Troya kazılarında ilk müzik aletleri keşfedildi: 2 bin 800 yıllık flüt ve 4 bin 500 yıllık idol bulundu

Çanakkale’deki Troya Antik Kenti’nde 2026 yılı kazılarında iki önemli arkeolojik buluntuya ulaşıldı. Arkaik Dönem’e ait yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ile Erken Tunç Çağı’ndan kalma 4 bin 500 yıllık insan biçimli idol başı gün yüzüne çıkarıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, NSosyal sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, keşiflerin Troya’nın müzik geleneğinin yanı sıra erken dönem inanç ve kültürel yaşamının anlaşılmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Troya’da bulunan ilk müzik aleti

Arkaik Dönem yerleşim dolgusunda keşfedilen kemik flüt, Troya’da 160 yılı aşkın kazı geçmişinde ortaya çıkarılan ilk müzik aleti olarak kayıtlara geçti.

Milattan önce 8. yüzyıla tarihlenen eser, dönemin müzik kültürüne ilişkin doğrudan arkeolojik kanıt sunuyor. Flütün gövdesine bağlanan baş kısmının korunmuş olması, çalgının yapısı ve nasıl kullanıldığının incelenmesine olanak sağlıyor.

Arkaik Dönem’de müzik, gündelik yaşamın yanı sıra dini törenlerde ve kamusal etkinliklerde de önemli bir yer tutuyordu. Bu dönemde kemik ve kamıştan yapılan üflemeli çalgılar kullanılırken, bazı çalgılar Dionysos kültüyle bağlantılı ritüellerde de yer alıyordu. Organik malzemelerden üretilen müzik aletlerinin günümüze ulaşmasının güç olması, yeni buluntunun arkeolojik önemini artırıyor.

Erken Tunç Çağı’ndan insan biçimli idol

Kazılarda ortaya çıkarılan ikinci eser ise Troya II kent kapısı yakınlarında bulunan, yaklaşık 4 bin 500 yıllık insan biçimli idol başı oldu.

Milattan önce 2500 yıllarına tarihlenen eser, Batı Anadolu’da Erken Tunç Çağı’na ait küçük boyutlu insan tasvirlerinin yeni bir örneğini oluşturuyor.

Benzer idoller, milattan önce 3. bin yılda Batı Anadolu’nun farklı yerleşimlerinde de görülüyor. Araştırmacılar açısından bu eserler, dönemin sembolik anlatımlarını, üretim geleneklerini ve toplumlar arasındaki kültürel ilişkileri incelemeye olanak tanıyor.

İdol başının bulunduğu Troya II dönemi, kentin Anadolu ile Ege arasındaki kültürel ve ticari ilişkilerde önemli bir merkez haline geldiği tarihsel süreçte yer alıyor.

Troya’nın farklı dönemlerine ışık tutuyor

Milattan önce 3. bin yılın başlarında başlayan yerleşim geçmişi, milattan sonra 13. yüzyıla kadar uzanan Troya’da 10 ana yerleşim katmanı bulunuyor.

Kent, milattan önce 12. yüzyılın sonlarında yaşanan yıkımların ardından uzun bir dönüşüm sürecine girdi. Milattan önce 8. yüzyıldan itibaren ise Homeros destanlarıyla bağlantılı olarak yeniden kültürel ve dini önem kazandı.

Farklı tarihsel dönemlere ait kemik flüt ve idol başı, Troya’nın yalnızca savaşlarla değil, burada yaşayan toplumların müzik, inanç ve gündelik yaşam pratikleriyle de şekillenen çok katmanlı geçmişine ilişkin yeni veriler sunuyor.

(AA)