41 kadının 811 kez yumurta hücresi bağışladığı iddiası Meclisin gündeminde

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında, Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Arnavutluk ve Gürcistan bağlantılı yasa dışı üreme hücresi ticaretinin örgütlü biçimde yürütüldüğüne ilişkin iddialar Meclis gündemine taşındı.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, kadınların üreme kapasitelerinin ticari kazanç konusu haline getirilmesine ve sağlık kuruluşlarının denetimine ilişkin sorular yöneltti.

Basına yansıyan bilgilere göre, 41 kadının toplam 811 kez yumurta hücresi bağışında bulunduğu ve bu işlemlerin maddi menfaat karşılığında gerçekleştirildiği öne sürüldü. Soruşturma kapsamında kadınların temin edilmesi, ilaç tedariki, sağlık hizmetlerinin organizasyonu ve yurt dışındaki sağlık kuruluşlarıyla bağlantıların kurulmasının bir bütün olarak yürütüldüğü iddia edildi.

Kadınların fiziksel özellikleri kataloglanmış

Soruşturmaya ilişkin basına yansıyan iddialar arasında, donör kadınların kan grubu, göz rengi, ten rengi ve saç rengi gibi kişisel ve fiziksel özelliklerinin kataloglara kaydedilerek müşterilerle paylaşılması da yer aldı. İddialara göre, kadınlar talep edilen özelliklere göre fiyatlandırıldı.

Operasyon kapsamında, kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının da aralarında bulunduğu bazı şüpheliler hakkında adli işlem başlatıldığı ve gözaltılar yaşandığı kamuoyuna yansıdı.

‘Kadın yoksulluğu ve işsizliği bu tablonun neresinde?’

Türkoğlu, soru önergesinde kadınların ekonomik güçlüklerinin üreme hücrelerinin ticari kazanç aracına dönüştürülmesinde nasıl kullanıldığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.

21-33 yaş arasındaki genç kadınların örgütlü yapıların hedefi haline geldiğine ilişkin iddialara dikkat çeken Türkoğlu, kadın yoksulluğu ve işsizliğinin geldiği boyutun bu tabloyla ilişkisini sorguladı. Kadınların bedenleri ve üreme kapasiteleri üzerinden kurulduğu öne sürülen sömürü düzenine karşı Sağlık Bakanlığının hangi önlemleri aldığını sordu.

Sağlık kuruluşları denetlendi mi?

Türkoğlu, soruşturma kapsamında Bakanlığa bağlı birimlerce herhangi bir inceleme veya idari soruşturma başlatılıp başlatılmadığının açıklanmasını istedi. Tespit edilen sağlık kuruluşlarına hangi yasal işlemlerin ve idari yaptırımların uygulandığını da sordu.

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının kayıt dışı muayene ve hazırlık süreçlerinde yer aldığı iddialarından Bakanlığın haberdar olup olmadığını soran Türkoğlu, söz konusu kişiler hakkında idari ve yasal işlem yapılıp yapılmadığının yanıtlanmasını talep etti.

Önergede ayrıca, kadınların fiziksel özelliklerinin kataloglar üzerinden pazarlanmasına karşı hangi önlemlerin alınacağı ve ilaçlara erişimde yaşanan sorunlara rağmen söz konusu yapıların bu ilaçları nasıl temin edebildiği soruları da yer aldı.

Kadınların sağlık hakkı için eylem planı çağrısı

Türkoğlu, kadınların beden bütünlüğünü, sağlık hakkını ve özgür iradesini korumak amacıyla kapsamlı bir denetim ve eylem planı hazırlanıp hazırlanmayacağını da gündeme getirdi.

Yardımcı üreme tekniklerine erişimin önündeki engellerin kaldırılması ve bu hizmetlere erişimi kolaylaştıracak uygulamaların hayata geçirilmesi konusunda Bakanlığın planlarını soran Türkoğlu, üreme sağlığı politikalarının oluşturulması ve uygulanmasında kadın örgütlerinin, kadın sağlık çalışanlarının ve ilgili meslek örgütlerinin katılımının nasıl sağlandığının açıklanmasını istedi.

Önergede son olarak, kadınların ihtiyaç ve deneyimlerini esas alan, hak temelli sağlık politikalarının geliştirilmesine yönelik çalışmaların neler olduğu soruldu.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun soru önergesine vereceği yanıt bekleniyor.