2'si hastaneye kaldırıldığında yaşamını yitirmişti. Saatlerce yer altında kalan işçi Murat Kaya’nın da cansız bedenine ulaşıldı. Yaşamını yitiren işçilerden diğer ikisinin de Recep Çolakoğlu ve Cengiz Bölükbaşı olduğu öğrenildi.

Yaralılardan yanık nedeniyle entübe edilen Okan Dinçer ve Cemal Arslan, ileri tedavi için Ankara’ya sevk edildi. Sağlık Bakanı Memişoğlu yaralılardan birinin durumunun ağır olduğunu açıkladı. Dumandan etkilenen 3 işçinin ise genel durumunun iyi olduğu bildirildi.

Bakan ‘parlama’ dedi

Adalet Bakanı Gürlek, Zonguldak Cumhuriyet Başsavcılığının olayla ilgili soruşturma başlattığını, soruşturma için bir başsavcı vekili ile iki savcının görevlendirildiğini açıkladı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ise patlamayı “metan parlaması” olarak nitelendirdi. Ocakta havalandırma ve gaz ölçüm sistemlerinin çalışıp çalışmadığı, ocağın hangi rödovans sahasında bulunduğu ve son iş güvenliği denetiminin ne zaman yapıldığı açıklanmadı. Şirketten de olaya ilişkin bir açıklama gelmedi.

Patronun sicili

Demir Madencilik, 1989'da kurulan bir aile şirketi. Ruhsat sahibi Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) olan sahalarda rödovans sözleşmeleriyle kömür üretiyor. Şirketin kendi beyanına göre 2005-2015 arasında TTK’nin 5 sahasında, alt işverenlerle birlikte yaklaşık 1.800 kişiyle 4 milyon tonun üzerinde kömür üretildi. Şirket bugün 250 kişilik kadro ve 188 hektarlık sahayla çalışıyor.

Şirket sahiplerinden Erdoğan Demir’in babası Hüseyin Demir, TTK’de 30 yıl maden işçisi olarak çalışmıştı. 2012'de şirketin sahalarına kaçak ocak operasyonu yapıldı. Erdoğan Demir o dönem kendi sahasında 60 kaçak ocak bulunduğunu kabul etmiş, 56 kişiye taşeronluk verdiğini söylemişti. Aynı günlerde kendini “AK Parti’ye çalışmış iş adamı” olarak tanımlamıştı. 2014'te şirketin sahasında, taşeron bir firmanın işlettiği Diaver’deki ocakta 9 işçi mahsur kaldı. Erdoğan Demir aynı yıl, Soma katliamının ardından çıkarılan torba yasa için “Bir günde 1.400 işçi çıkardık” demişti.

Zonguldak 1. İş Mahkemesinin bir kararında da şirketin Gelik’teki bir rödovans sahasında Demir Madencilik’in asıl işveren, Muhammet Çakmak’ın alt işveren olduğu belirtildi. Mahkeme, karara konu iş kazasında iki tarafın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna hükmetti.

Şirketin vergi kayıtlarında 2023, 2024 ve 2025 yıllarının tamamı için “matrahsız” kaydı bulunuyor. Bu kayıt, ilgili dönemde vergiye tabi kazanç üzerinden hesaplanacak bir matrah olmadığını ifade ediyor. Kayıtlara göre şirket bu üç yıl için Kurumlar Vergisi ödemedi.

Madenden medyaya, odadan AKP’ye

Demir Madencilik; DemirPark AVM, beş yıldızlı otel projesi, Kanal Z televizyonu ve Yeni Adım Gazetesi gibi yatırımları bulunan Demir Grup bünyesinde faaliyet gösteriyor. Şirket yönetiminde Demir ailesinin üyeleri yer alıyor: Bayram Demir yönetim kurulu üyesi ve CEO, İrfan Demir yönetim kurulu üyesi. Yönetim kurulu üyesi Metin Demir ise aynı zamanda Demir Grup’un yönetiminde bulunuyor.

Metin Demir, 2009-2019 yılları arasında AK Parti listesinden Zonguldak Belediye Meclisi üyeliği yaptı. Aynı dönemde Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odasında (ZTSO) önce yönetim kurulu ve meclis üyesiydi. Şubat 2015'ten bu yana ZTSO başkanlığını yürütüyor. Böylece 2015-2019 arasında belediye meclis üyeliğini oda başkanlığıyla birlikte sürdürdü. Demir ayrıca BAKKA Yönetim Kurulu üyeliği, Sera OSB Yönetim Kurulu başkan yardımcılığı ve TOBB oda konseyi üyeliği gibi görevlerde bulundu. Metin Demir, Kanal Z’nin resmi iletişim bilgilerinde de genel müdür olarak yer alıyor.

2017'de Demir Madencilik ile Kanal Z ve Yeni Adım binasının Hazine arazisi üzerinde bulunduğu ve imar değişikliği yapıldığı yönünde haberler yayımlanmıştı. Şirket ise taşınmaz için 2009'dan bu yana Milli Emlak’a ecrimisil ödendiğini açıklamıştı.

Ailenin bir diğer üyesi Mehmet Salih Demir, 2015 genel seçimleri öncesinde AK Parti’den Zonguldak milletvekili aday adayı oldu ve aday adaylığı için ZTSO Yönetim Kurulu Başkanlığından istifa etti.

Bu yıl madenlerde en az 60 ölüm

Gelik’te bu yıl başka ocaklarda da madenciler hayatını kaybetti. Şubat’ta Dağbaca’daki özel bir ocakta meydana gelen göçükte Ziya Kiret ile Veysel Oruçoğlu, 2 Ekim’de ise ruhsatsız bir ocakta Muhammet Çelik yaşamını yitirmişti. Dünkü patlamayla birlikte Gelik’te bu yıl ölen madenci sayısı 6'ya çıktı.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin aylık raporlarına göre yılın ilk dokuz ayında madencilik işkolunda en az 56 işçi yaşamını yitirdi. Ekim ayında Gelik’te ölen 4 madenciyle birlikte bu yıl madenlerde ölen işçi sayısı en az 60'a ulaştı. İSİG verilerine göre aynı dokuz ayda Zonguldak’ta tüm işkollarında en az 20, Türkiye genelinde ise en az 1.736 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.