Çocuk işçiliği ve MESEM ölümleri Meclis gündeminde

Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, çocuk işçiliği, çocuk işçi ölümleri ve Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yaşanan iş kazalarına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.

Önergede, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin 7 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı rapora yer verildi. Rapora göre, 2026 yılının ilk dokuz ayında en az bin 736 işçi çalışırken yaşamını yitirirken bunların en az 66’sı çocuk işçilerden oluşuyor. Yalnızca eylül ayında yaşamını yitiren sekiz çocuk işçinin beşinin 14 yaş ve altında olduğu belirtildi.

Çocuk işçiliğinin mevsimlik tarım, küçük işletmeler, sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde görüldüğüne dikkat çekilen önergede, kayıt dışı çalışma nedeniyle çocukların karşı karşıya kaldığı risklerin yeterince izlenemediği ifade edildi. MESEM kapsamında işletmelerde bulunan öğrencilerin çalışma koşulları ve iş güvenliği uygulamalarına ilişkin sorunlara da işaret edildi.

Eren, Bakan Işıkhan’a çocuk işçiliğine ilişkin tespit edilen vakalardan denetimler eksikliklerine, MESEM öğrencilerinin maruz kaldığı iş kazalarından çocukların eğitim hayatına dönüşüne kadar çeşitli konularda sorular yöneltti.

Eren’in Bakan Işıkhan’a yönelttiği soruların tamamı şöyle:

1. 2020–2026 yılları arasında çocuk işçiliğine ilişkin Bakanlığınız tarafından tespit edilen vaka sayısı kaçtır? Bu vakaların yıllara, illere, yaş gruplarına, cinsiyetlere ve sektörlere göre dağılımı nedir? Diyarbakır'a ilişkin veriler nelerdir?
2. Aynı dönemde çalışırken yaşamını yitiren veya iş kazası geçiren çocukların sayısı kaçtır? Bu çocukların yaşlarına, çalıştıkları sektörlere, sigortalılık durumlarına ve illere göre dağılımı nedir? Kayıt dışı çalışan çocuklara ilişkin ölümler bu istatistiklere hangi yöntemle dâhil edilmektedir?
3. 2020–2026 yılları arasında çocuk işçiliği ve çocukların çalıştırılmasına ilişkin mevzuata aykırılıklar nedeniyle kaç işyeri denetlenmiştir? Denetimlerde kaç çocuk işçi tespit edilmiş, kaç işyerine idari yaptırım uygulanmış ve kaç olay adli makamlara bildirilmiştir?
4. Mevsimlik tarım işçiliğinde çalışan çocukların sayısına, yaşlarına, eğitim durumlarına ve çalışma koşullarına ilişkin güncel bir araştırma bulunmakta mıdır? Bu çocukların tehlikeli işlerde çalıştırılmasını önlemek amacıyla hangi denetimler gerçekleştirilmektedir?
5. Sanayi siteleri, küçük işletmeler, inşaatlar ve hizmet sektöründe kayıt dışı çalıştırılan çocukların tespit edilmesi için hangi yöntemler kullanılmaktadır? Son üç yılda bu sektörlerde gerçekleştirilen denetimlerin sonuçları nelerdir?
6. MESEM kapsamında işletmelerde eğitim gören öğrencilerin maruz kaldığı iş kazaları ve ölümlere ilişkin Bakanlığınızın kayıtlarında kaç vaka bulunmaktadır? Bu vakalar diğer çocuk işçi ölümlerinden ayrı biçimde izlenmekte midir?
7. MESEM öğrencilerinin bulunduğu işletmelerde 2024–2026 yılları arasında kaç iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmış, kaç işletmede eksiklik tespit edilmiş ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Millî Eğitim Bakanlığı ile bu konuda nasıl bir bilgi paylaşımı yürütülmektedir?
8. Çocuk işçiliği tespit edilen işyerlerinden uzaklaştırılan çocukların eğitim hayatına dönüşünü ve sosyal hizmetlere erişimini sağlamak amacıyla hangi kurumlarla iş birliği yapılmaktadır? Son üç yılda bu kapsamda desteklenen çocuk sayısı kaçtır?
9. Çocuk işçiliğiyle mücadeleye yönelik ulusal politika ve eylem planları kapsamında 2024–2026 yıllarında hangi çalışmalar gerçekleştirilmiş, hangi hedeflere ulaşılmıştır? Çocuk işçiliğinin azaltılmasına ilişkin ölçülebilir sonuçlar nelerdir?
10. Çocuk işçi ölümlerinin önlenmesi, kayıt dışı çocuk işçiliğinin tespit edilmesi ve çocukların tehlikeli işlerde çalıştırılmasının engellenmesi amacıyla denetim kapasitesinin artırılmasına ve ilgili mevzuatın uygulanmasına yönelik yeni bir çalışma yürütülmekte midir?